I SA/Łd 156/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-03-19
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba niepełnosprawna z ograniczonymi dochodami i znacznymi planowanymi wydatkami na leczenie i przystosowanie mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, biorąc pod uwagę jej niepełnosprawność, ograniczone dochody, wysokie koszty utrzymania, wydatki na leki oraz planowane znaczące wydatki na zakup wózka inwalidzkiego i budowę podjazdu, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca B.H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, porusza się na wózku inwalidzkim, utrzymuje się z renty rodzinnej, a jej miesięczne dochody wynoszą 3.538,20 zł brutto (wspólnie z siostrą). Posiada dom, nieruchomość rolną i oszczędności. Planuje zakup nowego wózka inwalidzkiego i budowę podjazdu, co wiąże się ze znacznymi wydatkami. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżąca przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej B.H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. H. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących zwrotu osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – B. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
B.H. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących zwrotu osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.
We wniosku tym skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z siostrą B.H. Uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 1.350,20 zł. Jej siostra z kolei osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.188 zł.
Jednocześnie skarżąca wskazała, że jej majątek stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 77 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,20 ha, a ponadto oszczędności w kwocie 7.000 zł. Majątek siostry stanowi zaś samochód fiat 126p (rok produkcji 1993).
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła ponadto, że jest osobą niepełnosprawną i porusza się na wózku inwalidzkim. Jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłych rodzicach. Od 11 roku choruje na jaskrę, a od 1988 r. - na reumatoidalne zapalenie stawów. Pozostaje pod stałą opieką lekarską. Miesięcznie na zakup leków wydaje ok. 200 zł. Natomiast miesięczny koszt opłat administracyjnych w domku jednorodzinnym to kwota 600 zł. Poinformowała przy tym, że w najbliższym czasie musi zakupić wózek inwalidzki, ponieważ obecny ma już 12 lat. Planuje również budowę podjazdu do domu, gdyż dom ten ma wysokie podpiwniczenie. Każda kwota pieniężna ma dla niej istotne znaczenie.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 lutego 2009 roku wezwano wnioskodawczynię do wskazania kwoty przeznaczanej na własne utrzymanie; określenia kwoty wydatków związanych z planowanym zakupem nowego wózka inwalidzkiego oraz wydatków związanych z budową podjazdu do domu; nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej i jej siostry za 2008 rok, a w przypadku złożenia zeznania podatkowego za 2009 rok – także do złożenia jego odpisu (kserokopii) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 9 marca 2010 r. wyjaśniła, że koszt zakupu wózka inwalidzkiego przystosowanego do jej stopnia niepełnosprawności to kwota rzędu 5.000 zł – 6.0000 zł. Natomiast koszt budowy podjazdu wraz z jego projektem wynosi ok. 7.000 zł. Skarżąca wskazała ponadto, że miesięczne wydatki na utrzymanie stanowią kwotę ok. 1.100 zł. Podkreśliła przy tym, że największy wydatek stanowi zakup opału. Jednorazowo wydatki na ten cel wynoszą
ok. 4.000 zł. Do wniosku załączyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2008 r. i 2009 r. (PIT 40A), zeznanie podatkowe siostry za 2008 r. (PIT 37), a także rachunki za podstawowe oświadczenia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów i dodatkowych wyjaśnień wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z siostrą B.H. Łączny dochód rodziny stanowi kwotę 3.538,20 zł brutto miesięcznie. Obciążenie tak kształtującego się budżetu stanowią wydatki związane z utrzymaniem, zakupem leków i rachunkami za podstawowe świadczenia, które miesięcznie wynoszą ok. 1.100 zł.
Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Porusza się na wózku inwalidzkim. Utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłych rodzicach. Jej majątek stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 77 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,20 ha, a ponadto oszczędności w kwocie 7.000 zł. Samochód fiat 126p (rok produkcji 1993) należy zaś do jej siostry.
Skarżąca z uwagi na niepełnosprawność nosi się z zamiarem zakupu nowego wózka inwalidzkiego oraz budową podjazdu do domu. Szacowana kwota na zakup wózka inwalidzkiego, jak wskazała skarżąca, to wydatek rzędu 5.000 zł – 6.000 zł. Budowa podjazdu to wydatki w granicach kwoty ok. 7.000 zł.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę sytuację zdrowotną skarżącej i jej wpływ na możliwości płatnicze, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło