I SA/Łd 1563/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-07-17
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) w sytuacji, gdy jego majątek został zajęty przez organy podatkowe, a jego rodzina nie generuje dochodów?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wysokość wpisu (50.000 zł) w stosunku do sytuacji finansowej rodziny, gdzie cały majątek został zajęty przez organy podatkowe, a działalność gospodarcza przynosi straty, przemawia za zasadnością częściowego zwolnienia w celu zachowania prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący A. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Wobec wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 50.000 zł, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazał, że jego majątek został zajęty przez urząd skarbowy, jego żona ponosi straty w działalności gospodarczej, a on sam nie osiąga dochodów. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, poparte dokumentami.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005 roku do stycznia 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2012 roku Referendarz sadowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał A.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Następnie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005 roku do stycznia 2006 roku.
Wobec treści wyroku podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego orzeczenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w wysokości 50.000 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od wniesionego środka odwoławczego. W złożonym, na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz małoletnim synem J. Nie osiąga żadnych dochodów, jego żona z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2010 rok poniosła stratę w wysokości -182.342,33 zł. Majątek rodziny stanowią dom o pow.
200 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 10 ha. Jednakże całość posiadanego majątku, w tym środki transportu (8 samochodów) i nieruchomości zostały zajęte przez urząd skarbowy w Z. Na nieruchomościach ustanowione są także hipoteki, co oznacza, że nie ma jakiejkolwiek możliwości ich spieniężenia w celu uiszczenia wpisu. Ponadto zabezpieczenia na majątku opiewają na kwotę kilkudziesięciu milionów złotych i wielokrotnie przekraczają sumę posiadanych aktywów. Skarżący poinformował przy tym, że dom, w którym zamieszkuje, nie jest jego własnością i przebywa w nim wyłącznie dzięki życzliwości pełnoletniego syna M.K., który nie pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast małoletni syn J. nie posiada żadnego majątku. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że w związku z działaniami organów podatkowych doszło do likwidacji firmy A sp. jawna, która stanowiła jedyne źródło osiąganych przez niego dochodów. Także i jego żona prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą, lecz co miesiąc ponosi znaczne straty, a co za tym idzie, nie generuje jakichkolwiek przychodów (zajęcie kont bankowych).
Do wniosku skarżący załączył zestawienie dochodu za 2011 rok, zeznanie podatkowe za 2011 r. (PIT-36 L) A.K., deklaracje podatkowe VAT-7 za miesiące od stycznia do kwietnia 2011 r., a ponadto dokumenty dotyczące straty poniesionej przez jego żonę za 2011 r. oraz zaświadczenia o wysokości salda na rachunkach bankowych małżonków.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych wynika, że skarżący wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez żonę skarżącego w postaci firmy transportowo–spedycyjnej, która jednak od kilku lat przynosi straty. Cały majątek posiadany przez skarżącego, zarówno ruchomy w postaci środków transportu, jak i nieruchomości oraz środków na rachunkach bankowych, został zajęty przez organy podatkowe na kwotę kilkudziesięciu milionów złotych. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego starszego, pełnoletniego syna, z którym jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci spółki jawnej A została zlikwidowana w 2008 roku.
Jednocześnie z załączonych do akt sprawy zeznań podatkowych wynika, że żona skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 roku odnotowała stratę w wysokości -88.144,24 zł (według PIT-36L), natomiast strata za 2010 rok zamknęła się kwotą -182.342 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń 2012 roku wynika przy tym, iż firma żony skarżącego w styczniu br. zanotowała obrót na poziomie 92.000 zł, w miesiącu lutym obrót ten wyniósł 62.861 zł, w marcu obrót ten stanowił kwotę 98.350 zł i w kwietniu 2012 r. wyniósł 70.114 zł. Ponadto z załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 1198/11 wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na dzień 29 lutego 2012 roku stan rachunku bankowego skarżącego (zajętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) wynosił 2.253,07 zł, a stan rachunku jego żony (zajętego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z.) wynosił -343,96 zł. Dodatkowo z nadesłanych zaświadczeń wystawionych przez Bank A SA w Z. wynika, że saldo na rachunku bankowym skarżącego w dniu 2 kwietnia 2012 r. wynosiło 2.253,11 zł, zaś saldo rachunku należącego do jego żony zamykało się kwotą -467,96 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (50.000 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246
§ 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny i dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło