I SA/Łd 15/05
WyrokWSA w Łodzi2005-03-08
Skład orzekający: P. Kiss, P. Janicki, C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpatrzyć odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, gdy strona wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może merytorycznie rozpatrzyć odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli strona wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ sąd nie może zastępować organów administracji w rozpatrywaniu spraw należących do ich kompetencji. Natomiast skarga na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania powinna zostać oddalona, jeśli organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu.Stan faktyczny
J. D. złożył wniosek o zwrot nadpłaconego podatku od nieruchomości, twierdząc, że płacił go podwójnie od 1995 roku. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję ustalającą podatek na niższym poziomie, a następnie odmówił stwierdzenia nadpłaty za lata 1995-2002. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Prezydent odmówił wznowienia postępowania i stwierdzenia nadpłaty. SKO postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. J. D. złożył skargę do WSA na decyzję Prezydenta i postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę w części dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta Ł. 2. Oddalono skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędzia NSA: P. Janicki, Asesor WSA: C. Koziński, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości oraz na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. odrzuca skargę w części dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta Ł.; 2. oddala skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.
J. D. pismem z dnia 17 grudnia 2003r. wystąpił do Urzędu Miasta Ł. o zwrot nadpłaconego podatku od nieruchomości, zapłaconego od budynku użytkowego o powierzchni 284 m2, znajdującego się w Ł. przy ul. A. W krótkim uzasadnieniu wniosku podatnik podał, że od powyższej powierzchni użytkowej budynku był płacony od czerwca 1995r. podwójny podatek od nieruchomości, uiszczany zarówno przez niego, jak i przez przedsiębiorstwo PKP, na którego terenie znajduje się budynek.
W toku postępowania Urząd Miasta Ł. uzyskał od PKP pisemną informację, iż przedsiębiorstwo to uiszczało podatek od nieruchomości jedynie od swojej części przedmiotowego budynku, natomiast nie opłacało podatku od nieruchomości od części stanowiącej nakłady J. D. Ponadto przedsiębiorstwo podało, iż należący do niej teren przy ul. A 1 został z dniem 1 lipca 2003r. oddany w dzierżawę Urzędowi Miasta Ł.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dn. [...], wydaną po dokonaniu zmiany własnej decyzji z dn. [...] ustalił dla J. D. podatek od nieruchomości na rok 2003 z tytułu opodatkowania 469 m2 powierzchni użytkowej budynku przy ul. A 1 w wysokości 1.355,40 zł w miejsce wcześniej ustalonej kwoty dwukrotnie wyższej.
Kolejną decyzją z dn. [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 207 w związku z art.75 par.1 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku J. D. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1995-2002, dotyczącego budynków położonych przy ul. A 1.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ stwierdził, że zgodnie z posiadaną dokumentacją wymiarową J.D. stał się na podstawie umowy kupna z dn. [...] właścicielem budynku przy ul. A 1 o powierzchni 469 m2, który początkowo był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a od kwietnia 2002r. został wykazany przez właściciela jako "budynki pozostałe". Organ nadmienił, że stosownie do art.3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm./ J.D. jako właściciel budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik stwierdził, że nigdy nie był właścicielem nieruchomości przy ul. A 1 oraz podtrzymał swoje stanowisko, iż od części znajdującego się na tej nieruchomości budynku, podatek od nieruchomości był płacony podwójnie, zarówno przez niego, jak i przez PKP.
W wyniku rozpatrzenia odwołania podatnika Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dn.[...] uchyliło zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy w szczególności stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a powołane przez organ przepisy Ordynacji podatkowej nie mogą stanowić samodzielnej i wystarczającej podstawy prawnej jej wydania. Ponadto według Kolegium treść wniosku podatnika świadczy o tym, że w niniejszej sprawie właściwy jest tryb wznowienia postępowania z uwagi na powołanie się strony na nowe okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji wymiarowych, nie znane organowi, który decyzje wydał.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dn.[...] nr [...], wydaną z powołaniem się na wskazane przepisy ustawy z dn.12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, Ordynacji podatkowej, kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dn.19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. z 1993r. nr 108, poz.486 ze zm./odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia dla J.D. podatku od nieruchomości za lata 1995-2002 oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty tego podatku za rok 2003.
W motywach decyzji organ podał, że z ustalonego stanu sprawy wynika, że J. D. w kwietniu 1995r. nabył od firmy A własność budynku biurowo-magazynowego i budynku wagi o łącznej powierzchni 469 m2, a w maju 1995r. zawarł z PKP umowę dzierżawy gruntu o powierzchni 1089 m2 przy ul. A 1, na którym znajdowały się budynki. Podatek od nieruchomości za okres od czerwca 1995r. do 2002r. był ustalany zgodnie z złożonym przez podatnika wykazem nieruchomości od 469 m2 powierzchni budynków. Według organu podatkowego w ustalonym stanie sprawy brak jest podstaw do wznowienia postępowań podatkowych za lata 1995-2002, a także nie można mówić o nadpłacie, gdyż takowa nie wystąpiła.
W odwołaniu od powyższej decyzji, datowanym 24.09.2004r., nadanym pocztową przesyłką poleconą w dn.04.10.2004r. J. D. stwierdził, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz powtórzył swoje wcześniejsze stanowisko, iż nigdy nie był właścicielem nieruchomości przy ul. A 1, albowiem na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dn.[...] nabył jedynie nakłady na tej nieruchomości. Według podatnika Urząd Miasta, który w latach 1995-2003 otrzymywał podwójną zapłatę podatku od nieruchomości /od PKP i od jego firmy/ powinien zwrócić na jego rzecz nadpłacony podatek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dn.[...], wydanym z powołaniem się na art.228 par.1 pkt 2 i par.2 Ordynacji podatkowej stwierdziło uchybienie przez podatnika terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podał, iż zgodnie z znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dn.14.09.2004r., natomiast przedmiotowe odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dn.04.10.2004r., a więc z naruszeniem 14 – dniowego ustawowego terminu, który upłynął 28.09.2004r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze z dn.06.12.2004r. J. D. wniósł o rozpatrzenie jego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dn.[...] podnosząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło rozpatrzenia odwołania z powodu uchybienia terminowi do jego wniesienia. Skarżący dodatkowo podał, że w dn.15.11.2004r. napisał do Kolegium prośbę o przywrócenie terminu oraz do skargi załączył odpis swojego wniosku o przywrócenie terminu, a także kopię odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie w zakresie żądania uchylenia zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania podtrzymując argumenty zawarte w postanowieniu.
Na rozprawie przed Sądem skarżący dodatkowo wyjaśnił, że jego skarga dotyczy zarówno żądania rozpatrzenia przez Sąd odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dn.[...], jak i żądania zmiany postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn.[...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji Prezydenta Miasta Ł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W odniesieniu do żądania skarżącego dotyczącego rozpatrzenia jego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dn.[...] należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisami art. 52 par.1 i 2 ustawy z dn.20.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr153, poz.1270 ze zm./ skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich/, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, iż wymieniona wyżej decyzja Prezydenta Miasta Ł. jest decyzją organu podatkowego pierwszej instancji, od której stronie przysługiwał środek odwoławczy w postaci odwołania, z którego zresztą skarżący skorzystał w postępowaniu administracyjnym, aczkolwiek z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej nie może zastępować uprawnionych organów administracyjnych w załatwianiu spraw należących ustawowo do ich kompetencji.
Stąd też skierowane do Sadu żądanie skarżącego dotyczące merytorycznego rozpatrzenia jego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 par.1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na niedopuszczalność skargi w tym zakresie.
W odniesieniu natomiast do żądania skargi dotyczącego postanowienia organu drugiej instancji w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji należy uznać, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Okolicznością niesporną - przyznaną zresztą przez samego skarżącego poprzez złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu – jest fakt, iż jego odwołanie od wymienionej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dn.[...] zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 par.2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Należy również zauważyć, iż wymieniona wyżej decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawiera prawidłowe pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia. Z znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż została ona doręczona w dn.14.09.2004r., natomiast odwołanie datowane 24.09.2004r. zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dn.04.10.2004r.
W tych okolicznościach organ odwoławczy w myśl art. 228 par.1 pkt 2 Ordynacji podatkowej był zobowiązany do stwierdzenia w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Na marginesie rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie sąd administracyjny nie mógł rozpatrywać sprawy z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem jest to odrębna sprawa administracyjna, w której skarżącemu przysługiwały odpowiednie środki zaskarżenia.
Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 58 par.1 pkt 6 oraz art.151 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło