I SA/Łd 164/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Agata Brolik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] odmawiającą K. M. zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 118,80 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] wydana została w granicach oraz w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 marca 2006r. sygn. akt l SA/Łd 1216/05, w którym Sąd stwierdził, iż "gdy strona domaga się nieprzysługującego jej, czy wręcz nieprzewidzianego w przepisach prawa zwrotu podatku, to należy odmówić żądanego zwrotu, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe". Zauważył, iż K. M. w odwołaniu, kwestionując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...], wniósł o uchylenie decyzji i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., powołując przepis art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (D. U. Nr 137, poz. 926 ze zm,), stwierdził, iż nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Zauważył, iż Urząd Gminy w Z. w dniu [...] wystawił na K. M. i jego żonę Z. M. tytuł wykonawczy obejmujący zaległość podatkową w podatku rolnym w wysokości 167,30 zł, a organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. - w oparciu o w/w tytuł wykonawczy zawiadomieniem z dnia 22 kwietnia 2004 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r., zaś postanowieniem z dnia [...] nr [...] zaliczył nadpłatę w kwocie 118,80 zł na poczet tego zajęcia. Zauważył nadto, iż sporna nadpłata w dniu 3 czerwca 2004 r. została przekazana na konto Urzędu Gminy w Z., zaś Urząd Gminy w Z. pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. powołując się na decyzję z dnia [...] umarzającą zaległości za lata 1999 - 2004, wniósł o wycofanie egzekucji prowadzonej przeciwko K. M.. Skoro, bowiem nadpłata za 2003r. została przesłana do wierzyciela (Urząd Gminy w Z.), a następnie wszelkie zaległości podatkowe względem K. M. zostały przez ten organ umorzone ([...]r.), to, zdaniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wniosek o zwrot rozpatrywanej nadpłaty zgodnie z właściwością winien być skierowany do Urzędu Gminy w Z.. Z uwagi na fakt, iż wniosek K. M. z dnia 15 grudnia 2004r. o zwrot nadpłaty za 2003r. ponowiony pismem z dnia 30 maja 2006r., został złożony po dniu przekazania nadpłaty do Urzędu Gminy w Z., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przyjął, iż organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił zwrotu nadpłaty w kwocie 118,80 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. Zaznaczył nadto, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] dotyczyło umorzenia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie 118,80 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zajęcia wierzytelności. Natomiast uchylenie postanowienia wynikało z nieprawidłowo, zdaniem organu drugiej instancji, zastosowanej podstawy prawnej, jednak, co do istoty sprawy było słuszne. Podkreślił, iż kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. W skardze na powyższą decyzję K. M. wniósł o" przyznanie prawa zwrotu nadpłaty" w podatku dochodowym za rok 2003. Zarzucił Kierownikowi Działu Egzekucji US w Z. niezgodne z prawem działanie, postanowienie o zajęciu nadpłaty w podatku dochodowym za 2003r. na rzecz UG w Z., a następnie przekazanie temu urzędowi nadpłaty nastąpiło, bowiem w sytuacji, gdy żadne zobowiązanie pieniężne wobec UG w Z. nie były i nie są należne. W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż w odpowiedzi na wezwanie US w Z. pismem z dnia 4 maja 2004r. wniósł o nie dokonywanie żadnych przelewów do czasu wyjaśnienia sprawy z UG w Z., skoro żadne zobowiązania na rzecz UG w Z. nie były i nie są należne, a następnie osobiście przekazał kserokopie decyzji SKO w Ł. z dnia [...] znak [...] i z dnia [...] znak [...] uchylające decyzje Wójta Gminy Z. w przedmiocie jego zobowiązań pieniężnych wobec UG w Z.. Podkreślił nadto, iż przez 25 lat płacił uczciwie podatki od prowadzonej działalności gospodarczej, a został potraktowany arogancko i jak przestępca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez K. M. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...], Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło, bowiem do naruszenia przepisów prawa, w szczególności zaś stanowiącego podstawę tej decyzji przepisu art. 73 § 2 pkt 1 i art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op. Stosownie do powołanych przepisów, nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego. Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem niemającego zastosowania w tej sprawie § 2. Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż nadpłata w podatku dochodowym za rok 2003r. powstała z dniem złożenia przez K. M. wspólnego z żoną Z. zeznania rocznego, co miało miejsce w dniu 24 marca 2004r. W dniu 24 marca 2004r. K. M. posiadał jednocześnie m.in. zaległość podatkową w podatku rolnym za styczeń 2001r. w kwocie 118,80 zł. Z akt administracyjnych wynika również, iż w dniu 19 lipca 2001r. UG w Z. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], zaś organ egzekucyjny – Naczelnik US w Z. - w oparciu o ten tytuł zawiadomieniem z dnia [...] Cz. Nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności skarżącego z tytułu spornej nadpłaty, którą w dniu 2 czerwca 2004r. przekazał na konto UG w Z.. Z kolei wniosek o zwrot nadpłaty podatku K. M. złożył w dniu 29 grudnia 2004r. Urząd Gminy w Z., powołując się na umorzenie wszystkich zaległości skarżącego, zawiadomił US w Z. o cofnięciu wszystkich tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko K. M. dopiero w dniu 5 kwietnia 2005r., a na dowód tego w dniu 12 kwietnia 2005r. przedłożył decyzję z dnia [...]. Z porównania dat powstania nadpłaty, dokonania jej zajęcia i jej przekazania UG w Z., a także wycofania tytułów wykonawczych przez wierzyciela – UG w Z.- z egzekucji wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż zarówno w dacie składania przez K. M. wniosku o zwrot nadpłaty, jak i podejmowania przez Wójta Gminy Z. decyzji umarzającej zaległości podatkowe skarżącego wobec UG w Z. organ podatkowy, jakim jest US w Z., nie dysponował kwotą stanowiąca nadpłacony za 2003r. podatek dochodowy od osób fizycznych. Słusznie, zatem organy podatkowe przyjęły, iż brak jest przedmiotu postępowania – nadpłaty, podlegającej do zwrotu. Zauważyć dodatkowo należy, iż o tym, czy zaległość podatkowa będzie egzekwowana, czy też nie decyduje wierzyciel, w tym przypadku UG w Z., a wierzyciel w dacie dokonywania zajęcia spornej nadpłaty domagał się wyegzekwowania zaległości podatkowej w podatku rolnym za styczeń 2001r. Podkreślić również należy, iż o momencie zaliczenia nadpłaty na zaległe zobowiązania decyduje, jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, moment powstania nadpłaty, a więc moment uiszczenia nienależnego podatku lub w kwocie wyższej od należnej, a nie moment, w którym nadpłatę stwierdzono (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006r., III SA/Wa 2550/05, M.Podat. 2006/8/51). A zatem umorzenie zaległości podatkowej w podatku rolnym za styczeń 2001r. po jej wyegzekwowaniu i przekazaniu wierzycielowi nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 na poczet tej zaległości nie mogło mieć, więc wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie ma też okoliczność, iż stosownie do powołanych przepisów wszelkie nadpłaty podatkowe podlegają w pierwszej kolejności zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w dalszej kolejności na bieżące zobowiązania podatkowe, a dopiero gdyby żadna z tych sytuacji nie zaistniała podlegają one zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik wniesie o ich zaliczenie na przyszłe zobowiązania podatkowe. Pogląd ten jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądowym, wedle którego wystąpienie nadpłaty nie daje podatnikowi swobody w dysponowaniu nią, skoro przepis art. 75 (obecnie art. 76) Ordynacji podatkowej stanowi, że nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (np. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001r., SA/Sz 278/00, LEX nr 48941 czy wyrok NSA z dnia 29 lutego 2000r., SA/Bk 130/99, LEX nr 42458). Podkreślić również należy, iż w pojęciu nadpłaty nie mieszczą się roszczenia skargi wynikające z ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, w szczególności egzekwowania, jak twierdzi skarżący, nieistniejącej zaległości podatkowej, jak i jego subiektywna ocena o istnieniu nadpłaty, zaś okoliczności dotyczące przebiegu egzekucji mogą być podnoszone wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego. Przed organem egzekucyjnym można też dochodzić ewentualnego uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia spornej nadpłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.