I SA/Łd 1568/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-02-12

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł, uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów ponad tę kwotę został oddalony, ponieważ partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony, a sytuacja materialna skarżącego, mimo pewnych trudności, pozwala na ponoszenie części kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną i synem prowadzą działalność gospodarczą, generując znaczące dochody i posiadając majątek w postaci nieruchomości. Mimo to, skarżący wskazał na wysokie koszty związane z prowadzeniem spraw sądowych (8 spraw, wpisy ponad 15.000 zł) oraz zaległości w płatnościach wobec kontrahentów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł; 2/ oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 lutego 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2006 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 (tysiąc) złotych; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Z.M. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2006 roku. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł. W złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i 10-letnim synem. Oświadczył przy tym, że oboje z żoną prowadzą działalność gospodarczą. Żona z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 1.000 zł miesięcznie, on zaś w wysokości 76.719,90 zł. Ich majątek stanowi budynek mieszkalny o pow. 140 m2, położony na działce o powierzchni 1.500 m2. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że przed tutejszym Sądem równocześnie zawisło 8 spraw z jego skarg, w których łączna wysokość wpisów przekracza kwotę 15.000 zł. Podkreślił przy tym, że nie przekazuje należności na rzecz swoich kontrahentów w sposób regularny. Posiada znaczne zaległości w tym zakresie. Nie jest w stanie uzyskać nowego kredytu bankowego, ponieważ nie może okazać zaświadczenia o niezaleganiu w zakresie płatności dotyczących zobowiązań publicznoprawnych. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2013 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do nadesłania posiadanych przez skarżącego i jego żonę wyciągów z rachunków bankowych (osobistych i firmowych) - z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia zestawienia księgowego wskazującego kwotę zobowiązań długoterminowych, krótkoterminowych, miesięczną kwotę obciążeń podatkowych oraz średnie miesięczne przychody, koszty, zysk brutto firmy ZPC A za II półrocze 2012 roku oraz określenia kwoty przeznaczanej miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 15 stycznia 2013 roku nadesłał wymagane dokumenty i informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, objęte wyżej wskazanym zarządzeniem Referendarza sądowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – ponad kwotę 1.000 zł, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i małoletnim synem. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w postaci zakładu cukierniczo-piekarniczego A. W szczególności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej żona skarżącego uzyskuje dochód w wysokości 1.000 zł miesięcznie, zaś średni miesięczny zysk brutto skarżącego za pierwsze półrocze 2012 roku stanowił kwotę 76.719 zł, a za drugie półrocze 2012 roku wyniósł 269.615,54 zł. Jednocześnie majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 140 m2, położony na działce o powierzchni 1.500 m2. Miesięczne koszty związane z eksploatacją domu oraz wydatkami konsumpcyjnymi rodziny zamykają się kwotą rzędu 10.000 zł. Miesięczna kwota obciążeń podatkowych wynosi 136.521 zł. Natomiast zobowiązania długoterminowe zamykają się kwotą 8.364.393,73 zł, a krótkoterminowe opiewają na kwotę 11.156.170,88 zł. Przy czym 2012 rok skarżący zamknął wynikiem w postaci zysku w kwocie 2.091.458,19 zł. Ponadto analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że rodzina nie posiada oszczędności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, że przed tutejszym Sądem równocześnie zawisło 8 spraw ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów przekracza kwotę 15.000 zł, Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny i w konsekwencji przyznał skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł. Jednocześnie Referendarz sądowy za niezasadny uznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, jednak prowadzona działalność gospodarcza stanowi stałe źródło dochodów wnioskodawcy pozwalające mu na partycypację w ewentualnych dalszych kosztach postępowania, których wysokość będzie już niższa. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów i rat leasingowych, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło