I SA/Łd 1481/08
PostanowienieWSA w Łodzi2009-05-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący działający w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący działający w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Niemniej jednak, może on uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takim przypadku, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, a prawo pomocy przyznawane jest w zakresie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wskazał, że pobiera rentę w kwocie 900 zł jako jedyne źródło utrzymania i nie posiada majątku. Referendarz sądowy, analizując wniosek, stwierdził, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzono postępowanie sądowe z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 maja 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
A.K. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
We wniosku tym skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z uwagi na stan zdrowia pobiera rentę w kwocie 900 zł, która stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Nie posiada przy tym żadnego majątku.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z uwagi na stan zdrowia pobiera rentę w kwocie 900 zł, która stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Nie posiada przy tym żadnego majątku.
Jednocześnie skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sytuacja materialna skarżącego powoduje, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W pozostałym zakresie postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało zaś umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. W niniejszej sprawie nie ma on zatem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych związanych z wniesioną skargą.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło