I SA/Łd 1522/13

Dnia 12 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2007 i 2008 rok, z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące wrzesień-grudzień 2011 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. B. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2007 i 2008 rok, z tytułu odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące wrzesień-grudzień 2011 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką I. B. Matka osiąga dochód z tytułu renty w kwocie 1.200 zł. Jej majątek stanowi mieszkanie o pow. 42 m2. On zaś ponosi straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast jego przychody i dochody w całości pochłaniają wydatki związane z prowadzoną działalnością w postaci m.in. opłat ZUS, "placowego", podatków, serwisu kasy fiskalnej, zakupu ropy, opłat za energię elektryczną, opłat parkingowych i ubezpieczenia samochodów. Skarżący wskazał przy tym, że z uwagi na schorzenia matki rodzina ponosi wydatki na zakup lekarstw. Ponadto oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2014 roku wezwano wnioskodawcę do udokumentowania faktu ponoszenia straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poprzez nadesłanie stosownych deklaracji podatkowych (np. VAT-7 za trzy ostatnie miesiące), określenia kwoty wydatków przeznaczanych na opłaty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, utrzymanie rodziny, podstawowe opłaty eksploatacyjne i zakup lekarstw oraz nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków bankowych, w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich 3 miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 27 stycznia 2014 roku nadesłał dokumenty dotyczące wydatków na leki i opłaty eksploatacyjne, deklaracje VAT-7, dokumenty bankowe potwierdzające dokonanie wpłat gotówkowych, blankiety dotyczące płatności składek w ZUS oraz odcinek określający kwotę świadczenia przysługującego jego matce. Oświadczył przy tym, że jego matka nie posiada rachunków bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką I. B. Matka osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1.200 zł. Ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania, zakupem lekarstw i podstawowymi opłatami w łącznej kwocie ok. 957 zł. Z kolei dla skarżącego istotne obciążenie stanowią wydatki związane z płatnością składek ZUS, które łącznie w okresie od września do grudnia 2013 roku opiewały na kwotę 3.080,94 zł. Skarżący, jak podaje, ponosi straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważyć jednak należy, że z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż miesięczne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w okresie od października do grudnia 2013 roku wahały się w granicach od 19.202 zł do 20.214 zł. Ponadto w tym kontekście uwagę zwraca fakt, iż skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Przedstawione dokumenty bankowe potwierdzają jedynie kwotę dokonywanych przez skarżącego wpłat gotówkowych w wysokości rzędu 1.200 zł w okresie od sierpnia 2013 roku do stycznia 2014 roku. Nie dokumentują one zatem w żadnej mierze rzeczywistego salda posiadanego przez skarżącego rachunku bankowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznać należało, że skarżący nie wywiązał się w zupełności z nałożonych na niego wyżej wskazanym zarządzeniem Referendarza sądowego obowiązków, nie przedstawił bowiem wyciągów z rachunku bankowego. W tej sytuacji brak wyciągów z rachunków bankowych czyni niewiarygodnym twierdzenie skarżącego o stratach z prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, że to w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Wychodząc z powyższych przesłanek, Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co tym samym uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Niemniej jednak w ocenie Referendarza sądowego w świetle przedstawionych okoliczności poniesienie przez skarżącego całkowitych kosztów postępowania w niniejszej sprawie wiązałoby się z istotnym ograniczeniem możliwości poczynienia niezbędnych dla rodziny wydatków związanych z utrzymaniem oraz zakupem lekarstw dla matki skarżącego i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy, aczkolwiek jedynie w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Jednocześnie Referendarz sądowy zwraca uwagę, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem partycypacji strony w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dokonywane cyklicznie przez skarżącego wpłaty na rachunek bankowych (tytułem: "zasilenie konta") pozwalają przyjąć, że w ramach przychodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący jest w stanie wygospodarować ich część na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co tym samym uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.