I SA/Łd 154/13

Dnia 27 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. U. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – G. U. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 27 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu od tejże skargi w kwocie 947 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem W. Wskazała przy tym, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza uległa zawieszeniu z dniem 31.12.2012 roku i w związku z tym nie osiąga żadnego dochodu. Jej mąż natomiast otrzymuje rentę w wysokości 780,66 zł. Skarżąca oświadczyła także, iż jej mąż jest jedynym właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 185 m2 i dwóch budynków gospodarczych o powierzchni 210 m2 i o powierzchni 104 m2 . Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 5 września 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 4 miesięcy, sprecyzowania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z ich udokumentowaniem oraz przesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2012 rok, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 16 września 2013 roku wyjaśniła, że na bieżące utrzymanie i eksploatację domu przeznaczana jest renta męża w całości. Do pisma skarżąca załączyła wymagane dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej, objęte zarządzeniem Referendarza sadowego z dnia 5 września 2013 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca nie posiada dochodów pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 947 zł. Jedyne bowiem źródło utrzymania rodziny stanowi renta jej męża z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 780,66 zł, wypłacana w kwocie 498,85 zł, którą małżonkowie przeznaczają także na wydatki związane z eksploatacją domu. Istotny w tym względzie jest także fakt, iż małżonkowie nie posiadają wolnych środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Podkreślić przy tym należy, że jedyny majątek rodziny stanowią nieruchomości należące do męża skarżącej, w postaci budynku mieszkalnego o powierzchni 185 m2 i dwóch budynków gospodarczych o powierzchni 210 m2 i o powierzchni 104 m2. Ponadto w 2012 roku skarżąca osiągnęła dochód jedynie w kwocie 4.846,32 zł, jej mąż natomiast w kwocie 9.988,83 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Referendarza sądowego przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza dochód rodziny i wykazana kwota niezbędnych wydatków, powoduje bowiem, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niemniej jednak w tym miejscu z całą mocą podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych poniesionych już przez skarżącą przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., FZ 125/04, niepubl., a także T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.