I SA/Łd 1497/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędziowie NSA A. Świderska, , J. Antosik (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., po rozpatrzeniu wniosku Z. P., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego (toczącego się na podstawie bankowego tytułu wykonawczego z [...] nr [...]). Izba Skarbowa w Ł. (postanowieniem z dnia [...]) uchyliła wymienione postanowienie organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] znowu odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznawszy, że brak jest jakichkolwiek podstaw do umorzenia wskazanych w art. 59 § 1 pkt 1 - 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W szczególności uznał, że tytuł wykonawczy wystawiony przez Bank Spółdzielczy w W. spełniał wymogi przewidziane w art. 27, egzekucja administracyjna jest dopuszczalna na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe (obowiązującego w czasie wystawienia tytułu wykonawczego), a do tytułu wykonawczego wierzyciel dołączył dowód doręczenia upomnienia. Ponadto organ egzekucyjny podał, że poborca skarbowy, doręczając odpis tytułu wykonawczego, wezwał zobowiązanego do uregulowania zaległości. Nieskuteczna egzekucja z pieniędzy była podstawą do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego; z protokołu o stanie majątkowym nie wynika, że zobowiązany posiada majątek ruchomy, z którego można prowadzić egzekucję. Na postanowienie z dnia 9 stycznia 2001 r. nie zostało złożone zażalenie. Natomiast skarga Z. P. na wymienione postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] została oddalona wyrokiem NSA z dnia 9 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2141/00. Następnie pismem z dnia [...] wierzyciel – Bank Spółdzielczy w W. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Z. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 59 § 3 w związku z § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu na to postanowienie Z. P. zakwestionował prawidłowość prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej, podnosząc, że organ egzekucyjny przyjął tytuł wykonawczy od Banku bez upomnienia oraz zmienił w tym tytule jego numer i wysokość odsetek (z kwoty 12 760 zł na kwotę 97 386,80 zł). Ponadto podniósł, że pierwszeństwo w zaspokojeniu miały należności ZUS-u, jednak Urząd Skarbowy z zajętej emerytury pokrywał tylko koszty egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] nie zostało zaskarżone przez zobowiązanego, a w kwestii kosztów egzekucyjnych wydano odrębne postanowienie (z 12 lipca 2002 r.), będące przedmiotem odrębnego zażalenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast odsetki w kwocie 12.760 zł naliczył sam wierzyciel, wskazując jednocześnie, że od dnia 1 lipca 1994 r. odsetki za zwłokę wynoszą 70 %, zaś podana w zażaleniu kwota 97.386,80 zł została na oryginale tytułu wpisana ołówkiem, nie jest to więc wyliczenie wiążące. W konkluzji stwierdzono, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. na wniosek wierzyciela, a nie z urzędu. W skardze do sądu administracyjnego Z. P. zarzucił, że mimo niezakończenia postępowania "wynikającego" z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o odmowie umorzenia egzekucji, zostało wydane postanowienie o umorzeniu na wniosek Banku Spółdzielczego. Podniósł także zarzuty dotyczące nieprawidłowości w prowadzonej przeciwko niemu egzekucji (brak upomnienia, niezajęcie jego wynagrodzenia uzyskiwanego w [...] Izbie Gospodarczej, poprawki w tytule wykonawczym, niewspółmierność wysokości zajętej emerytury do kwoty egzekwowanej należności, przewlekłość w prowadzeniu czynności egzekucyjnych, przeznaczenie kwot wyegzekwowanych z emerytury na poczet kosztów egzekucyjnych zamiast na poczet korzystających z pierwszeństwa należności, który również wystawił tytuły wykonawcze). Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że postępowanie z wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułu wykonawczego [...] zostało zakończone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]o odmowie umorzenia. Natomiast umorzenie tego postępowania nastąpiło na skutek wniosku wierzyciela, który jest uprawniony do zgłoszenia takiego żądania, a organ egzekucyjny nie jest władny badać jego zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga opiera się na nieporozumieniu. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie zostało zakończone postępowanie wszczęte jego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w którym zostało wydane postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] Co prawda postanowienie to zostało uchylone decyzją kasacyjną organu odwoławczego z dnia [...] (od której skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 9 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2141/00), jednakże po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny wydał nowe postanowienie – z dnia [...] – o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, od którego nie zostało wniesione zażalenie. Zatem postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostało ostatecznie i prawomocnie zakończone. Na taką ocenę nie ma wpływu okoliczność, że nowe postanowienie organu egzekucyjnego (z dnia [...]) zostało wydane przed rozpatrzeniem przez sąd administracyjny (w dniu [...]) skargi na postanowienie kasacyjne organu odwoławczego z dnia [...], skoro sąd administracyjny za zasadne uznał wydanie postanowienia kasacyjnego i oddalił skargę, a skarżący – mimo prawidłowego pouczenia – nie złożył zażalenia na nowe postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]. Wobec tego, że wymienionym postanowieniem organ egzekucyjny ostatecznie i prawomocnie orzekł o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (skarżącego), uznawszy, że nie zachodzą przesłanki z art. 59 § 1 pkt 1 - 11 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DzU z 1991 r. nr 36, poz. 161 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania tego postanowienia), to organ egzekucyjny miał obowiązek uwzględnić później złożone (w kwietniu 2003 r.) żądanie wierzyciela – Banku Spółdzielczego w W. – i umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym w czasie złożenia tego żądania (DzU z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.; p. art. 12 ust. 4 i art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw – DzU nr 125, poz. 1368). I to bez względu na to, jaka była przyczyna żądania wierzyciela (w tym wypadku nieskuteczność egzekucji). Jednocześnie należy zauważyć, że niezasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów kwestionujących w ogóle zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego (brak upomnienia, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej) została przesądzona w toczącym się z jego wniosku (o umorzenie egzekucji) postępowaniu zakończonym wymienionym postanowieniem z dnia [...]. Nie mogła być zatem przedmiotem oceny organów egzekucyjnych w postępowaniu wszczętym na żądanie wierzyciela. Dlatego argumentacja skargi w tym zakresie nie podlega również ocenie sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. To samo dotyczy także innych zgłoszonych w skardze nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym (w szczególności przewlekłości postępowania egzekucyjnego, podziału kwot uzyskanych z egzekucji); nie stanowią one przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1271) orzeczono o oddaleniu skargi.