I SA/Łd 1484/07

Dnia 6 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Asesor WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. T. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wniosku Z. M. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za lata 2000-2004. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wniosek strony dotyczył podatku określonego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P T. z dnia [...]r. oraz w szeregu decyzjach Prezydenta Miasta P. T. z [...]r. W decyzjach tych dokonano ostatecznego ustalenia wymiaru podatku za poszczególne lata w okresie od 2000 do 2004 r. Nadpłatę jaka powstała z tytułu uiszczenia przez stronę podatków w wysokości przekraczającej kwoty wynikające z tych decyzji, organ I instancji w części zaliczył na poczet łącznego zobowiązania w tych podatkach za lata 2006-2007, natomiast pozostałą część postanowił zwrócić stronie. Postanowienie w tym przedmiocie zostało wydane w dniu [...] r. Pismem z dnia 2 lipca 2007 r., sprecyzowanym w kolejnym piśmie z dnia 7 sierpnia 2007 r., podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatkach uiszczonym za lata 2000-2004. Organ I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek uznał, że wysokość nadpłaty wynikająca z postanowienia z dnia 8 listopada 2006 r. została określona w sposób ostateczny. Należność ta została przekazana podatnikowi, który odmówił jej przyjęcia. Tym samym, w ocenie organu I instancji, brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia w tej sprawie postępowania podatkowego. Postępowanie takie mogłoby doprowadzić do wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną, a zatem prowadziłoby do wydania decyzji nieważnej. Przyjmując zatem, że postępowanie w sprawie nie mogło być wszczęte, na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej (dalej powoływana jako o.p.), organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W zażaleniu na to postanowienie Z. M. podtrzymał swój wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji. Podkreślił, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu im decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. W takiej sytuacji podatnicy, kwestionując kwotę podatku wynikającą z ostatecznej decyzji, muszą najpierw w trybach nadzwyczajnych (art. 240 i 247 o.p.) wyeliminować z obrotu prawnego tę decyzję. Dopiero wtedy będą mieli prawo do uzyskania zwrotu podatku. W skardze do sądu podatnik ponowił żądanie zwrotu uiszczonego podatku, nie podnosząc merytorycznych argumentów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W złożonym na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. piśmie skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie podatek winien wynosić 2,30 zł za metr kwadratowy budynku oraz 0,15 zł za metr kwadratowy gruntu w związku z tym, że od 2000 r. zaprzestał wykonywania działalności z wykorzystaniem ww. nieruchomości. Sprecyzował, że domaga się zwrotu nadpłaty w łącznej wysokości 3.085,- zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, że jeżeli zobowiązania podatkowe za poszczególne lata podatkowe 2000 - 2004 wynikają z decyzji organu podatkowego, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę podatku uiszczonego w kwocie wynikającej z tych decyzji. Po pierwsze należy stwierdzić, iż sprawy, które były przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty, zostały już wcześniej przesądzone w postępowaniach podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe (Prezydenta Miasta P. T.) zakończonych decyzjami, wydanymi w trybie wznowienia postępowania, ustalającymi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2000 - 2004. W ich wyniku powstała nadpłata, którą stwierdził i zadysponował organ podatkowy I instancji w postanowieniu z dnia [...]r. Zarówno powyższe decyzje jak i postanowienie nie były przedmiotem odwołania skarżącego, w związku z czym stały się ostateczne. Bez wzruszenia tych decyzji i tego postanowienia nie jest zatem możliwe prowadzenie odrębnych postępowań, których przedmiotem byłoby stwierdzenie nadpłaty, gdyż istnienie tej nadpłaty wynika wprost z decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i postanowienia z dnia [...]r. O tym, że nie jest możliwe prowadzenie odrębnego postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji gdy istnieje decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego i postanowienia w przedmiocie nadpłaty świadczy również treść art. 79 uniemożliwiającego wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. Przepis obejmujący swoim zakresem tak wczesną fazę (biorąc za punkt odniesienia moment wydania decyzji), jaką jest postępowanie kontrolne, wprowadzono, jak należy przyjąć, właśnie po to, aby okoliczności dotyczące uiszczenia podatku w prawidłowej wysokości, a tego też dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty - badać tylko raz. Nie byłoby bowiem zasadne i racjonalne rozstrzyganie w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy prowadzona jest bądź dopiero kontrola podatkowa, bądź już postępowanie podatkowe, które swoim zakresem obejmują także badanie prawidłowości uiszczenia podatku, a więc również kwestie istnienia ewentualnej nadpłaty. Skoro istnieją przeciwwskazania prawne do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie nadpłaty równolegle z kontrolą podatkową, to tym bardziej nie jest możliwe prowadzenie postępowania w sprawie nadpłaty, gdy inne postępowanie podatkowe jest na bardziej zaawansowanym etapie, w tym także po wydaniu decyzji w trybie wznowieniowym i postanowienia w przedmiocie rozdysponowania nadpłaty. Podobnie zresztą ujmują problem komentatorzy stwierdzając, że zasadne jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie i to niezależnie od tego, czy jest ono ostateczne, gdyż organy podatkowe i strona są nim związane (B. Adamiak, Ordynacja Podatkowa Komentarz 2006r., s. 655, Wrocław 2006, Wydawnictwo UNIMEX) Reasumując zatem należy stwierdzić, że nie jest możliwe rozstrzyganie w sprawie żądania zawartego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w sytuacji, gdy wcześniej w odniesieniu do tego samego podatku została wydana decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego i postanowienie w przedmiocie nadpłaty. Organ podatkowy powinien w takim wypadku odmówić wszczęcia postępowania. Nie można bowiem w takim przypadku rozstrzygnąć merytorycznie, tj. co do istoty żądania podatnika, dopóki w obrocie prawnym pozostaje przedmiotowa decyzja i przedmiotowe postanowienie, których dotyczy rozpatrywany wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Za tym stanowiskiem przemawia też wyrażona w art. 128 o.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zawarte w ostatecznych decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. oraz Prezydenta Miasta P. T. z [...]r., rozstrzygnięcia o wysokości należnego podatku obowiązują dopóty, dopóki decyzje te nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego w przewidzianym przez prawo trybie nadzwyczajnym. Stwierdzenie nadpłaty w tej sytuacji prowadziłoby do uchylenia skutków prawnych tych decyzji, gdyż jest ono uzależnione od stwierdzenia, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż określona w ww. decyzjach. Odnosząc się do treści pisma procesowego skarżącego złożonego w dniu 25 kwietnia 2008r. i ponowionego na rozprawie podnieść należy, że zawarte w nim argumenty nie mogą być ocenione w ramach niniejszej sprawy. Dotyczą one kwestii mogących mieć wpływ na wymiar podatku od nieruchomości, tymczasem niniejsza sprawa dotyczy jedynie oceny legalności zaskarżonego postanowienia to jest aktu odmawiającego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. M.Ko.