I SA/Łd 153/13

Dnia 27 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. U. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – W. U. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 27 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniósł skargę kasacyjną, a następnie wezwany do uiszczenia wpisu od tejże skargi w kwocie 947 zł wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. Wskazał przy tym, że osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 780,66 zł, z której po potrąceniach otrzymuje kwotę 498,85 zł. Jego żona nie osiąga żadnego dochodu, prowadzona przez nią działalność gospodarcza uległa zawieszeniu z dniem 31.12.2012 roku. Skarżący dodał, że jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 184 m2 i dwóch budynków gospodarczych o powierzchni 210 m2 i o powierzchni 104 m2. Jego żona nie posiada żadnego majątku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 września 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 4 miesięcy, sprecyzowania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z ich udokumentowaniem oraz przesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2012 rok, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 16 września 2013 roku wyjaśnił, że na bieżące utrzymanie i eksploatację domu przeznaczana jest jego renta w całości. Do pisma skarżący załączył wymagane dokumenty dotyczące jego sytuacji majątkowej, objęte zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 5 września 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący nie osiąga dochodów pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 947 zł. Jedyne bowiem źródło utrzymania skarżącego i jego żony stanowi renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 780,66 zł, wypłacana w kwocie 498,85 zł, którą małżonkowie przeznaczają także na wydatki związane z eksploatacją domu. Istotny w tym względzie jest także fakt, iż małżonkowie nie posiadają wolnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Podkreślić przy tym należy, że jedyny majątek rodziny stanowią nieruchomości należące do skarżącego, w postaci budynku mieszkalnego o powierzchni 184 m2 i dwóch budynków gospodarczych o powierzchni 210 m2 i o powierzchni 104 m2. Ponadto w 2012 roku skarżący osiągnął dochód w kwocie 9.988,83 zł, a jego żona jedynie w kwocie 4.846,32 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Referendarza sądowego wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza dochód rodziny i wykazana kwota niezbędnych wydatków, powoduje bowiem, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niemniej jednak w tym miejscu z całą mocą podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych poniesionych już przez skarżącego przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., FZ 125/04, niepubl., a także T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.