I SA/Łd 1515/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-03-18

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie radcy prawnego, mimo posiadania przez nią udziałów w nieruchomościach?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadanie udziałów w nieruchomościach oraz innych praw majątkowych nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli dochody strony są niskie, a wydatki wysokie, co uniemożliwia pokrycie pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca S. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z odrzuceniem jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Skarżąca wskazała na niskie dochody (728 zł netto) i wysokie wydatki (720 zł), a także na posiadane prawa majątkowe (udziały w nieruchomościach, samochód). Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie radcy prawnego; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – S. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie radcy prawnego; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Wobec treści postanowienia skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a następnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku tym skarżąca wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu renty rodzinnej i umowy o pracę w łącznej kwocie 728 zł netto. Jej majtek stanowią prawa majątkowe w postaci udziału we współwłasności domu w Z. (1/3), domu w Ł. przy ul. A (1/3) i domu w Ł. przy ul. B (4/6) oraz we współwłasności segmentu w R. i we współwłasności samochodu marki Ford Transit. Jednocześnie skarżąca podała, że jej wydatki na zakup żywności, środków higieny i czystości oraz opłaty za mieszkanie i leki zamykają się w łącznej kwocie 720 zł. Ponadto we wniosku skarżąca zawarła oświadczenie, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 26 lutego 2009 roku wezwano wnioskodawczynię do złożenia wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wymagane dodatkowe dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majtek stanowią prawa majątkowe w postaci udziału we współwłasności domu w Z. (1/3), domu w Ł. przy ul. A (1/3) i domu w Ł. przy ul. B (4/6) oraz we współwłasności segmentu w R. i we współwłasności samochodu marki Ford Transit. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu renty rodzinnej i umowy o pracę w łącznej kwocie 728 zł netto. Obciążenie budżetu skarżącej stanowią przy tym wydatki na zakup żywności, środków higieny i czystości oraz wydatki z tytułu opłat za mieszkanie i leki, które łącznie stanowią kwotę 720 zł. Skarżąca posiada upoważnienie do konta bankowego córki oraz wspólnie z matką posiada także konto w innym banku. Niemniej skarżąca nie pozostaje z tymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, a ponadto kwota środków zgromadzonych na tychże rachunkach bankowych pozwala przyjąć, że skarżąca nie posiada środków na poniesienia całości koszów postępowania, w tym zwłaszcza kosztów pomocy świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę dochodu skarżącej, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie radcy prawnego Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Niemniej z uwagi na posiadane prawa majątkowe w postaci udziałów w licznych nieruchomościach oraz fakt, iż przyszłe koszty postępowania niewątpliwie zostaną rozłożone w czasie, należało odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, obejmującym pozostałe koszty postępowania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło