I SA/Łd 1522/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 1998 r. oddala skargę. I SA/Łd 1522/08 UZASADNIENIE Z akt sprawy w dniu 6 grudnia 2007 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. wpłynął wniosek A. C., dotyczący wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: II, III, IV-IX 1998 r. Skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 1,4 Ordynacji podatkowej, jako podstawą prawną do zastosowania trybu nadzwyczajnego w postaci wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wydanie decyzji o numerach [...],[...],[...] w dniu 7 września 2001 r. odbyło się bez udziału podatnika. Zdaniem skarżącego sporządzono dokument o nazwie "wyliczenie marży na podstawie zakupów i sprzedaży z uwzględnieniem remanentów", do którego przyjęto przypadkowe dane, wygodne dla Urzędu Skarbowego w T. M. Skarżący podniósł również, iż w dniu 24 maja 2002 r. odebrał sporne decyzje. Zdaniem wnioskodawcy dopiero od tego dnia można uznać decyzje za prawidłowo doręczone. Wskazano nadto, iż najpierw wydano decyzje, a po upływie roku zapoznano podatnika z oceną materiałów dowodowych w tym postępowaniu, przyjęto jego uwagi i nie wydano żądnych decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji wznowił postępowanie na żądanie podatnika, a w dniu [...]r. wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: II, III, IV-IX 1998 r. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie bez formowania konkretnych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie ponieważ, w opinii organu, skarga nie spełnia wymogów zawartych w art. 46 § 1 pkt 3 oraz w art. 57 § 1 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z póz. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej jednak kolejności należało ocenić wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. , zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, w związku z nie spełnieniem wymogów formalnych zawartych w art. 46 § 1 pkt 3 oraz art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 , zwanej dalej p.p.s.a.) przez to, że skarga sądowoadministracyjna wniesiona przez A. C. wskutek braku sformułowania w niej zarzutów, jako nie spełniająca wymogów formalnych powinna zostać przez Sąd odrzucona, a nie rozpoznana merytorycznie. Przede wszystkim trzeba wskazać, że przepis art. 46 p.p.s.a. zawiera ogólne warunki, którym musi odpowiadać każde pismo strony. Wymagania te często są określano jako formalne, choć w istocie dotyczą zewnętrznej szaty samego pisma oraz merytorycznej treści. W rozpatrywanej sprawie w minimalnym zakresie warunki te zostały spełnione, gdyż oznaczono w nim od kogo pochodzi, jakiego aktu dotyczy oraz czego strona się domaga wnosząc pismo to do Sądu. Z kolei art. 57 § 1 powołanej ustawy nie ustala zbyt rygorystycznych warunków formalnych skargi. Rozwiązanie przyjęte w tym przepisie pozostaje w zgodzie z wyrażoną w art. 134 § 1 tej ustawy zasadą niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi. Tak więc - co do zasady - sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi co do zakresu zaskarżenia aktu lub czynności, powołaną w niej podstawą prawną oraz jej wnioskami co do sposobu pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu, nawet jeśli zostały one w skardze sformułowane. Przez określenie "naruszenia prawa" lub "naruszenia interesu prawnego", o których jest mowa w punkcie 3 omawianego art. 57 § 1, należy rozumieć podanie przez skarżącego przyczyny uzasadniającej - według jego oceny - wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wzmiankowany przepis nie wymaga przy tym przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu - przepisów - prawa, który został naruszony. Wymóg skargi będzie w tym względzie spełniony, jeżeli skarżący wskaże - nawet w sposób bardzo ogólny - na czym polega jego zdaniem naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności. W tej sprawie skarżący wykazał swoje niezadowolenie w treści skargi poprzez wniesienie jej do Sądu. Natomiast naruszenie prawa - w jego ocenie - jeżeli miało miejsce zostać powinno w drodze oceny zaskarżanego aktu w postępowaniu przed sądem. Dlatego też skoro wstępna ocena skargi pod względem formalnym pozwoliła ustalić jej zakres podmiotowy oraz przedmiotowy , to w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi byłoby przedwczesne i w konsekwencji pozbawiałoby stronę prawa do ochrony swych interesów przed sądem. Nie było zatem podstaw do odrzucenia przez Sąd l instancji skargi A. C. Przechodząc zatem do oceny zasadności skargi, które należało uznać za oczywiście bezpodstawne, trzeba stwierdzić, iż w tym nadzwyczajnym postępowaniu jakim jest instytucja procesowa stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, można wzruszyć, tylko gdy było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyczerpująco wyliczoną w przepisach prawa - art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm – dalej o.p.) Mając zatem na uwadze treść żądania podatnika oraz treść pism składanych w trakcie całego postępowania oraz uwzględniając przy tym treść wydawanych decyzji, w których organy podatkowe w sposób wyczerpujący wyjaśniły przyczyny - w ocenie Sądu znajdującym swoje oparcie w przepisach prawa, dla których żądanie podatnika nie mogło zostać uwzględnione, trzeba wskazać na zasady obowiązujące w postępowaniu o wznowienie postępowania. W punkcie wyjścia podkreślenia wymaga , że ustalony w sprawie stan faktyczny nie jest między stronami sporny, a istota sporu sprowadza się do kwestii zasadności wniosku o wznowienie postępowania. Zawarta w art. 128 o. p. zasada trwałości decyzji stanowi, iż w przypadku rozstrzygnięć, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, stają się one ostateczne. Celem tej regulacji jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego, przy czym ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie możliwe wyeliminowanie wadliwych rozstrzygnięć. Służą temu celowi tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych, do których należy m.in. wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art 240 o.p. W wyroku z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 278/06 (publ. LEX nr 307527) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej". Przepis art. 240 § 1 o.p. przewiduje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4. strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7. decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8. została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny; 9. ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 10. wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 11. orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Organy podatkowe rozstrzygając niniejszą sprawę, w instytucji wznowienia postępowania odróżniły dwa etapy postępowania. Pierwszy z nich stanowi tzw. postępowanie wstępne -nazywane także rozpoznawczym. Ma ono na celu ustalenie, czy w rozpoznawanej sprawie występują podstawy uzasadniające wznowienie postępowania. Drugi etap to postępowanie wznowione, w którym dokonuje się oceny przesłanek wznowienia postępowania . Organy podatkowe w sposób wyczerpujący uzasadniły przyczyny, dla których każda ze wskazanych przez stronę skarżącą przesłanka nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Należy przypomnieć, a na co nie zwrócił uwagi skarżący, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego też cała argumentacja podatnika, co najwyżej mogła odnieść oczekiwany przez niego skutek w postępowaniu zwykłym - wymiarowym , które zostało już zakończone , a nie mogła stanowić podstawy do zapewnienia jemu obrony w kolejnym nadzwyczajny postępowaniu jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. M.Ko.