I SA/Łd 1525/06
WyrokWSA w Łodzi2007-01-18
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Piotr Kiss, Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie na postanowienie w przedmiocie zaliczenia zwrotu VAT na poczet innych zobowiązań, powinien rozpoznać kwestię prawidłowości przekazania części tego zwrotu komornikowi sądowemu, mimo że postanowienie organu pierwszej instancji dotyczyło głównie zaliczenia na poczet zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 121 par. 1, art. 122 oraz art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że organ drugiej instancji, rozpatrując zażalenie, pominął istotną kwestię otrzymania przez organ pierwszej instancji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przez administracyjny organ egzekucyjny na poczet zaległości ZUS, co miało wpływ na prawidłowość rozliczenia zwrotu VAT.Stan faktyczny
Spółka A wniosła o zwrot podatku VAT za październik 2004 r. i zaliczenie go na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych oraz wobec ZUS. Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył część zwrotu na podatek dochodowy, a pozostałą kwotę przekazał komornikowi sądowemu na poczet zajęcia wierzytelności. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił częściowo postanowienie organu pierwszej instancji, dokonując niewielkiej zmiany w zakresie zaliczenia na podatek dochodowy, ale nie rozpoznał kwestii przekazania części zwrotu komornikowi. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając błędne przekazanie części zwrotu komornikowi zamiast na zajęcie administracyjne dotyczące ZUS.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i określono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant asystent sędziego Agata Brolik - Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenie części zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2004 r. na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 1525/06
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2004r. A spółka z o.o. w Ł. wystąpiła do [...]Urzędu Skarbowego w Ł. o zwrot podatku VAT w kwocie 63.056 zł, wynikający z dokonanego rozliczenia za miesiąc październik 2004r. wnosząc jednocześnie o zaliczenie powyższego zwrotu na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za październik 2004r.oraz wskazanych ogólnie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy /pierwsze postanowienie tego organu z dn.15.02.2005r. zostało w wyniku zażalenia strony uchylone do ponownego rozpatrzenia/ postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art.76a par.1 i art.76b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm./ stwierdził, iż przysługujący spółce zwrot w podatku od towarów i usług, wynikający z deklaracji złożonej za miesiąc październik 2000r. w kwocie 63.056 zł został zaliczony na poczet należności w podatku dochodowym od osób prawnych za m-c 11/2004 w kwocie 2.691,40 zł oraz za m-c 12/2004 w kwocie 32.760,50 zł. W uzasadnieniu decyzji organ ponadto podał, że pozostała część zwrotu w wysokości 27.604,10 zł została zgodnie z art. 896 kpc przekazana komornikowi sądowemu na zajęcie wierzytelności z dn.[...] Nr [...].
W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie spółka A wniosła o jego uchylenie w części dotyczącej zaliczenia części zwrotu w kwocie 27.604,10 zł na poczet zajęcia dokonanego przez komornika sądowego podnosząc, że organ orzekający wydając zaskarżone postanowienie nie wziął pod uwagę zajęcia dokonanego w dn.21.10.200r. przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. na pokrycie zobowiązań spółki wobec ZUS w łącznej kwocie ponad 156.000 zł. Zdaniem strony należności wobec ZUS korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi wynikającymi z zajęcia dokonanego przez komornika sądowego, w związku z czym organ orzekający nie przekazując spornej kwoty 27.604 zł administracyjnemu organowi egzekucyjnemu naruszył art. 89 par.1 ustawy z dn.11.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr110, poz.968 ze zm./. Według strony zawiadomienie administracyjnego organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności pieniężnych spółki na poczet jej zaległości wobec ZUS wpłynęło do [...]Urzędu Skarbowego na przełomie października i listopada 2004r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżonym do Sądu postanowieniem uchylił w części zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji oraz dokonał jedynie jego niewielkiej zmiany w zakresie dotyczącym zaliczenia części zwrotu podatku VAT za październik 2004r. na poczet zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 2004r. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że przedmiotem postępowania w sprawie jest wyłącznie zaliczenie części nadpłaty spółki z tytułu podatku VAT za październik 2004r. w wysokości łącznej 35.451,90 zł na poczet zobowiązań spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2004r., a podstawą prawną orzeczeń organów podatkowych są przepisy art.76 i art.76a Ordynacji podatkowej, które zgodnie z art.76b tej ustawy mają zastosowanie do zwrotu podatku VAT. W odniesieniu się do zarzutów strony dotyczących rozdysponowania rzez organ pierwszej instancji kwoty 27.604,10 zł na poczet zajęcia dokonanego przez komornika sądowego, organ drugiej instancji stwierdził, że powyższa kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.. Organ wskazał również, że przekazanie wymienionej wyżej kwoty na rzecz komornika sądowego nastąpiło na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a wezwanie komornika sądowego wpłynęło do organu podatkowego w dn.06.05.2004r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze spółka A wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie postanowień organów podatkowych obu instancji w części, dotyczącej kwoty 27.604,10 zł i przekazanie sprawy o ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z zasądzeniem kosztów postępowania sądowego powtórzyła swoje wcześniejsze stanowisko i zarzut, iż organ pierwszej instancji błędnie przekazał część zwrotu podatku VAT w wysokości 27.604,10 zł na zajęcie wierzytelności , dokonane przez komornika sądowego z tytułu należności cywilnoprawnych zamiast na zajęcie dokonane przez administracyjny organ egzekucyjny, dotyczące należności ZUS. Zdaniem strony Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę od początku i w całości wbrew swojemu obowiązkowi nie dokonał usunięcia naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. podlega uchyleniu, albowiem należy uznać, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 121 par.1, art.122 oraz art.187 par.1 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z ustalonego i w zasadzie niekwestionowanego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawie wynika, że skarżącej spółce przysługiwał zwrot podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2004r. w ogólnej wysokości 63.056 zł i w zakresie tego zwrotu spółka wnioskiem z dn.25.11.2004r wystąpiła do [...] Urzędu Skarbowego o zaliczenie tego zwrotu na należności spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za październik 2004r. oraz z tytułu zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Okolicznością niesporną jest również fakt, iż Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego dokonał zaliczenia części ogólnej kwoty zwrotu na zobowiązania spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2004r., natomiast pozostałą cześć /kwota 27.604,10 zł/ przysługującego spółce zwrotu przekazał komornikowi sądowemu w związku z otrzymanym zajęciem wierzytelności z dn.[...] Nr [...].
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, iż będące przedmiotem zażalenia skarżącej spółki postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego z dnia [...] w zasadzie dotyczyło jedynie zaliczenia na podstawie wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej części przysługującego spółce zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2004r. na zobowiązania spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące listopad i grudzień 2004r. Powyższe rozstrzygnięcie organu bezpośrednio nie dotyczyło przekazania pozostałej części zwrotu na rzecz komornika sądowego /co kwestionuje strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego i sądowego/, jednakże tego rodzaju czynność organu podatkowego wynika z treści uzasadnienia wymienionego wyżej postanowienia organu pierwszej instancji. Według oceny Sądu obowiązkiem organu drugiej instancji w toku załatwiania zażalenia strony było rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie pod kątem zgodności postępowania organu pierwszej instancji z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawową okolicznością, której organ orzekający drugiej instancji nie rozważył i całkowicie pominął przy wydaniu zaskarżonego postanowienia jest kwestia związana z otrzymaniem przez Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności spółki A, wystawionego w dn.21.10.2004r. przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.. Należy uznać, że ustalenie daty doręczenia Naczelnikowi [...]Urzędu Skarbowego zawiadomienia finansowego organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności skarżącej spółki na poczet zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i związany z tym moment stania się organu orzekającego pierwszej instancji dłużnikiem zajętej wierzytelności w rozumieniu przepisów ustawy z dn.17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. nr110, poz.968 ze zm./ ma istotne znaczenie dla wyniku rozpatrywanej sprawy. W szczególności z treści art.89 wyżej wymienionej ustawy /powołanego zresztą w załączonym przez skarżącą spółkę do zażalenia z dn. 16.10.2005r. odpisu zawiadomienia o zajęciu/ wynikają określone obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności oraz tryb postępowania odnośnie posiadanej wierzytelności zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe obowiązki mogły dotyczyć zarówno kwestionowanego przez stronę skarżącą przekazania na rzecz komornika sądowego części zwrotu podatku od towarów i usług, jak i zaliczenia pozostałej części zwrotu tego podatku na wskazane w zaskarżonych postanowieniach należności podatkowe.
Ponadto należy zauważyć, iż z akt sprawy wynika, że w chwili podejmowania orzeczenia przez organ orzekający pierwszej instancji istniał zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tego samego prawa majątkowego, w związku z czym winien mieć odpowiednie zastosowanie art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c oraz art.200 wymienionej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło