I SA/Łd 162/11

Dnia 9 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach za miesiące od stycznia do lutego 2010 roku i określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier na automatach za miesiące styczeń i luty 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach za miesiące od stycznia do lutego 2010 roku i określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier na automatach za miesiące styczeń i luty 2010 roku. W złożonym na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest pozostała działalność rozrywkowa. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.968.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 1.702.274,34 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -3.494.963,42 zł. Stan jej konta bankowego w banku A na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi -1.175 zł. Z kolei na rachunku prowadzonym przez B nie posiada żadnych środków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła ponadto, że jej trudna sytuacja finansowa jest wynikiem politycznej sytuacji związanej z tzw. "aferą hazardową", która doprowadziła do zaniku branży, w której działa. Działania organów państwowych, jej zdaniem bezpodstawne i bezprawne, doprowadziły ją na skraj bankructwa. Rosnące na przestrzeni ubiegłych lat wyniki finansowe gwałtowanie się załamały pod wpływem powyższych działań i doprowadziły Spółkę do straty w 2010 roku na kwotę -3.494.963,42 zł (przy zysku w roku wcześniejszym na poziomie prawie 4 mln złotych). Jednocześnie odmówiono Spółce wydania decyzji na użytkowanie nowych automatów, pomimo złożenia kompletnych wniosków na długi czas przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Z tego też powodu liczba automatów posiadanych przez Spółkę i generujących zyski spadła z 685 sztuk na koniec 2009 roku do 68 sztuk na koniec 2010 roku. Aktualnie Spółka ponosi straty i zwolnienie od kosztów sądowych jest jedyną szansą na dochodzenie praw przed sądem. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 28 marca 2011 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą Spółkę wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu oraz rachunku zysków i strat, a w tym także sprawozdania finansowego za 2010 roku (w przypadku jego sporządzenia), przedstawienie informacji dotyczących źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalność Spółki, a ponadto złożenia deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres trzech ostatnich miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 7 kwietnia 2011 roku, w którym poinformował, że Spółka do listopada 2011 roku posiada zezwolenie na działalność na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego, obecnie to ok. 37 punktów. Ilość punktów sukcesywnie się zmniejsza, ponieważ obowiązujące przepisy nie zezwalają na zmianę lokalizacji tych punktów, które nie są rentowne na inne, gdzie urządzenia przynoszą zysk. Z tego zysku finansowana jest bieżąca działalność Spółki. Skarżąca stara się spłacić zobowiązania z tytułu leasingów, wygasza również umowy zawarte z kontrahentami, m.in. telekomunikacją stacjonarną, telefonią cyfrową. Jednocześnie monituje kontrahentów, którzy zalegają z zapłatą za wcześniej sprzedany im przez Spółkę sprzęt. Po wniosku załączono wyciągi z rachunków bankowych za okres od grudnia 2010 roku do lutego 2011 roku, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2009 rok i 2010 rok oraz zeznanie podatkowe CIT-8 za 2010 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy i przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza przedstawiony bilans oraz rachunek zysków i strat za 2009 rok i 2010 rok, nie pozwalają, bowiem na stwierdzenie, aby skarżąca wykazała, iż posiadane przez nią aktywa finansowe nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a po uiszczeniu określonej kwoty tytułem kosztów sądowych nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej. Za zasadnością wniosku skarżącej nie przemawia także wykazana w zeznaniu CIT-8 strata za 2010 rok w wysokości –739.076,30 zł. Strata ta nie oznacza, iż Spółka traci płynność finansową i nie jest w stanie regulować własnych, wymagalnych zobowiązań, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę wskazany przez skarżącą zysk w roku wcześniejszym w wysokości ok. 4 mln zł. Z tego względu przyjąć należy, że wykazywana przez skarżącą strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami. Nie oznacza ona natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama tylko ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że z akt sprawy i nadesłanych dokumentów źródłowych nie wynika, aby skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej bądź złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, mimo wskazanej we wniosku w sytuacji, która, jak podkreśliła, doprowadziła ją na skraj bankructwa. Niewątpliwie skarżąca funkcjonuje w obrocie gospodarczym i osiąga zysk, z którego - jak wskazała - pokrywa koszty bieżącej działalności. Uwagę zwraca przy tym fakt, iż mimo wezwania Referendarza sądowego, skarżąca nie sprecyzowała kwoty tego zysku. Jednocześnie za zasadnością złożonego wniosku nie przemawia również wartość środków trwałych Spółki, jeśli zestawić tę wartość z wysokością wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.000 zł. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że skarżąca jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością według bilansu za 2010 rok posiada kapitał zakładowy w wysokości 1.968.000 zł oraz środki trwałe o wartości 955.781,06 zł (na dzień 31 grudnia 2010 roku). Na koniec 2010 roku posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 316.658,86 zł, a także inne środki pieniężne w wysokości 971.449,81 zł. Kwota tychże środków pieniężnych niewątpliwie umożliwiała poczynienie oszczędności na rzecz przyszłych opłat sądowych związanych z inicjatywą zaskarżenia decyzji organu celnego doręczonej pełnomocnikowi strony w dniu 21 grudnia 2010 roku, a zatem jeszcze przed końcem roku, gdy skarżąca posiadała wspomniane środki w kasie i na rachunkach bankowych. Wskazać przy tym należy, że w 2010 roku skarżąca uzyskała przychód w wysokości 8.547.841,38 zł, przy kosztach ich uzyskania wynoszących 9.286.917,68 zł. Spółka nie wspominała przy tym o jakichkolwiek trudnościach związanych z finansowaniem tego rzędu kwoty kosztów uzyskania przychodów. W tym stanie sprawy, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)