I SA/Łd 1608/11

Dnia 22 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości opłaty paliwowej za grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu C. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 25 listopada 2011 roku C. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku określającą podatnikowi wysokość opłaty paliwowej za grudzień 2005 roku. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. w złożonym na wezwanie sądu na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza w postaci usług transportowych, która obecnie przynosi straty, z uwagi na zablokowanie kont bankowych. Skarżący ma na utrzymaniu 9 letniego syna. Z żoną od stycznia 2010 roku pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,8 ha w R. Dużym oraz samochodu osobowego marki Ford Modeno z 1997 roku i samochodu dostawczego Ford Transit z 2001 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, że zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, którego koszty najmu oraz utrzymania wynoszą ok. 700 zł. Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za rok 2010, bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenie informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego - wskazanie składników jej majątku z podaniem ich wartości a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz ostatniego bilansu i rachunku zysków i strat, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych), a także udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie posiada bilansu ani rachunku zysków i strat. Jego konto bankowe jest przedmiotem zajęcia przez organy podatkowe od ponad roku. Jego żona prowadzi indywidualną działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu dochody, jednak skarżący zawarł z nią umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada także dokumentów odzwierciedlających ponoszone wydatki eksploatacyjne. Nadesłał jedynie kopie zeznania podatkowego za 2010 roku z którego wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał on przychody w wysokości1.142.200 zł poniósł koszty w wysokości 1.118.536 zł osiągając zysk w wysokości 23.668 zł . Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 wynika, iż w roku ubiegłym jego przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły w lipcu 46.861 zł w sierpniu 24.264 zł, wrześniu 0 zł, w październiku 7.800 zł , w listopadzie 20.500 zł zaś w grudniu 22.500zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania pozostaje prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci usług transportowych. Od 2010 roku z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, ma na utrzymaniu syna nie wskazał jednak wysokości ponoszonych z tego tytułu kosztów. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,8 ha w R. oraz samochodu osobowego marki Ford Modeno z 1997 roku i samochodu dostawczego Ford Transit z 2001 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 roku uzyskał przychody w wysokości1.142.200 zł poniósł koszty w wysokości 1.118.536 zł osiągając zysk w wysokości 23.668 zł . Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 wynika, iż w roku ubiegłym jego przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły w lipcu 46.861 zł w sierpniu 24.264 zł, wrześniu 0 zł, w październiku 7.800 zł, w listopadzie 20.500 zł zaś w grudniu 22.500zł. Skarżący oświadczył, iż miesięczne koszty utrzymania wynajmowanego mieszkania zamykając się kwota ok. 700 zł, jednak wydatków tych w żaden sposób nie udokumentował mino wezwania. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (107 zł) stanowiące na tym etapie postępowanie jedyne realne obciążenie dla skarżącego oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś sądu jego postawa w przedmiotowym postępowaniu służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, ze względu na brak dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną jego rodziny. Złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy oświadczenia strony budzą uzasadnione wątpliwości, skarżący w żaden sposób nie udokumentował miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, twierdzi, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i ma na utrzymaniu syna jednak nie wskazuje wysokości środków finansowych łożonych na ten cel, uchyla się także od wskazania sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych swojej żony, zasłaniając się zawartą w 2010 roku umową majątkową małżeńską. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Trzeba także podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Przeciwko twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu, przemawia także miesięczny poziom obrotów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który w drugim półroczu ubiegłego roku kształtował się średnio na poziomie około 20.000 zł. Powyższe wskazuje, że podatnik może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł, skarżący będąc przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez niego okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że prowadzona działalność gospodarcza w roku 2011 przyniosła straty, nie potwierdzają tego nadesłane deklaracje VAT-7, nadto trzeba mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, posiada wiec realną możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych w swojej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.