I SA/Łd 1528/08

Dnia 28 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać M. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 1 grudnia 2008 roku M. R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok W dniu 15 stycznia 2009 roku skarżąca zwróciła się do sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M. R. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze czworo małoletnich dzieci. Wskazała, iż jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 3.600 zł miesięcznie. Mąż skarżącej jest właścicielem domu o powierzchni 180 m2 , w którym zamieszkują, skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2009 roku, ponowionym 27 lutego 2009 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżąca oraz jej męża w roku 2006 i 2007 ewentualnie 2008 bądź odpisów rocznych zeznań podatkowych za te lata; wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazania wysokości miesięcznych kosztów związanych z eksploatacją domu oraz wyjaśnienie statusu zawodowego skarżącej, bądź nadesłanie decyzji urzędu pracy o pozostawania osobą bezrobotną. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej nadesłał dwa postanowienia naczelnika Urzędu Skarbowego w G, z których wynika, iż skarżąca w latach 2006 i 2007 nie osiągnęła żadnych dochodów, w dniu 3 listopada 2008 roku skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, z która wiąże się posiadanie rachunku bankowego mbanku, ale nie dokonywała za jego pośrednictwem żadnych transakcji. Z nadesłanych pierwszych stron z wyciągów z rachunku bankowego męża skarżącej wynika jedynie , iż wykazuje on saldo ujemne bowiem suma obciążeń w okresie od 30 października 2008 roku do 1 lutego 2009 roku przekraczała zwykle sumę uznań. Z nadesłanych rachunków dokumentujących koszty utrzymania domu wynika, iż skarżąc otrzymuje wysokie rachunki za prąd w wysokości około 1.500 zł, wydatki za wodę to kwota rzędu 20 zł miesięcznie, opłata za przedszkole to kwota blisko 700 zł. Z nadesłanych odpisów zeznania podatkowego męża skarżącej za 2007 rok oraz informacji PIT 11 wynika, iż jego średnie miesięczne dochody ze stosunku pracy wynosiły w 2006 roku 5.500 zł zaś w roku 2007 4.400 zł. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2009 roku pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wysokości bieżącego wynagrodzenia męża skarżącej oraz wysokości jego dochodów za 2008 rok, nadesłania wyciągów za ostatnie trzy miesiące z rachunku firmowego skarżącej i deklaracji w podatku VAT za ostatnie 2 okresy rozliczeniowe. Z nadesłanego odpisu zeznania podatkowego męża skarżącej wynika, iż jego przeciętny miesięczny dochód ze stosunku pracy w 2008 roku zamykał się kwotą 5.100 zł. Z deklaracji VAT-& wynika, zaś, iż w miesiącu grudniu z prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiągnęła w miesiącu grudniu 2008 roku obrót 17.847 zł styczniu 2009 roku 10.846 zł w lutym 10.837 zł. Nadto skarżąca zobowiązała się nadesłać wyciągi z rachunku bankowego w mbanku, których do chwili obecnej nie nadesłała. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie wynika, iż M.R. wspólnie z mężem oraz czworgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z wynagrodzenia za pracę jej męża w wysokości około 5.100 zł miesięcznie oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącej, którego przeciętnej wysokości miesięcznej nie wskazała, nie nadesłała także wyciągów z konta firmowego pozwalających na poczynienie ustaleń w tym zakresie. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż obroty z działalności gospodarczej przekraczają kwotę 10.000 zł miesięcznie, a w grudniu ubiegłego roku przekroczyły 17.000 zł. Mąż skarżącej jest właścicielem domu o powierzchni około 180 m2, skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięcznie skarżąca około1.500 zł wydaje na prąd, 20 złotych miesięcznie to opłata za wodę, ponosi także koszty związane z uczęszczaniem dwójki dzieci do przedszkola w wysokości około 700 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, w sytuacji, w której skarżąca nie udokumentowała wysokości uzyskiwanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika że miesięczne obroty z tego tytułu kształtują się na poziomie 10.000 zł Wobec tego uwzględniając wysokość wpisu w sprawie niniejszej wielkość rodziny skarżącej oraz fakt, iż niewątpliwie prowadzona przez nią działalność gospodarcza stanowi dodatkowe źródło utrzymania rodziny należało przyjąć, iż skarżąca jest w stanie częściowo partycypować w kosztach przedmiotowego postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.