I SA/Łd 1550/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 roku skargi I. i W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik W. i I. K. zapoznał się w dniu 6 września 2005 r. z materiałem dowodowym zebranym w związku z zażaleniem z dnia 26 lipca 2005 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia podania z dnia 9 marca 2005 r., dotyczącego wydania odpisu ustosunkowania się Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. do zarzutów odwołania z dnia 28 stycznia 2005 r. od decyzji tego organu z dnia [...], Nr [...]. Po zapoznaniu się z wyżej wymienionym materiałem dowodowym wystąpił o "wydanie kserokopii wszystkich kart z akt sprawy wraz przeglądem (spisem) akt". Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu w/w pisma z dnia 6 września 2005 r. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] ustalił wysokość kosztów postępowania na kwotę 180 zł na podstawie art. 267 § 1 pkt 3 w zw. z art. 178 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( t.j.Dz.U.05.8.60 ze zm.). W dniu 20 września 2005 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Po przeanalizowaniu całości materiału informacyjno-dowodowego Organ Odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia i uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 5 grudnia 2005 r. W. i I. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów Ordynacji podatkowej: - dotyczących zasad ogólnych prowadzenia postępowania określonych w art. 120, 121 i 122 Ordynacji, poprzez interpretację przepisów w sposób uniemożliwiający stronie skorzystanie z przysługujących jej praw i postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, także (poprzez uniemożliwienie uzyskania kserokopii) nie podejmowanie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności: - art. 217§ 1 pkt. 4 i § 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi na brak wskazania podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego dotyczącego zastosowania w wydanych postanowienia przepisów o opłacie skarbowej, - art. 178 § 1 Ordynacji poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, - art. 265 w/w ustawy poprzez błędne zaliczenie kosztów wykonania kserokopii do kosztów postępowania. Wskazując na naruszenie w/w przepisów wnieśli jednocześnie o uchylenie postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.: Nr [...] z dnia [...] i poprzedzającego postanowienia Nr [...] z dnia [...] oraz nakazanie powtórnego rozpatrzenia sprawy i zasądzenie kosztów sporządzenia skargi i zastępstwa procesowego w wysokości prawem przypisanej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 264 Ordynacji podatkowej i określa zamknięty katalog kosztów postępowania, które obciążają wyłącznie strony postępowania podatkowego. Strony obciążają koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z kolei stosownie do zasady jawności wynikającej z art. 129 Ordynacji podatkowej, w zakresie udostępniania stronie akt postępowania podatkowego – z którym to zagadnieniem wiąże się ściśle przedmiot skargi – obowiązujące przepisy art. 178 Ordynacji podatkowej przewidują dwa odrębne stany faktyczne i związane z nimi obowiązki organu oraz odpowiednie uprawnienia, a także obowiązki strony. Zgodnie z § 1 tego artykułu organ obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii i odpisów. W myśl § 2 tego artykułu czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż organ podatkowy może w przepisach wewnętrznych określić w sposób ryczałtowy koszty takich czynności. Jednakże tak ustalona kwota ryczałtowa powinna uwzględniać faktyczne koszty ponoszone przez organ. Nowelizacja Ordynacji podatkowej z dnia 12 września 2002 r. wprowadziła w § 3 art. 178 istotną zmianę, polegającą na pominięciu w jego treści "ważnego interesu" jako podstawy do wystąpienia z przewidzianym w nim żądaniem. Po wprowadzeniu tej zmiany strona nie musi już wykazywać tej przesłanki w żądaniu uwierzytelnionych odpisów lub kopii. Uwaga ta dla potrzeb rozpatrywanej sprawy ma o tyle istotne znaczenie, gdyż z treści napisanego przez skarżącego wniosku z dnia 6 września 2005 r. nie wynikało w sposób jednoznaczny, iż żąda on czynności wymienionych w § 1 art. 178 Ordynacji podatkowej, bowiem wskazywał on na termin 7 dniowy, w którym miały one zostać przeprowadzone lub też wykonane. Również w piśmie z dnia 7 września 2005 r. (k. 4), które nawiązuje w treści do wcześniejszego pisma, strona wnosi o "wydanie kopii z akt sprawy". W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. strona podniosła, że nie występowała o uwierzytelnienie dokumentów w trybie art. 178 § 3 Ordynacji. Tak nieprecyzyjne żądanie zawarte we wniosku, jak i argumentacja zażalenia mogła rodzić wątpliwości co do jego zakresu, czego wyrazem było wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia 5 października 2005 r. Jednakże zdaniem Sądu istnieje brak konsekwencji organów podatkowych w kwestii wyjaśnienia zakresu żądania. Skoro strona w treści żądania wskazała, że jej celem nie było przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 178 § 3 Ordynacji, to ponowne wezwanie do sprecyzowania żądania mogło nasunąć wiele wątpliwości. Tym bardziej, że pisma strony stanowiącego powielenie treści zażalenia, będącego odpowiedzią na żądanie organu z dnia 5 października nie została uwzględniona. W tym miejscu należy również wskazać na kolejny brak konsekwencji organów podatkowych przy rozpatrywaniu tej sprawy, a na co wskazuje treść odpowiedzi na skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. Oddział Zamiejscowy w P. wskazuje bowiem, że pismo strony nie mogło zostać uwzględnione, gdyż do właściwego organu zostało ono przesłane w dniu 31 października 2005 r., a więc po upływie 7 dniowego terminu wyznaczonego w wezwaniu. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż pismo strony wpłynęło do właściwego organu jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. Natomiast struktura wewnętrzna organu podatkowego i podział kompetencji do załatwienia sprawy nie może zmienić jego właściwości rzeczowej. A zatem brak oceny całego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie zarzutów zawartych w zażaleniu i pośrednio w piśmie strony złożonym na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej prowadzi do wniosku, iż stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia co do treści żądania, należało uznać za zbyt arbitralne. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.