I SA/Łd 1623/06

Dnia 2 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2002 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać G. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 200 zł; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu G.O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wyrokiem z dnia 28 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2002 rok. W dniu 20 lutego 2008 roku do sądu wpłynął wniosek o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach G.O. wskazał, iż z żoną oraz jej synem z pierwszego małżeństwa prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi około 2.000 zł. Źródłem dochodu jest czynsz w wysokości około 1.430 zł z tytułu najmu nieruchomości położonej w miejscowości G. oraz renta pobierana przez syna żony skarżącego w wysokości 525,69 zł miesięcznie. Skarżący oraz jego żona są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 661 m2 położonej w R., na której znajduje się domu o powierzchni około 80 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną i będącej przedmiotem najmu nieruchomości położonej w miejscowości G., oraz samochodu osobowego marki Cadilac z 1997 rok., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżący wskazał, iż cały jego majątek ruchomy i nieruchomy został zabezpieczony przez organy skarbowe oraz w związku z zaciągniętymi przez skarżącego kredytami. Podkreślił, iż do 1 marca 2006 roku do końca września 2007 roku przebywał w Areszcie Śledczym w P.zmuszony był zlikwidować w styczniu 2007 roku prowadzoną działalność gospodarczą, której jeszcze nie wznowił. G.O. oświadczył, iż z posiadanych dochodów spłaca kredyty bankowe, których raty łącznie wynoszą blisko 1.400 zł miesięcznie około 100 zł wydaje na energię elektryczną, 40 zł to miesięczna opłata za gaz, zaś na konsumpcje i zakup leków wydaje około 400 zł. Do wniosku skarżący dołączył swoje zeznanie podatkowe za lata 2005 i 2006, z których wynika, iż w roku 2005 z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą A. w postaci sprzedaży paliw stałych, ciekłych i gazowych osiągnął przychód w wysokości 14.106.931, 79 zł poniósł koszty w wysokości 14.187.579,52 zł generując stratę w kwocie 80.647,73 zł zaś w roku 2006 osiągnął z tego tytułu przychód w kwocie 1.661.818,71 zł poniósł koszty w wysokości 1.747.152, 09 zł co spowodowało stratę w wysokości 85.333,38 zł. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2008 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów żony skarżącego za lata 2005 i 2006, udokumentowania wysokości kredytu oraz faktu jego spłaty w ratach w wysokości 1.400 zł miesięcznie, na co wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy; w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący oświadczył, iż w latach 2005 i 2006 jego żona uzyskiwała dochody wyłącznie z tytułu wypłacanej do jej rąk renty syna i przedstawił zaświadczenie Urzędu Skarbowego w R. z którego wynika, iż w 2005 roku jego żona osiągnęła dochód w wysokości 7.698,96 zł, a także PIT 11A stanowiący informację o dochodach od organu rentowego za 2006 rok, z którego wynika, iż z tytułu renty uzyskała dochód w wysokości 1.722,62 zł. Nadto nadesłał umowy kredytowe oraz dowody wpłaty potwierdzające ponoszenie przez rodzinę skarżącego kosztów spłaty kredytów w wysokości około 1.251 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący korzysta już na mocy postanowienia sąd z dnia 29 września 2006 roku z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie obecnie wystąpił zaś o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy G.O. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz jej synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi około 2.000 zł. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 661 m2 położonej w R., na której znajduje się domu o powierzchni około 80 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną i nieruchomości położonej w miejscowości G., oraz samochodu osobowego marki Cadilac z 1997 rok., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Cały jego majątek ruchomy i nieruchomy został zabezpieczony przez organy skarbowe oraz w związku z zaciągniętymi kredytami. Z posiadanych dochodów spłaca kredyty bankowe, których raty łącznie wynoszą około 1.251 zł miesięcznie około 100 zł wydaje na energię elektryczną, 40 zł to miesięczna opłata za gaz, zaś na konsumpcje i zakup leków wydaje około 400 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skargi wnioskodawcy, w których łączna kwota wpisów od skarg kasacyjnych wynosi 2.552 zł należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi kasacyjnej, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia fakt istnienia innych obciążeń finansowych spoczywających na skarżącym, bowiem przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego przez skarżącego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.