I SA/Łd 1494/13

PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-02

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga dochód w wysokości ok. 6.900 zł brutto miesięcznie i ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie 2.000-2.400 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości około 6.900 zł i ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie 2.000-2.400 zł, nie jest w stanie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście kosztów związanych ze skargą kasacyjną. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jego miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi ok. 6.900 zł, przy miesięcznych wydatkach na utrzymanie w granicach 2.000-2.400 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedstawił zeznanie podatkowe za 2013 rok i zaświadczenie o zarobkach. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania, a nadto nie wykazał zmiany okoliczności w stosunku do poprzedniego, prawomocnego postanowienia odmawiającego prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – J. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok z tytułu sprzedaży papierów wartościowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok z tytułu sprzedaży papierów wartościowych. Wobec treści wyroku skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie jego uzasadnienia, a ponadto złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 6.897 zł brutto. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2014 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia odpisu (kserokopii) przedstawienia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego za 2013 rok, nadesłania zaświadczenia o wysokości średniego dochodu brutto osiągniętego przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w okresie ostatnich 3 miesięcy wraz z podaniem kwoty potrąceń egzekucyjnych oraz podania kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 25 czerwca 2014 roku wyjaśnił, że nie posiada kont i lokat bankowych, a kwota wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem waha się w granicach 2.000-2.400 zł. Do pisma skarżący załączył zeznanie podatkowe za 2013 rok i zaświadczenie dotyczące jego zarobków. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Jego wynagrodzenie brutto w okresie od marca 2014 roku do maja 2014 roku wynosiło odpowiednio: 7.197,50 zł (z kwotą potrąceń w wysokości 2.453,11 zł za marzec), 6.897,50 zł (z kwotą potrąceń w wysokości 2.349,43 zł za kwiecień) i 6.897,50 zł (z kwotą potrąceń w wysokości 2.358,94 zł za maj). Jednocześnie wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem skarżącego wahają się w granicach kwoty 2.000-2.400 zł. Ponadto w 2013 roku skarżący uzyskał dochód (należności ze stosunku pracy) w wysokości 100.813,05 zł brutto. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę wysokość dochodu skarżącego i ewentualną kwotę wpisu od skargi kasacyjnej (408 zł) oraz kwotę niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza sytuacji majątkowej skarżącego, w tym zwłaszcza kwota środków pozostających do dyspozycji skarżącego z uwzględnieniem kwoty potrąceń i wydatków, dowodzi, że skarżący jest w stanie ponieść jakichkolwiek koszty postępowania w niniejszej sprawie. Uwagę zwraca przy tym fakt, że jest to kolejny (drugi) wniosek skarżącego, który zakresem swym obejmuje ponownie zwolnienie od kosztów sądowych. Przy czym skarżący nie przedstawił w nim żadnych nowych okoliczności uzasadniających zmianę oceny zdolności płatniczych w zakresie poniesienia kosztów sądowych wyrażonej w postanowieniu Referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2014 roku. Postanowienie Referendarza sądowego jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy, których jednak, jak podkreślono powyżej, skarżący nie wykazał. Podkreślić przy tym dodatkowo należy, że ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosił będzie 408 zł, a zatem jest kwotą o połowę niższą od wpisu od skargi, na którego uiszczenie skarżący znalazł stosowne środki, mimo deklarowanej pierwotnie trudnej sytuacji materialnej. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. E.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło