I SA/Łd 1528/08

Dnia 29 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać M. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok W dniu 16 października 2009 roku skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M. R. wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze czworo małoletnich dzieci. Wskazała, iż źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 4.500 zł brutto oraz skarżącej w wysokości 1.300 zł brutto miesięcznie. Mąż skarżącej jest właścicielem domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkują, skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazała, iż w związku z budową domu jej maż zaciągnął kredyt hipoteczny w wysokości 200.000 zł, którego miesięczna rata wynosi około 1.700 zł Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2009 roku, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę skarżącej oraz jej męża, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 2 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą ewentualnie dokumentów potwierdzających jej zawieszenie bądź wykreślenie z rejestru oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i zlikwidowała związany z nią rachunek bankowy w A. banku. Przedstawił wyciągi z rachunku bankowego męża skarżącej który w okresie od 1 września do 1 grudnia br. wykazuje saldo ujemne. Z nadesłanych rachunków dokumentujących koszty utrzymania rodziny wynika, iż około 30 zł miesięcznie wydają na wodę, w miesiącu październiku za prąd zapłacili 900 zł zaś w listopadzie 300 zł, 93 zł uiścili tytułem podatku od nieruchomości, opłata za telewizje cyfrową wynosi 37 zł, około 60 zł miesięcznie to opłata za telefon stacjonarny, dodatkowo rodzina ponosi wydatki na telefony komórkowe w wysokości 75 zł , 49 zł miesięcznie stanowi opłata za Internet, dodatkowo rodzina ponosi koszty związane z uczęszczaniem swoich dzieci do przedszkola oraz szkół w postaci opłaty za przedszkole (blisko 400 zł), ubezpieczeń (134 zł rocznie), posiłków (blisko 500 zł za trzy miesiące). Pełnomocnik skarżącej nadesłał także umowę o podział majątku wspólnego zawartą w dniu 12 października 2005 roku pomiędzy skarżącą i jej mężem na mocy której stał się on wyłącznym właścicielem ich domu oraz zaświadczenie potwierdzające wysokość wynagrodzenia skarżącej. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie wynika, iż M. R. wspólnie z mężem oraz czworgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z wynagrodzenia za pracę jej oraz męża w wysokości około 3.600 zł miesięcznie netto. Mąż skarżącej jest właścicielem domu o powierzchni około 180 m2, w którym zamieszkuje rodzina, skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięcznie skarżąca ponosi wysokie wydatki na prąd wąchające się w granicach od 300 do 9000 zł miesięcznie, 30 złotych miesięcznie to opłata za wodę, opłata za telewizje cyfrową wynosi 37 zł, około 60 zł miesięcznie to opłata za telefon stacjonarny, dodatkowo rodzina ponosi wydatki na telefony komórkowe w wysokości 75 zł, 49 zł miesięcznie stanowi opłata za Internet oraz ponosi koszty związane z uczęszczaniem dzieci do przedszkola i szkół w wysokości około 600 zł miesięcznie. Ponadto mąż skarżącej spłaca kredyt hipoteczny związany z budową domu którego miesięczna rata wynosi około 1.700 zł Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, w sytuacji, w której skarżąca nie udokumentowała faktu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej która do niedawna stanowiła dodatkowe źródło utrzymania rodziny, ani jej końcowego wyniku finansowego. Nadto nie przedstawiła zaświadczenia o zarobkach męża a z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż poza stałym wynagrodzeniem otrzymuje on także nagrody uznaniowe oraz inne ruchome składniki wynagrodzenia, które podwyższają jego dochody. Wobec tego uwzględniając wysokość wpisu w sprawie niniejszej wielkość dochodów rodziny skarżącej oraz poziom jej niezbędnych wydatków należało przyjąć, iż skarżąca jest w stanie częściowo partycypować w kosztach przedmiotowego postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K