I SA/Łd 1461/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant: ref. – staż. Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 roku sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] numer sprawy [...] w przedmiocie: uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę I SA/Łd 1461/08 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych przez Z. A. zarzutów za nieuzasadnione. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ II instancji wyjaśnił, iż Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych od Nr [...] do Nr [...], od Nr [...] do Nr [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., obejmujących zaległe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W dniu 13 sierpnia 2008r. organ egzekucyjny ZUS na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych dokonał zajęcia rachunku bankowego w banku A. W dniu 27 sierpnia 2008 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. postanowieniem z dnia [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż wymieniona podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego związana jest z charakterem postępowania egzekucyjnego w administracji, które nie jest postępowaniem represyjnym i łączy się z postanowieniami art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołując się na zasadę stosowania najłagodniejszego środka uznano iż zarzut zgłoszony na tej podstawie jest związany z subiektywnym odczuciem skarżącego. Ponadto zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru, natomiast skarżący nie wskazał innego skutecznego środka egzekucyjnego, możliwego do zastosowania w niniejszej sprawie. W szczególności trudności w sprawnym prowadzeniu działalności zobowiązanego i zwiększone koszty, związane z koniecznością uiszczania prowizji za płatność w kasach banków czy na poczcie, w żaden sposób nie mogą wpłynąć na ocenę uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Każdy ze stosowanych środków egzekucyjnych jest z zasady uciążliwy dla zobowiązanego. W związku z powyższym nie zgodzono się z zarzutem zobowiązanego, że organ egzekucyjnym l instancji zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny tj. zajęcie rachunku bankowego. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone przez Z. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Zaskarżonemu postanowieniu oraz postanowieniu organu l instancji zarzucono naruszenie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, poprzez niewłaściwą ich wykładnię. Wniesiono o uchylenie obu postanowień i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ egzekucyjny nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, aby mógł stwierdzić, iż zastosowany sposób egzekucji jest jedynym z możliwych oraz zakwestionował wysokość kosztów upomnienia. Wskazał, iż nie można odnosić stopnia uciążliwości środka egzekucyjnego do jakichkolwiek przesłanek ogólnych i obiektywnych ale szczególnych i subiektywnych rozpatrywanych przy okazji każdego postępowania. W odpowiedzi na skargę dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Jednocześnie należy dodać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany jednak granicami skargi. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w sposób mający lub mogący mieć wpływ na treść postępowania. Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący pierwszy z swych zarzutów oparł na naruszeniu pkt 8 niniejszego przepisu czyli na zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada stosowania najmniej uciążliwych dla zobowiązanego środków egzekucyjnych wiąże się z zasadą celowości. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków (postępowanie egzekucyjne wdrażane jest jedynie wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki, a on sam nie wykonuje ich dobrowolnie). Trzeba przy tym dodać, że celem egzekucji administracyjnej nie powinna być represja. Innymi słowy, stosowanie środków egzekucyjnych nie może zmierzać do wyrządzenia zobowiązanemu dolegliwości. Przeciwnie, spośród środków egzekucyjnych bezpośrednio prowadzących do wykonania obowiązku, organ egzekucyjny obowiązany jest do stosowania środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Trafny jest więc pogląd wielokrotnie formułowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić wówczas, gdy istnieją w tym względzie możliwości wyboru. Jeśli natomiast w konkretnym przypadku organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego zastosowania. Co prawda, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog środków egzekucyjnych (art. 1a pkt 12), jednak ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków pozostawiona została organowi prowadzącemu konkretne postępowanie egzekucyjne, zawsze w kontekście argumentów przytoczonych przez zobowiązanego. Sam wybór środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a nie do zobowiązanego. Zobowiązany może co prawda wskazać inny środek, który jego zdaniem będzie możliwy do zastosowania. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca ponieważ skarżący nie wskazał innego skutecznego środka egzekucyjnego. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy uznać za niezasadny. Przechodząc do drugiego zarzutu podniesionego w skardze czyli naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. Nr 137, poz. 1543) trzeba stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, iż jest bezzasadny ponieważ nie mieści się wśród zarzutów wymienionych w przepicie art. 33 powołanej ustawy i jako taki nie może być przedmiotem rozpatrywania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). TF