I SA/Łd 1475/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-04-29

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący działający lub zaniechający działania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takich przypadkach, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności składkowych. Skarżąca jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą córkę, utrzymującą się z zasiłków. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, ale przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; umorzono postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. P. prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. A.P. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. We wniosku tym skarżący podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 6-letnią córką P., którą samotnie wychowuje. Wskazała przy tym, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Aktualnie ojciec dziecka nie płaci alimentów. Rodzina utrzymuje się jedynie z zasiłków: celowego i okresowego w łącznej kwocie 409,09 zł oraz dodatku do czynszu w kwocie 183,82 zł. Jednocześnie skarżąca wskazała, że obie z córką zajmują lokal w prywatnej kamienicy i nie posiadają żadnego majątku. Ponadto we wniosku skarżąca zawarła oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. a powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, iż skarżąca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 6-letnią córką P., którą samotnie wychowuje. Skarżąca wraz z córką zajmują lokal w prywatnej kamienicy i nie posiadają żadnego majątku. Łączny dochód rodziny stanowi przy tym kwotę jedynie 592,91 zł. Aktualnie ojciec dziecka nie płaci bowiem alimentów. W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sytuacja materialna skarżącej powoduje, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało zaś umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło