I SA/Łd 154/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-11

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wzięto pod uwagę dochód skarżącej, jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem syna-studenta oraz bieżące koszty utrzymania, a także fakt potrącania części dochodu na zaległości podatkowe. Spełnienie tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w sprawie podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca przedstawiła informacje o dochodach, wydatkach na utrzymanie studiującego syna oraz o potrąceniach na zaległości podatkowe. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2006 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik, listopad i grudzień 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – W. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2006 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik, listopad i grudzień 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł skarżąca pismem z dnia [...] r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym następnie, na wezwanie Sądu, wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożonym na urzędowym formularzu (PPF), skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo wspólnie z 20-letnim synem F.. Oświadczyła przy tym, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia w łącznej kwocie 3.200 zł brutto. Jej syn studiuje w W. i nie pracuje. Oboje nie posiadają żadnego majątku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo podniosła, że jest osobą samotną, na jej utrzymaniu pozostaje studiujący syn. Z osiąganej kwoty dochodu ok. 2.300 zł netto pokrywa opłaty związane ze studiami i stancją syna w W., koszty utrzymania i rachunki. Kwota ok. 600 zł z osiąganego przez nią dochodu jest potrącana na pokrycie zaległości podatkowych. W związku z tym kwota wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł przekracza jej możliwości zarobkowe. We wniosku skarżąca dodała także, iż jest to jej kolejna sprawa sądowa, zasądzane od organów kwoty są przeznaczana przez organy na poczet należności podatkowych i nie podlegają zwrotowi na jej konto. Podkreśliła, że nie posiada już środków na kolejne wpisy sądowe. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych (także rachunków związanych z ewentualnie prowadzoną działalnością gospodarczą) z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na opłaty eksploatacyjne i utrzymanie rodziny oraz nadesłania odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 18 kwietnia 2012 r. wyjaśniła, że nie posiada ani rachunków osobistych, ani rachunków związanych z działalnością gospodarczą, której prowadzenie zawiesiła z dniem 1 stycznia 2011 r. Podała przy tym, że wydatki miesięczne związane z opłatami eksploatacyjnymi i utrzymaniem rodziny wynoszą od 2.000 zł do 2.500 zł miesięcznie. Do pisma skarżąca załączyła kopie zeznania podatkowego za 2011 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo wspólnie z 20-letnim synem F.. Syn studiuje w W. i pozostaje na utrzymaniu matki. Łączny dochód skarżącej wynosi 3.200 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze studiami i stancją syna skarżącej w W.. Wydatki te wraz z opłatami eksploatacyjnymi i kosztami utrzymaniem rodziny stanowią kwotę rzędu 2.000-2.500 zł miesięcznie. Ponadto, jak podała skarżąca, kwota ok. 600 zł z osiąganego przez nią dochodu podlega potrąceniu w związku z zaległościami podatkowymi. Jednocześnie z nadesłanego zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że w 2011 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 37.992,88 zł. Ponadto z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej ponosiła stratę w wysokości -1.136,48 zł (według PIT-36L). W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę możliwości płatnicze wnioskodawczyni wynikające z zestawienia kwoty osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło