I SA/Łd 1502/08

Dnia 5 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogdan Lubiński Protokolant: Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji uchyla zaskarżone postanowienie. A. K. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. – Biura Krajowej Informacji Podatkowej wniosek oznaczony jako "Prośba o wyjaśnienie", w którym podała, że w dniu 3 września 2004 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w W. nabyła od B Spółki z o.o. w T. zajmowany przez nią na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny, a w dniu 29 września 2004 r. otrzymała zawiadomienie o zmianie właściciela tego lokalu. W związku z tym zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie, czy nowy właściciel lokalu może żądać zapłaty należności z tytułu umowy najmu za okres od 1 września 2004 r., czyli dwa dni wstecz przed wstąpieniem zgodnie z art. 678 kc, skoro umowa sprzedaży lokalu została podpisana w dniu 3 września 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając z upoważnienia Ministra Finansów, na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie zgodności z prawem przeniesienia stosunku zobowiązaniowego w zakresie umowy najmu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że interpretacja dotycząca stwierdzenia zgodności z prawem przeniesienia stosunku zobowiązaniowego w zakresie umowy najmu nie jest interpretacją przepisów prawa podatkowego, zatem Minister Finansów nie jest upoważniony do wydania interpretacji w tym przedmiocie. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]utrzymał je w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 14b § 1 i § 6 w związku z art. 165a § 1 i art. 14h oraz art. 220 w związku z art. 239, art. 233 § 1 pkt 1 Op. oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770). W uzasadnieniu postanowienia podał, że odmawiając wszczęcia postępowania miał na uwadze, iż zagadnienie przedstawiane we wniosku nie dotyczy prawa podatkowego, a Minister Finansów nie ma uprawnień do interpretowania przepisów innych niż podatkowe. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. K. podniosła, że przedstawione we wniosku zagadnienie dotyczy "zgodności z prawem oraz prawem podatkowym" roszczeń finansowych z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, za okres 3 dni miesiąca września 2004r., w którym to okresie nabywcy lokalu nie przysługiwało prawo własności tego lokalu. Skarżąca wyraziła przekonanie, że Spółka, która nabyła lokal działała bezprawnie nakazując skarżącej jako najemcy dokonać płatności czynszowych począwszy od dnia 1 września 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1907/08 przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując, w tak zakreślonej kognicji, zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednakże przyczyn niż w niej wskazano, w sprawie doszło bowiem do naruszeniem art. 14b § 3, § 4 i § 7 oraz art. 169 § 1 w związku art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op. Stosownie do art. 14b § 3 składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z art. 14 § 7 Op. wynika natomiast, że wniosek ten należy złożyć na urzędowym formularzu, którego wzór Minister Finansów określił w drodze rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 112, poz. 771 ze zm.). W myśl § 4 art. 14b Op wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. Analiza przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, wedle którego przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują żadnych wyjątków w zakresie wymogów formalnych, jakie powinien spełniać wniosek o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego. I tak, wniosek ten powinien spełniać łącznie następujące warunki, a mianowicie powinien zostać sporządzony na urzędowym formularzu, wskazywać w sposób wyczerpujący stan faktyczny albo przyszłe zdarzenie oraz własne stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia, a także zawierać oświadczenie o nie toczeniu się postępowania podatkowego, kontrolnego, kontroli podatkowej czy skarbowej. Wskazanych wyżej wymogów formalnych nie zawiera złożony przez stronę skarżącą wniosek z dnia 7 kwietnia 2008r., zatytułowany "Prośba o wyjaśnienie". Wniosek ten nie został bowiem złożony na urzędowym formularzu. We wniosku wnioskodawca nie przedstawił też własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, nie wskazał też o interpretację, jakich przepisów prawa, a tym bardziej prawa podatkowego w tym stanie faktycznym występuje. Trudno bowiem uznać za mieszczące się w zakresie tych wymogów odwołanie się jedynie i to tylko na marginesie do przepisu art. 678 kc, bez wyraźnego wskazania tego przepisu jako mającego być przedmiotem interpretacji. Nie sposób zatem podzielić poglądu organu podatkowego, wskazanego w zaskarżonym rozstrzygnięciu o braku przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego jako że wniosek nie dotyczy przepisów prawa podatkowego, tym bardziej że zamiarem strony skarżącej, mogło być jak się wydaje, wystąpienie o interpretację przepisów prawa podatkowego w trybie przepisów regulujących udzielanie indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego – art. 14b i następne Ordynacji podatkowej. Wniosek ten został wszak skierowany do Biura Krajowej Informacji Podatkowej – Dyrektor Izby Skarbowej. Także w skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca domagała się udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, choć nie wskazała jakie to miałyby być przepisy. Podniosła bowiem, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie zagadnienia zgodności z prawem, w tym z prawem podatkowym, kwestii dotyczących roszczeń finansowych z tytułu umowy najmu lokalu mieszalnego. W tym stanie faktycznym Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany był stosownie do art. 14h w związku z art. 169 Op. wezwać skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku we wskazanym wyżej zakresie, w szczególności do ustalenia, czy skarżąca domaga się interpretacji przepisów prawa podatkowego i jakich, w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Uchybienie to Sąd uznał za istotne, a więc skutkujące wyeliminowaniem z obrotu prawnego rozstrzygnięć obu instancji, przedmiot postępowania wyznacza bowiem treść żądania, a organ administracji publicznej nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej tego żądania. To zaś oznacza, iż w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA 2 marca 1987r., III SA 92/87 czy wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r., I SA 367/90, ONSA 1990, Nr 2- 3, poz. 47). Zgodzić się nadto należy, z wyrażonym już poprzednio w orzecznictwie sądu administracyjnego poglądem, wedle którego "o tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony" (por. wyrok NSA z dnia 17 września 1992r., III SA 949/92). Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której wypełnienie przez organ podatkowy wskazanych obowiązków wyeliminowałoby wątpliwości organu co do treści żądania strony, zawartego we wniosku z dnia 7 kwietnia 2007r., skutkujące w konsekwencji odmową wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia indywidualnej interpretacji co do przepisów prawa podatkowego. To zaś oznacza, że zastosowanie w niniejszej sprawie uregulowania zawartego w art. 165a Op należało uznać za przedwczesne. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej winien wezwać skarżącą do uzupełnienia braków wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, a także podjąć próbę ustalenia, przy udziale skarżącej, jaki jest podatkowy aspekt stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z dnia 7 kwietnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. M.Ko.