I SA/Łd 1608/11

Dnia 24 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty paliwowej za grudzień 2005 roku postanawia: odmówić skarżącemu C. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] r. C. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłaty paliwowej za grudzień 2005 r. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza w zakresie usług transportowych, która obecnie przynosi straty, z uwagi na zablokowanie kont bankowych. Skarżący ma na utrzymaniu 9 letniego syna. Z żoną od stycznia 2010 r. pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,8 ha w R. D. oraz samochodu osobowego marki Ford Mondeo z 1997 r. i samochodu dostawczego Ford Transit z 2001 r., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, że zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, którego koszty najmu oraz utrzymania wynoszą ok. 700 zł. Zarządzeniem z dnia [...] r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2010, bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, udzielenie informacji o sytuacji finansowej i majątkowej małżonki skarżącego - wskazanie składników jej majątku z podaniem ich wartości, a także wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz ostatniego bilansu i rachunku zysków i strat, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych oraz firmowych), a także udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie posiada bilansu ani rachunku zysków i strat. Jego konto bankowe jest przedmiotem zajęcia przez organy podatkowe od ponad roku. Jego żona prowadzi indywidualną działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu dochody, jednak skarżący zawarł z nią umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada także dokumentów odzwierciedlających ponoszone wydatki eksploatacyjne. Nadesłał jedynie kopię zeznania podatkowego za 2010 r., z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychody w wysokości1.142.200 zł, poniósł koszty w wysokości 1.118.536 zł i osiągając zysk w wysokości 23.668 zł. Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 wynika, iż w roku ubiegłym jego przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły w lipcu 46.861 zł, w sierpniu 24.264 zł, wrześniu 0 zł, w październiku 7.800 zł, w listopadzie 20.500 zł, zaś w grudniu 22.500 zł. Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. W sprzeciwie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez brak rozważenia całokształtu okoliczności sprawy oraz sprzeczność ustaleń z przedstawionymi dowodami. Poniósł, że wpłacił wpis sądowy w kilkunastu sprawach, które zawisły przed tutejszym Sądem bez ubiegania się o prawo pomocy. Ponieważ sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu w związku z prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniem egzekucyjnym, obecnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wskazał, że syn pozostaje na utrzymaniu żony podatnika. Zaznaczył, że z uwagi na zajęcie rachunku bankowego, ruchomości i każdej wierzytelności ma ograniczoną możliwość uzyskiwania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle tego przepisu przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej. Podatnik od 2010 r. pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Ma na utrzymaniu syna. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,8 ha oraz samochodu osobowego marki Ford Mondeo z 1997 r. i samochodu dostawczego Ford Transit z 2001 r., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2010 r. uzyskał przychody w wysokości 1.142.200 zł, poniósł koszty w wysokości 1.118.536 zł i osiągnął zysk w kwocie 23.668 zł. Z kolei w 2011 r. przychody z działalności gospodarczej wyniosły w lipcu 46.861 zł, w sierpniu 24.264 zł, wrześniu 0 zł, w październiku 7.800 zł, w listopadzie 20.500 zł, a w grudniu 22.500zł. Skarżący oświadczył, że miesięczne koszty utrzymania wynajmowanego mieszkania wynoszą około 700 zł. Jak już wyżej zaznaczono, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie dysponuje środkami, które pozwalają na opłacenie należności sądowych. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego twierdzenia oraz dokumenty na ich poparcie są niewystarczające by uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe, ze względu na brak dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną jego rodziny. Złożone na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy oświadczenia strony budzą uzasadnione wątpliwości, skarżący w żaden sposób nie udokumentował miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy. Twierdzi, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i ma na utrzymaniu syna, jednak nie wskazuje wysokości środków finansowych przeznaczanych na ten cel, uchyla się także od wskazania sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych swojej żony, wskazując na zawartą w 2010 r. umowę majątkową małżeńską. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia, czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przeciwko twierdzeniom skarżącego o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu, przemawia także miesięczny poziom obrotów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który w drugim półroczu ubiegłego roku kształtował się średnio na poziomie około 20.000 zł. Powyższe wskazuje, że podatnik może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana przez niego okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że prowadzona działalność gospodarcza w roku 2011 przyniosła straty, nie potwierdzają tego nadesłane deklaracje VAT-7, nadto trzeba mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, posiada więc realną możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych w swojej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. P.Z-C.