I SA/Łd 155/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Antosik, Sędziowie NSA W. Jarzębowski (spr.), Z. Kmieciak, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 roku sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. uchyla zaskarżoną decyzję W dniu [...] Burmistrz P. działając w oparciu o art. 245 § l pkt l w związku z art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej wydał decyzję, mocą której zmienił własną decyzję ostateczną z dnia [...] nr [...] ustalającą podatek od nieruchomości za rok 2000 w wysokości 544,80 złotych i ustalił zobowiązanie podatkowe w niższej kwocie tj. 540,80zlotych. Ponadto w związku ze zmianą zobowiązania orzeczono, że różnica pomiędzy pierwotnie ustalonym zobowiązaniem a zobowiązaniem w nowej wysokości podlega zwrotowi. Z uzasadnienia decyzji wynika, że pismem z dnia 24 stycznia 2002roku T. C. poinformował organ podatkowy o fakcie zajęcia części należącej do niego nieruchomości pod drogę publiczną. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. W oparciu o projekt podziału geodezyjnego z dnia 15 września 2003roku organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że z dwóch działek należących do podatnika zajęto pod drogę publiczną 45m kw. gruntu. Zgodnie z art. 7 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz.31 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają budowle dróg publicznych oraz grunty zajęte pod te drogi wraz z pasami drogowymi. Mając na uwadze cytowany przepis oraz ustalony w wyniku wznowienia postępowania stan faktyczny organ przyjął, że powierzchnia gruntu stanowiąca podstawę opodatkowania wynosi 639m kw. zamiast dotychczas przyjętej - 684m kw. W konsekwencji tych ustaleń orzeczono podatek od nieruchomości w wysokości 540,80zlotych. Powstałą nadpłatę w wysokości 3,20złotych wraz z odsetkami w kwocie 3,10złotych organ zobowiązał się przekazać na rachunek bankowy podatnika. Opisaną powyżej decyzję podatnik zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzucając, że organ podatkowy pierwszej instancji błędnie określił powierzchnię gruntów podlegających opodatkowaniu. Zdaniem podatnika organ uwzględnił przy ustalaniu wysokości podatku powierzchnię dwóch działek: nr 228/2 i 230/2, natomiast pominął działkę nr 229/2. Ponadto odwołujący się podniósł, że decyzja Burmistrza P. oznaczona nr 359 nie była jedyną decyzją dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 2000rok Zarzucił również, że rozstrzygniecie nie zawiera podstawy prawnej naliczenia odsetek oraz sposobu ich obliczenia, co uniemożliwia sprawdzenie prawidłowości ich wyliczenia. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło uchylenia decyzji z dnia [...] ustalającej państwu C. podatek w kwocie 544,80złotych. Jak wynika z treści uzasadnienia w/w decyzji powodem dla którego uchylono zaskarżoną decyzję był brak podstaw do wznowienia postępowania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego przywołana w zaskarżonej decyzji okoliczność wybudowania drogi przebiegającej przez działki państwa C. był znana organowi w momencie wydania decyzji z dnia[...] . Dowodzi tego decyzja Burmistrza P. z dnia [...] zatwierdzająca projekt podziału działek o numerach 228 i 230 i wydzielenia z nich drogi. Zdaniem organu z decyzji tej jednoznacznie wynika, że projekt podziału w/w działek został zatwierdzony zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. uchwałą RNMiG Nr 47/X/90 z dnia 27 lutego 1990roku. Oprócz przedstawionej powyżej przyczyny uchylenia decyzji organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana bez podstawy prawnej, bowiem Ordynacja podatkowa nie zawiera podstawy do wydania decyzji, mocą której jednocześnie uchyla się decyzję ostateczną i zmienia ją. W skardze na powyższą decyzję podatnik powtórzył sformułowany w odwołaniu zarzut nieprawidłowego określenia powierzchni działek stanowiącej podstawę opodatkowania. Stwierdził, iż organ odwoławczy pominął działki oznaczone nr 229 i nr 1635. Skarżący nie zgadza się również z dokonaną przez organ odwoławczy oceną przesłanki stanowiącej dla organu pierwszej instancji podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż Burmistrzowi P. znany był fakt istnienia drogi przebiegającej przez posesję T. C. nie został poparty żadnymi dowodami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzono m.in., że okoliczność istnienia drogi w roku 2000 jest bezsporna. Jednocześnie Kolegium uznało, iż trudno racjonalnie przyjąć, że organ podatkowy - Burmistrz P., który dokonał zajęcia części gruntów podatnika pod budowę drogi nie wiedział o tym fakcie orzekając o wysokości podatku od nieruchomości. Sąd zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona częściowo, bowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie i nie uzasadnił właściwie swego stanowiska co do posiadania przez organ podatkowy w chwili wydawania decyzji podatkowej w dniu [...] wiedzy na temat zajęcia części działek o numerach 228 i 230 należących do podatników pod drogę publiczną. Powołując się na taką okoliczność Kolegium wskazało, iż wcześniejsza znajomość tego faktu przez Burmistrza P. jest oczywista, a dowodem na to mają być dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności treść decyzji Burmistrza z dnia [...] zatwierdzającej projekt podziału działek nr 228 i 230 i wydzielenia z nich drogi gminnej. W decyzji tej Burmistrz stwierdził, że projekt podziału tych działek został zatwierdzony zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. z lutego 1990 roku. Jednakże z uzasadnienia powyższej decyzji z dnia 16 września 2003 roku wynika, że przedmiotowe działki według planu zagospodarowania przestrzennego z 1990 roku znajdują się na terenie o symbolu 2.3.124 MN, U - osiedle zabudowy jednorodzinnej zorganizowanej. Na tym terenie plan przewidywał budynki głównie wolnostojące lub zbliźniaczone o wysokości do dwóch kondygnacji. W zabudowie jednorodzinnej dopuszczalne pomieszczenia usługowe nieuciążliwe. Ulica 07 Lw -szerokość w liniach rozgraniczających 10-15 m. Z takich zapisów planu powołanych w decyzji Burmistrza nie wynika jednak, że planowana na danym terenie droga publiczna miała przebiegać właśnie przez działki podatników. Jeżeli jednak przebieg tej drogi w taki sposób wynikał z powołanego planu zagospodarowania przestrzennego, to Kolegium powinno to wykazać i właściwie uzasadnić. Nie wiadomo też z jakich innych dokumentów miała by wynikać wcześniejsza wiedza organu podatkowego o zajęciu przedmiotowych działek pod drogę publiczną, gdyż Kolegium ich nie wskazało. W tej sytuacji należy stwierdzić, że sprawa niniejsza nie została dostatecznie wyjaśniona, a zaskarżona decyzja dostatecznie uzasadniona w aspekcie posiadania przez organ podatkowy w lutym 2000 roku wiedzy na temat zajęcia części gruntu podatników pod drogę publiczną, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § l i art. 210 § l pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Oczywiście dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest istotne ustalenie faktu zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną w chwili wydawania decyzji podatkowej w 2000 roku (w tym zakresie nie ma sporu między stronami) lecz posiadania przez organ podatkowy wiedzy na ten temat. Nie można poprzestać na domniemaniu w tym zakresie. Choć brak znajomość tego faktu przez organ podatkowy w chwili wydawania decyzji podatkowej w 2000 roku wydaje się mało prawdopodobny, skoro droga gminna została wybudowana już wcześniej, to jednak nie zwalnia to organu odwoławczego od 4 wykazania tej okoliczności, zwłaszcza w sytuacji, gdy Burmistrz wznawiając postępowania w sprawie podatkowej powołał się na powzięcie wiadomości o zajęciu przedmiotu opodatkowania pod drogę publiczną już po wydaniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Należy też zauważyć, że decyzja organu odwoławczego jest dla podatników mniej korzystna od decyzji organu I instancji. W art. 234 Ordynacji podatkowej ustawodawca ustanowił zakaz wydawania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Od zasady tej są dwa wyjątki. Możliwość wydania decyzji niekorzystnej dla odwołującego się istnieje wtedy, gdy decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Zasada ta należy do głównych gwarancji procesowych prawa podatników do obrony w postępowaniu podatkowym, a zatem odstępując od ustawowego zakazu reformationis in peius organ powinien dokładnie uzasadnić na czym polega naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji oraz, że ma ono charakter rażący. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne. Dodatkowo należy wskazać, że organ odwoławczy wskazał błędną podstawę prawną swej decyzji, bowiem została ona oparta na art. 233 § l pkt 2 lit. a w zw. z art. 245 § l pkt 2, a nie na art. 233 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 245 § l pkt l Ordynacji podatkowej. Uchybienie to nie było jednak powodem uchylenia decyzji. Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).