I SA/Łd 164/09

Dnia 5 maja 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków W. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu; 2. odmówić skarżącemu W. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 14 stycznia 2009 roku W.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiającą umorzenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 lutego 2009 roku skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało skarżącemu doręczone w dniu 25 lutego 2009 roku. W dniu 10 marca 2009 roku do sądu wpłynął urzędowy formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach W.P. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 941 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Ponadto wskazał na zadłużenie na karcie kredytowej oraz w rachunku osobisty na kwotę ponad 21.000 zł. Zarządzeniem z dnia 13 marca 2009 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu za dwa ostatnie lata kalendarzowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodów, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowania wysokości aktualnego dochodu, na który wskazuje w swoim wniosku oraz udzielnie informacji dotyczących wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2009 roku. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął bezskutecznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 252 § 2 powołanej ustawy wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 25 lutego 2009 r. W dniu 10 marca 2009 roku do sądu wpłynął wypełniony przez skarżącego formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zgodnie z przepisem art. 86 § p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza PPF stwierdzić należy, iż jest on niedopuszczalny bowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazuje występowania z takim wnioskiem wielokrotnie, w toku postępowania. Stąd strona postępowania ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie skutki uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu (252 §2 p.p.s.a) zostały przez skarżącego usunięte bowiem do wniosku o przywrócenie terminu załączył on formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Z tych względów, na podstawie art. 88 p.p.s.a, wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało odrzucić jako niedopuszczalny. Niedostarczenie przez stronę wypełnionego formularza, w chwili gdy wzywał o nie sąd, nie spowoduje dla strony ujemnych skutków, bowiem strona dołączyła go ponownie składając wniosek. W przedmiotowej sprawie względy ekonomiki procesowej przemawiały za rozpoznaniem przesłanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonego na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jako nowego wniosku. Przechodząc do jego oceny wskazać należy, iż w myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W.P. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 941 zł netto. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Ponadto wskazał na zadłużenie na karcie kredytowej oraz w rachunku osobisty na kwotę ponad 21.000 zł. W tym miejscu należy wskazać, iż z akt administracyjnych sprawy niniejszej wynika, że skarżący zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, w 2008 roku otrzymywał świadczenie rentowe w wysokości około 1.400 zł netto miesięcznie, płaci alimenty na dziecko w wysokości 250 zł miesięcznie, nadto uzyskał odszkodowanie za wypadek przy pracy i środki te ulokował na giełdowym rachunku inwestycyjnym. W w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków czyniąc niemożliwym przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Lakonicznością informacji dotyczących sytuacji materialnej skarżącego zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zestawieniu z odmiennymi ustaleniami w tym zakresie poczynionymi w postępowaniu podatkowym oraz nieudzielaniem przez skarżącego informacji dotyczących jego aktualnej sytuacji materialnej nie pozwala na ocenę czy jego sytuacja majątkowa odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że W.P. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie udzielił informacji na temat swoich aktualnych dochodów ani dochodów w ostatnich latach, nie wykazał też kosztów utrzymania wobec powyższego uczynił niemożliwym weryfikację twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.