I SA/Łd 1569/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. I SA/Łd 1569/05 UZASADNIENIE Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]maja 2004 r., nr [...] określił spółce z o.o. A z siedzibą w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie 216.404,- zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., rozpoznając odwołanie od tej decyzji, uznał za konieczne dokonanie wymiaru uzupełniającego, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] przekazano sprawę Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w celu zmiany decyzji z dnia [...] maja 2004 r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] określił dla spółki A wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 w kwocie 262.449 zł. Decyzja ta została doręczona w dniu 8 grudnia 2004 r. Z. K., która na potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej złożyła swój podpis oraz pieczątkę firmy A sp. z o.o. W dniu 23 grudnia 2004 r. podatnik nadał w placówce pocztowej odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] listopada 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]. Na postanowienie organu odwoławczego Prezes spółki z o.o. A w dniu 4 marca 2005 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. naruszenie art. 145 § 1, art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż pismo odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie błędnego terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu skargi Prezes spółki A wyjaśnił, iż w dniu doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w siedzibie spółki nie było nikogo. Listonosz zamiast zostawić tzw. awizo poprosił o odebranie przesyłki listowej firmę zajmującą pomieszczenie po drugiej stronie klatki schodowej. Przesyłkę odebrała pracownica tej firmy – Z. K., która nie była i nie jest pracownikiem firmy A, a jedynie znajomą pracownika strony skarżącej – W. N. Posłużyła się ona przy tym pieczątką zostawioną przypadkowo z dokumentami firmy A w jej pokoju. Zdaniem strony skarżącej przesyłki powinno doręczać się przedstawicielowi strony, w tym przypadku osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, w lokalu ich siedziby. A w tym przypadku przesyłkę doręczono przypadkowej osobie i poza lokalem siedziby spółki A. Przesyłkę przedstawiciel spółki odebrał w terminie późniejszym i na podstawie ustnego oświadczenia jako datę doręczenia przesyłki przyjęto dzień 9 grudnia 2004 r. Odwołanie sporządzono pomimo braku prawidłowego doręczenia, nie chcąc narażać na ewentualne zarzuty pracownika poczty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał zarzuty strony skarżącej za chybione. Stwierdził, iż spółka nie ustanowiła pełnomocnika procesowego i pisma kierowane są jedynie do siedziby spółki, tj. na ulicę B 25 w Ł. Na ten adres została wysłana przez organ pierwszej instancji decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. Odbiór decyzji został potwierdzony czytelnym podpisem Z. K. oraz firmową pieczątką skarżącej spółki. Zatem odbiór przesyłki przez adresata w miejscu siedziby spółki został potwierdzony w sposób jednoznaczny i właściwy. Organ I instancji nie mógł wiedzieć kim jest Z. K., istotne bowiem jest, iż osoba ta dysponowała pieczątką firmową spółki skarżącej i wykorzystała tę pieczątkę na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Przesyłkę tę zresztą doręczyła spółce w dniu 9 grudnia, tj. następnego dnia od daty odbioru. Doręczenie to było zatem skuteczne. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, iż skoro spółka pozostawia własne dokumenty i pieczątki poza siedzibą firmy, musi mieć świadomość konsekwencji, które z tego faktu mogą wynikać – w tym przypadku odbiór przesyłki od Z. K. w dniu 9 grudnia 2004 r. spowodował, że na wniesienie odwołania pozostało podatnikowi 13 dni, bowiem data odbioru przesyłki była wcześniejsza, tj. w dniu 8 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006 roku, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ odwoławczy wydając postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania powinien wyjaśnić, czy wszystkie przesłanki wymienione w art. 151 Ordynacji zostały spełnione, aby można było uznać, iż pismo zostało skutecznie doręczone podatnikowi będącemu osobą prawną, bądź jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Ma to bowiem decydujący wpływ na określenie początkowego terminu, od którego należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji. Sąd wskazał, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w ogóle nie odniósł się do treści art. 151 Ordynacji podatkowej i nie wyjaśnił, czy decyzja z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] została doręczona prawidłowo, tj. osobie uprawnionej w lokalu siedziby spółki z o.o. A. Tym samym organ odwoławczy naruszył przepis art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. Organ przyjął, iż decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 22 grudnia 2004 roku. Odbiór przesyłki potwierdziła swoim podpisem oraz pieczątką spółki A – Z. K. Nadane zatem odwołanie w dniu 23 grudnia 2004 r., zostało złożone po upływie ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie spółka A złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując na naruszenie przez organ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez niezastosowanie się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 roku. Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 145 § 1 oraz art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez uznanie za doręczone osobie prawnej pisma odebranego poza jej lokalem siedziby i przez osobę trzecią. Dodatkowo podniesiono naruszenie przez organ art. 217 § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędną ich wykładnie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy wskazać, iż doszło do naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazany przepis stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż organ administracji, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązany jest zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Stanowisko takie konsekwentnie reprezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (por. m.in. postanowienie NSA z 16 lutego 1998 r., IV SA 975/97; wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97; postanowienie NSA z 25 maja 2001 r., V SA 355/01). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy uznać należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zawartych w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r. Organ podatkowy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a w szczególności nie ustalił kwestii, czy Z. K. rzeczywiście nie jest pracownikiem skarżącej spółki. Wskazać trzeba, że skoro podatnik kwestionuje prawidłowość doręczenia to organ zobowiązany jest do podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie wątpliwości. Przykładowo w niniejszej sprawie organ mógł zwrócić się do skarżącej spółki o przedstawienie listy osób zatrudnionych w A sp. z o.o. Nie są wykluczone także inne działania organu prowadzące do ustalenia – zasadniczej w rozpoznawanej sprawie kwestii – a mianowicie czy prawidłowo została doręczona decyzja organu I instancji. Podnieść ponadto się godzi, iż art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Skoro zatem tylko osoba upoważniona może odebrać pismo skierowane do osoby prawnej, to niewątpliwie pierwszorzędne znaczenie miało ustalenie czy Z. K. posiadała taki przymiot. Nie ma przy tym większego znaczenia fakt, że osoba potwierdzająca odbiór przesyłki posłużyła się pieczątką spółki. Nawet jeśli bowiem przyjąć – co jest kwestią dyskusyjną – domniemanie, że osoba która dysponuje pieczątką spółki jest uprawniona do odbierania pism w jej imieniu, to od razu należy wskazać, iż domniemanie to jest wzruszalne i może być w każdej chwili obalone. W sprawie jest bezspornym, iż podatnik zakwestionował prawidłowość doręczenia, a co za tym idzie – uprawnienie Z. K. do odbioru przesyłek adresowanych do skarżącej spółki. Organ zatem powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe by móc prawidłowo rozstrzygnąć sporne zagadnienie. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało uchylić zaskarżone postanowienie, a na podstawie art. 152 tej ustawy określić, iż postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 cyt. ustawy zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.