I SA/Łd 162/11

Dnia 5 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach za styczeń i luty 2010 roku i określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier na automatach za te miesiące postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach za styczeń i luty 2010 r. oraz określenia zobowiązania podatkowego w tym podatku za w/w miesiące. Zarządzeniem z [...] r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł. W odpowiedzi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.968.000,00 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu za ostatni rok, stanowiła kwotę 1.702.274,34 zł. W ostatnim roku obrotowym (2010 r.) spółka poniosła stratę w wysokości - 3.494.963,42 zł. Stan jednego z dwóch rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił -1.175 zł. Na drugim z rachunków spółka nie posiadała żadnych środków. Skarżąca wyjaśniła też, że jej trudna sytuacja finansowa jest wynikiem politycznej sytuacji związanej z tzw. "aferą hazardową", która doprowadziła do zaniku branży, w której działa. Rosnące na przestrzeni ubiegłych lat wyniki finansowe gwałtowanie się załamały i doprowadziły skarżącą do straty w 2010 r. w kwocie - 3.494.963,42 zł (przy zysku w roku wcześniejszym na poziomie prawie 4 mln złotych). Odmówiono spółce wydania decyzji na użytkowanie nowych automatów, pomimo złożenia kompletnych wniosków na długi czas przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Z tego też powodu liczba automatów posiadanych przez skarżącą, generujących zyski, spadła z 685 sztuk na koniec 2009 r. do 68 sztuk na koniec 2010 r. Aktualnie skarżąca ponosi straty i zwolnienie od kosztów sądowych jest jedyną szansą na dochodzenie praw przed sądem. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku informacje okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, wezwano jej pełnomocnika do ich uzupełnienia poprzez złożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, odpisu aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, a w tym także sprawozdania finansowego za 2010 r. (w przypadku jego sporządzenia), przedstawienie informacji dotyczących źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalność spółki, a ponadto złożenie deklaracji podatkowych wskazujących na wysokość dochodu (straty) osiągniętego za okres trzech ostatnich miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej poinformował, że spółka do listopada 2011 r. posiada zezwolenie na działalność na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego, obecnie jest to ok. 37 punktów. Ilość punktów sukcesywnie się zmniejsza, ponieważ obowiązujące przepisy nie zezwalają na zmianę lokalizacji punktów, które nie są rentowne. Z zysku finansowana jest bieżąca działalność spółki. Skarżąca stara się spłacić zobowiązania z tytułu umów leasingu, wygasza umowy zawarte z kontrahentami m.in. z telekomunikacją stacjonarną i telefonią cyfrową. Jednocześnie monituje kontrahentów, którzy zalegają z zapłatą za wcześniej sprzedany im sprzęt. Do pisma załączono wyciągi z rachunków bankowych za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r., bilans oraz rachunek zysków i strat za 2009 i 2010 r. oraz zeznanie podatkowe CIT-8 za 2010 r. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie spółka wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że w przypadku częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustawodawca posługuje się pojęciem "dostatecznych" środków, w odróżnieniu od zwolnienia od kosztów w zakresie całkowitym, w przypadku którego wnioskodawca winien wykazać, że nie posiada "żadnych środków". Z powyższego pełnomocnik wywodzi, że posiadanie przez spółkę jakichkolwiek środków na rachunku bankowym nie może automatycznie oznaczać oddalenia wniosku w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów. W ocenie spółki podstawą odmowy zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu był fakt, iż posiada ona środki finansowe na rachunku bankowym. Zdaniem strony posiadanie tych środków, nawet w wysokości przewyższającej kwotę wpisu sądowego, nie oznaczać, że skarżąca dysponuje dostatecznymi środkami na jego opłacenie. Pełnomocnik wskazał na konieczność regulowania przez spółkę innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych i pracowniczych. Podkreślił, że zobowiązania wobec pracowników oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za grudzień 2010 r., przekraczają kwotę, która była na rachunku bankowym. W dalszej części sprzeciwu strona podniosła, że w poprzednich latach obrotowych, w których wykazywała zysk, wartość majątku wynikała głównie z dużej ilości automatów do gier, które przynosiły dochód. Natomiast w ostatnich miesiącach ich liczba dramatycznie spadła. Podniesiono również, że spółka podpisała w latach wcześniejszych długoterminowe umowy, których część w dalszym ciągu musi realizować, ze względu na wysokie kary umowne. Duże koszty działalności są również konsekwencją zwiększenia wysokości podatku o około 300 % oraz kosztów utrzymania automatu. Spółka podniosła, że automaty wycofane z użycia są bezwartościowe i wartość księgowa majątku trwałego na koniec 2010 r., nie odzwierciedla jego realnej wartości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z treści art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 i art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") wynika, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek, złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Po przeanalizowaniu wniosku oraz złożonych dokumentów Sąd doszedł do przekonania, że żądanie spółki nie zasługuje na uwzględnienie ani w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych ani w zakresie zwolnienia jedynie od wpisu od skargi. Sąd porównał wysokość wpisu (1.500 zł) z majątkiem spółki i ocenił, że strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu pomimo, że spółka w roku 2010 osiągnęła stratę w wysokości 739.076,30 zł (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu /poniesionej straty/), to należy zauważyć, że przedmiotowa strata jest konsekwencją wysokich wydatków, przekraczających 9 mln zł, które spółka poniosła w roku podatkowym. Świadczy to o tym, że skarżąca dysponowała środkami finansowymi, które pozwalały na ich poniesienie. Powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w zapisach bilansu za 2009 r., złożonego do akt sądowych, z którego wynika, że na koniec tego roku skarżąca dysponowała środkami finansowymi w kasie i na rachunkach w wysokości 1.660.551,13 zł. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynikało, że skarżąca według bilansu za 2010 r. posiada kapitał zakładowy w wysokości 1.968.000 zł oraz środki trwałe o wartości 955.781,06 zł (na 31 grudnia 2010 r.). Na koniec 2010 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunku bankowym w łącznej kwocie 316.658,86 zł, a także innymi środkami pieniężnymi w wysokości 971.449,81 zł. Kwota tychże środków niewątpliwie umożliwiała poczynienie oszczędności na rzecz przyszłych opłat sądowych związanych z zaskarżeniem decyzji organu celnego doręczonej w dniu [...] r., a zatem jeszcze przed końcem roku, gdy wspomniane środki znajdowały się w kasie i na rachunkach bankowych. Dodatkowo zauważyć należy, że art. 246 § 2 P.p.s.a., odmiennie niż w § 1, nie obliguje do przyznania prawa pomocy osobie prawnej, nawet jeżeli spełnia ona określone w nim przesłanki ("prawo pomocy może być przyznane"). Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.