I SA/Łd 1578/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie NSA Wrzesińska-Nowacka, A. Cudak(spr.), Protokolant A. Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2004 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportu oddala skargę. Podatnik G. K. , we wniosku z dnia [...] , zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...] , z dnia [...] , utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. , Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za samochód marki Star nr rej. [...] za VIII-XII 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , decyzją z dnia [...] , nr [...] , odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Powyższy organ, po rozpatrzeniu odwołania podatnika od własnej decyzji, orzekł o jej utrzymaniu w mocy, decyzją z dnia [...] , nr [...] . Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 81/02, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z powodu naruszenia prawa uzasadniającego wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, naruszenie prawa polegało na rozstrzygnięciu sprawy przez członków Kolegium, którzy podlegali wyłączeniu od je załatwienia, jako, że brali udział w wydaniu decyzji w I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. , decyzją z dnia [...] , nr [...] , utrzymało w mocy własną decyzję w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wynika z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] , G. K. jako podstawę wnioskowanego rozstrzygnięcia podał art. 247 § 1 pkt 1, 3, 4, 7 i 8 Ordynacji w związku z powoływanymi w treści wniosku przepisami Konstytucji RP. Zdaniem organu podatkowego żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności wskazano, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów o właściwości organów podatkowych. Ponadto Kolegium nie podzieliło także poglądu odwołującego się, jakoby objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie SKO, podnoszony przez stronę argument, iż w postępowaniu odwoławczym nie został uwzględniony fakt rzekomej niemożności sprzedaży samochodu stanowiącego przedmiot podatku od środków transportowych, nie podlega kwalifikacji jako rażące naruszenie prawa. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, ze rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy " treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" – wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III S.A. 1425/96. W ocenie Kolegium, w postępowaniu zakończonym decyzją [...] z dnia [...] , rażące naruszenie prawa nie miało miejsca, stąd też brak podstaw do stwierdzenia nieważności z analizowanej przyczyny. Co do przekonania strony o istnieniu w sprawie przesłanki nieważności decyzji wskazanej w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wskazano, iż zarzut uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną może odnosić się wyłącznie do sytuacji, kiedy ta sama sprawa dwukrotnie została rozpatrzona i rozstrzygnięta dwoma decyzjami ostatecznymi. Nie narusza natomiast powagi rzeczy osądzonej wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym, w której organ odwoławczy ponownie rozpatruje sprawę stanowiącą przedmiot postępowania organu I instancji, zakończonego decyzją nieostateczną. Dwa ostatnie zarzuty zgłoszone przez odwołującego się sprowadzały się do przekonania, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa oraz, że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. SKO wskazało, iż w prawie podatkowym nie występują jak dotąd przepisy, które przewidują nieważność decyzji, o której mowa w art. 247 § 1pkt 7 Ordynacji, przy czym trudno także przewidzieć sytuację, aby wydanie decyzji powodowało czyn zagrożony karą. W świetle powyższego, zdaniem SKO, decyzja z dnia [...] , nr [...] , nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1-8 Ordynacji podatkowej. Powyższą decyzję zaskarżył skargą do sądu podatnik G. K. . Skarżący wniósł o uznanie zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Zdaniem skarżącego nie był on właścicielem powyższego samochodu w okresie od sierpnia 1998 r. do sierpnia 2000 r. Prawdą jest to, że musiał być wbrew woli właścicielem powyższego samochodu w podanym okresie czasu. Zgodnie z zawartą ugodą wspólników z dnia 26 maja 1998 r., samochód Star [...] pozostał własnością spółki cywilnej A w składzie dwuosobowym, G. K. i K. S. . Po przerejestrowaniu tego samochodu na dwa nazwiska w miesiącu lipcu 1998 r., firma mogła nim dysponować w dowolny sposób. Podjęto decyzję o jego sprzedaży. Jednak w związku z pismami B. P. – byłej wspólniczki, do Urzędu Komunikacji i Urzędu Wojewody, zapadła dla spółki decyzja całkowicie wstrzymująca jakiekolwiek kroki w celu sprzedaży wyżej wymienionego samochodu Star. Na skutek kolejnych decyzji administracyjnych wniesiono skargę do Sądu. W dniu 5 kwietnia 2000 r. zapadła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego korzystny dla spółki. Na podstawie tego wyroku Urząd Wojewódzki w Ł. wydał korzystną dla skarżącego decyzję, przywracającą stan pierwotny sprawy. Po otrzymaniu powyższej decyzji, firma A S.C .G. K. , K. S. , natychmiast sprzedała ten samochód, czym potwierdziła prawdomówność chęci sprzedaży tego samochodu w miesiącu lipcu 1998 r. O powyższym fakcie oraz o całej złożonej sytuacji sprawy związanej z przymusową własnością posiadania samochodu Star Wydział Finansowy, a później Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostały poinformowane. Organ pierwszej instancji, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podjęły się ustalenia stanu faktycznego dotyczącej blokady możliwości sprzedaży tego samochodu w miesiącu lipcu 1998 r. Zdaniem skarżącego, gdyby nie blokada sprzedaży samochodu, nie byłoby obowiązku zapłaty z ich strony podatku drogowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dotycząca odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, określającej zaległość podatkową w podatku od środków transportu. Stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, zmierzającym do weryfikacji decyzji ostatecznych. Instytucja ta stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie rozpatruje, co do jej istoty, tak, jak w postępowaniu odwoławczym (art. 220 i następne Ordynacji podatkowej) (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2003 r., III S.A. 1473/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s.26). Dokonując legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że nie zachodzi żadna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie skarżący w swym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wskazuje na przepis art. 247 § 1 pkt 1,3,4,7 oraz Ordynacji podatkowej, to jednak z treści skargi wynika, ze jej autor dopatruje się nieważności decyzji przede wszystkim w tym, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Powyższa przesłanka oznacza, ze do stwierdzenia nieważności na tej podstawie nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek naruszenia prawa. Niezbędne jest wystąpienie kwalifikowanego uchybienia przepisom. W judykaturze przyjmuje się, że naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter "rażącego", tzn., gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew wszystkim przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, ze treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., III S.A. 3279/99). Zatem rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją (zob. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2002 r., III S.A. 293/02, Biul. Skarb. 2003, nr 4 s. 30; wyrok NSA z dnia 12 listopada 2002 r., III S.A. 3630/00, Prz. Podat. 2003, nr 7, s. 62). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, ze nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Podstawą prawno-materialną decyzji ostatecznej, kwestionowanej we wniosku o stwierdzenie nieważności, jest przepis art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.). Przepis tez precyzyjnie reguluje zagadnienia dotyczące podmiotów, na których spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od środków transportu. Zgodnie z ustępem 1 tej normy prawnej, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Zatem decydującym kryterium jest prawo własności pojazdu. Stosownie do treści art. 9 ust. 3 in fine ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy powstaje w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Obowiązek podatkowy ciąży zaś na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust. 2). Zgodnie z art. 9 ust. 4 powyższej ustawy obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy została na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty. Bezspornym jest to, że skarżący był współwłaścicielem pojazdu w wyniku podziału majątku wspólnego spółki cywilnej, która nastąpiła w wyniku ugody wspólników z dnia 26 maja 1998 r. Pojazd został sprzedany w sierpniu, 2000 r. Zatem w okresie, gdy skarżący i jego wspólnik byli współwłaścicielami przedmiotowego samochodu, spoczywał na nich obowiązek podatkowy. Bez znaczenia dla wyżej wskazanego obowiązku podatkowego były okoliczności podnoszone przez skarżącego. Toczące się postępowanie administracyjne w zakresie prawidłowości rejestracji pojazdu, które spowodowało trudności w sprzedaży samochodu, nie może powodować uchylania obowiązku podatkowego, spoczywającego na współwłaścicielach. Skoro pojazd nie został w przedmiotowym okresie zbyty, ani nie została na stałe wycofany z ruchu, obowiązek podatkowy nie wygasł. Zaistnienie pewnych zdarzeń, powodujących powstanie ewentualnej szkody w majątku skarżącego, a będących następstwem nieprawidłowych działań organu administracyjnego właściwego w zakresie rejestracji pojazdów, bądź tez zachowania byłej wspólniczki, nie może skutkować uchyleniem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportu. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9Dz. U. Nr 153, poz. 1271) oddalił skargę.