I SA/Łd 163/14

Dnia 8 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok postanawia: 1. przyznać skarżącej B. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie doradcy podatkowego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 16 stycznia 2014 roku B. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W dniu 5 marca 2014 roku do sądu wpłynął formularzu PPF skarżącej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoja 99-letnią matką, którego źródłem utrzymania jest emerytura skarżącej i wynagrodzenie za pracę na 1/6 etatu w łącznej kwocie 2.034 zł netto oraz emerytura jej matki w wysokości 1.930 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje wraz z matką w mieszkaniu należącym do rodziny jej syna. W uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo wskazała, że spłaca zadłużenie względem Urzędu Miasta w ratach po 700-800 zł miesięcznie, do końca marca br. spłacała także w ratach po 450 zł zaległości w podatku dochodowym za 2007 rok. Miesięczne wydatki na opłaty i utrzymanie wnioskodawczyni określiła na kwotę 1.300-1.400 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 roku przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie argumentując, że wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej, okoliczność uiszczenia przez nią kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz fakt, iż przyszłe ewentualne koszty rozłożone będą w czasie, powodują, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Od powyższego postanowienia w dniu 28 kwietnia 2014 roku skarżąca złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu podniosła, że w kwietniu br. zmarła jej mama co w sposób zdecydowany pogorszyło jej sytuację ekonomiczną, dlatego wnosi o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i przyznanie pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że obniżenie dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawczyni o kwotę 1.930 zł netto niewątpliwie odbiło się niekorzystnie na sytuacji finansowej skarżącej. Obecnie posiadana przez wnioskodawczynię kwota dochodów na utrzymanie wynosi ok. 2.000 zł netto, a do połowy 2015 roku skarżąca obciążona jest obowiązkiem spłaty swoich zaległości wobec Urzędu Miasta w ratach po 700-800 zł miesięczne. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego już wpisu od skargi i ustanowienie doradcy podatkowego. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak