I SA/Łd 1608/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-07
Skład orzekający: Jacek Brolik, Jolanta Rosińska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej, jeśli nie zbadał wszechstronnie twierdzeń podatnika o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej i potencjalnym przyczynieniu się organu do opodatkowania nieistniejących dochodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy podatkowe nie zbadały w sposób wszechstronny i dokładny twierdzeń podatnika o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Brak przesłuchania strony i weryfikacji jej twierdzeń uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd wskazał, że w interesie publicznym leży usuwanie skutków niezgodnego z prawem działania organów państwa, co może być podstawą do rozważenia umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący J. S. domagał się umorzenia zaległości w podatku dochodowym z karty podatkowej za okres od października do grudnia 1999 r. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, powołując się na negatywne stanowisko Zarządu Gminy oraz fakt niepowiadomienia o likwidacji działalności gospodarczej. Skarżący twierdził, że zakończył działalność gospodarczą w 1997 r., co potwierdza decyzja Wójta Gminy, i wielokrotnie informował o tym Urząd Skarbowy. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego i brak weryfikacji twierdzeń strony.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwoty tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Jacek Brolik (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant st. sekr. Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym z karty podatkowej za miesiące X, XI i XII 1999 r. 1) uchyla zaskarżona decyzję 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. (Ośrodek Zamiejscowy w S.) utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] odmawiającą umorzenia podatnikowi zaległości w podatku dochodowym z karty podatkowej za m-c październik 1999 r. w kwocie 40,00 zł., m-c listopad 1999 r. w kwocie 200,00 zł., m-c grudzień 1999 r. w kwocie 200,00 zł. Organy podatkowe powołały się na negatywne dla strony w tej kwestii stanowisko Zarządu Gminy w W. Uwzględniono tym fakt, iż przedmiotowy podatek jest podatkiem stanowiącym dochody gmin a pobieranym przez urzędy skarbowe.
Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na to, iż w/wymieniony nie dopełnił wynikającego z art. 29 ust. l ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 1998 r. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) obowiązku powiadomienia Urzędu Skarbowego o likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej.
Decyzję ostateczną Izby Skarbowej, Pan J. S. zaskarżył do sądu administracyjnego. Podniósł, iż organy podatkowe nie wzięły pod uwagę, że działalność gospodarczą zakończył dnia 18 września 1997 r., o czym ma świadczyć decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...], nr [...]. Podatnik twierdzi, że fakt ten zgłosił osobiście w Urzędzie Skarbowym w W. Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji odniosła się do postanowienia Zarządu Gminy w W. z dnia [...], znak: [...] zawierającego negatywną opinię w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, które również nie uwzględniło w/w decyzji Wójta. Podatnik twierdzi również, że po odebraniu (w latach 1998 i 1999) decyzji Urzędu Skarbowego, każdorazowo składał w Urzędzie tym wyjaśnienia, informując o zaprzestaniu działalności gospodarczej w roku 1997. Własnoręcznie zaś sporządzone i podpisane przez niego zawiadomienie do Urzędu Skarbowego w W. o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 1999 r. zostało sporządzone w tymże Urzędzie i zgodnie z zaleceniami pracownika tegoż Urzędu.
Tak więc zdaniem skarżącego, nieuzasadnione i nie odnoszące się do faktycznego stanu rzeczy, jest uzasadnienie decyzji Izby Skarbowej, iż nie można dać wiary, że prowadzoną działalność gospodarczą zakończył 18 września 1997 r.
Zdaniem organów podatkowych.
Należy zwrócić uwagę, iż podatnik odbierając decyzje ustalające wysokość karty podatkowej zarówno za rok 1998, jak i za rok 1999 nie odwołał się od nich, ani też w żaden inny sposób nic dążył do sprostowania, że decyzje takie nie powinny być wystawione, ponieważ on przedmiotowej działalności już nie prowadzi. Wprost przeciwnie, w aktach znajduje się własnoręcznie sporządzone i podpisane przez podatnika, adresowane do Urzędu Skarbowego w W. zawiadomienie (wpłynęło 04.02.2000 r.), w którym informuje on, iż z dniem 31.12.1999 r. likwiduje działalność gospodarczą stolarstwo i szklarstwo prowadzone na podstawie karty podatkowej. Powyższe decyzje stały się więc prawomocne, a wynikające z nich i nie zapłacone w terminie płatności podatki, stały się zaległością. Podatnik istnienia zaległości nic kwestionuje i zgadza się z nią, czego dowodem jest złożony przez niego wniosek (wpłynął do Urzędu dnia 2001-04-02), w którym również własnoręcznie napisał "Zwracam się z uprzejmą prośbą o umorzenie zaległości w podatku dochodowym z karty podatkowej .....".
Podniesione jednak przez stronę elementy stanu faktycznego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę, jedynie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Pan J. S. w żadnym ze swoich dokumentów (wniosek o umorzenie, odwołanie, skarga) nic wykazał, iż został lub zostanie naruszony jego ważny interes lub interes publiczny.
Zdaniem organów podatkowych wyjaśnienia strony są nieścisłe, pokrętne i sprzeczne ze sobą. Nic wnoszą one do sprawy nic istotnego, co mogłoby mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie można ich przyjąć za wiarygodne.
Wobec ustalonych przez organy podatkowe faktów czyli braku zgody Przewodniczącego Zarządu Gminy W. na umorzenie podatku i braku wykazania przez podatnika, iż w jakikolwiek sposób został naruszony jego ważny interes lub interes publiczny w (przedstawionym) postępowaniu administracyjnym uznano, że brak jest jakichkolwiek podstaw do pozytywnego zastosowania art. 67 § 1 ustawy ordynacja podatkowa.
W skardze na przywołaną decyzję ostateczną skarżący wniósł o jej uchylenie argumentując, że od 1997 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje podlegających opodatkowaniu kwotą podatkową przychodów. Skarżący ponownie wskazał na tę okoliczność decyzję Wójta gminy W. z dnia [...]. Podniósł także, że wielokrotnie, w tym i już w 1997 r., informował Urząd Skarbowy w W. o niewykonywaniu działalności gospodarczej. W postępowaniu niniejszym postępował zgodnie z sugestiami pracowników urzędu skarbowego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniósł o jej oddalenie powtarzając (zrelacjonowane powyżej) stanowisko wydanych w sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe oparły się zasadniczo na domniemaniu prowadzenia przez stronę konkretnej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej uzasadniając swoje stanowisko tym, iż pan S. nie odwoływał się od decyzji o ustaleniu wysokości karty podatkowej za poszczególne lata podatkowe. Zważyć jednak należy, że niewątpliwe jest, iż w dniu [...] Wójt gminy W. wydał decyzję Nr [...] o wykreśleniu (z tymże dniem [...]) z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego działalności p. S. wobec zgłoszonej przez niego rezygnacji z działalności gospodarczej. Z przywołanej decyzji wynika, że otrzymał ją także Urząd Skarbowy w W.; Urząd ten jednak pomimo to jak również pomimo braku wniosków o opodatkowanie kartą podatkową w odniesieniu do poszczególnych lat podatkowych wydawał decyzje o ustaleniu wysokości karty podatkowej nie próbując nawet wyjaśnić czy, a jeśli tak, to jaką działalność skarżący prowadzi.
Brak jest danych do ustalenia i oceny, czy pan S. prowadził "wyrejestrowaną" działalność gospodarczą, czy zgłosił do ewidencji nową działalność, czy i jaką działalność prowadził, a jeżeli prowadził, to czy zgodnie z prawem podlegała ona opodatkowaniu w formie karty podatkowej. Okoliczności te nigdy i w żadnym postępowaniu nie były dowodowo badane. Fakt wystąpienia o (sporne) umorzenie zaległości podatkowych za X, XI i XII 1999 r. nie można uznać za dostateczny i niewątpliwy dowód, iż skarżący potwierdza fakt prowadzenia określonej, konkretnej, przychodowej działalności gospodarczej, tym bardziej, że we wniosku tym strona ekspresis verbis powołuje się na decyzję o wykreśleniu (jej) działalności z ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący twierdzi, że wielokrotnie informował Urząd Skarbowy o zaprzestaniu opodatkowanej kartą podatkową działalności. Wywodzi również, że oświadczenie o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 31.XII.1999 r. sporządził i złożył w wyniku sugestii pracownika Urzędu Skarbowego. Rozpoznając sprawę niniejszą organy podatkowe nie przesłuchały (jednak) skarżącego na okoliczności: konkretnie kogo, w jakich okolicznościach i kiedy miał informować w Urzędzie Skarbowym o rezygnacji z działalności, jaki pracownik urzędu miał mu doradzać czy też proponować napisanie powołanego powyżej oświadczenia, które jest zasadniczo sprzeczne ze stanowiskiem strony przedstawianym w toku całego postępowania jak również z decyzją Wójta gminy W. Zaniechanie powyższe uniemożliwiło nie budzącą wątpliwości weryfikację twierdzeń strony. Nie wysłuchano też skarżącego na okoliczność, dlaczego nie odwoływał się od decyzji o ustaleniu wysokości karty podatkowej skoro miał zrezygnować z opodatkowanej w ten sposób działalności i fakt ten zgłosił organowi ewidencyjnemu jak również - wedle twierdzeń strony - Urzędowi Skarbowemu. Powoływanie się przez organy w toku postępowania na to, iż skarżący miał korzystać z ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia o tyle nie ma znaczenia, że szkolenie to zostało zakończone przed dniem wykreślenia działalności strony z ewidencji działalności gospodarczej.
Rekapitulując.
Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie ustalony, rozważony, oceniony; stanowiska strony skarżącej nie zbadano i nie zweryfikowano w sposób dokładny, wszechstronny, wnikliwy. Wytknięte wady postępowania naruszają art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.VIII 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Zważyć w tym kontekście także należy, że jeżeli organy podatkowe chociażby współprzyczyniły się w sposób znaczący do opodatkowania nieistniejących dochodów z nieprowadzonej przez obywatela działalności gospodarczej, to okoliczność ta winna być rozważona w świetle unormowania art. 67 § 1 (cyt.) ustawy ordynacji podatkowej. Ważnym interesem publicznym, o którym stanowi powołany przepis art. 67 § 1 jest (bowiem także) dążenie do usunięcia czy też złagodzenia skutków niezgodnego z prawem działania organów państwa, do których organy podatkowe niewątpliwie się zaliczają. W interesie publicznym leży, aby organy państwa działały zgodnie z prawem, w sposób budzący i kształtujący zaufanie obywateli do państwa. Jeżeli w działaniu organów państwa wystąpiły określone nieprawidłowości, niezgodności z prawem, winny być one usuwane a skutki ich mogą być sanowane lub łagodzone również na podstawie art. 67 § 1 ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich powodów, w celu umożliwienia Izbie Skarbowej doprowadzenia w sprawie do stanu niewątpliwej zgodności z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniony wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o którym stanowi art. 152 cyt. powyżej ustawy z uwagi na to, że rozważone w sprawie decyzje nie są z kategorii podlegających wykonaniu; wykonaniu podlega decyzja określająca lub ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie zaś decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej z wymienionego zobowiązania podatkowego się wywodzącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło