I SA/Łd 164/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-04-18

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez nią dokumenty były niepełne, a posiadane środki finansowe pozwalały na uiszczenie przynajmniej części kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca S. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy oprocentowania nadpłaty podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni podała, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z najmu garaży w wysokości 2.500 zł miesięcznie, a także wskazała na posiadane nieruchomości i miesięczne koszty utrzymania. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody, zeznań podatkowych, wyciągów bankowych oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Skarżąca przedstawiła niepełne dokumenty, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej S. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy oprocentowania nadpłaty p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej S. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku S. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą jej oprocentowania nadpłaty w podatku od towarów i usług. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach S. W. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z najmu garaży znajdujących się na posiadanej przez nich posesji w wysokości 2.500 zł miesięcznie. Skarżąca zamieszkują obecnie w budynku o powierzchni 150 m2 w pomieszczeniach po zlikwidowanej firmie, jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. A 41 o powierzchni około 1.900 m2, oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 2 ha, inny majątek przekazała dzieciom, nie posiada oszczędności. Wskazała, iż koszty utrzymania wynajmowanej nieruchomości przekraczają dochody z tego tytułu. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów z tytułu najmu garaży stanowiących źródło utrzymania skarżącej, nadesłanie zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2009, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, udokumentowanie miesięcznych kosztów eksploatacyjnych swojego gospodarstwa domowego, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedstawiła umowę najmu garaży potwierdzającą wysokość czynszu z tego tytułu wskazaną we wniosku. Dodatkowo z umowy tej wynika, iż to najemca zobowiązany jest do ponoszenia kosztów opłat za prąd oraz wodę na wynajmowanej nieruchomości. Jego obowiązkiem jest także opłacanie czynszu z góry do 10-t3go każdego miesiąca na wyszczególniony w umowie rachunek bankowy, z którego wyciągów skarżąca nie przedstawiła. Skarżąca nadesłała także kserokopię 1 oraz 3 strony wspólnego zeznania podatkowego złożonego waz z mężem za 2009 rok, niezawierające żadnych danych dotyczące uzyskiwanych przez małżonków dochodów. Przedstawiła także niepełny wyciąg z rachunku bankowego męża którego jest współposiadaczem oraz fragmenty wyciągów z własnego konta lokacyjnego w A Banku, z jednego z nich wynika, iż na dzień 23 marca br. znajdowały się na nim środki w wysokości 660 zł. Wnioskodawczyni przedstawiła także rachunek za telefon i Internet na kwotę około175 zł, opłaty z tytułu podatków oraz wieczystej dzierżawy posiadanej nieruchomości stanowią wydatek rzędu 520 zł miesięcznie, wydatki na prąd to kwota rzędu 350 zł miesięcznie, woda około 27 zł miesięcznie, paliwo gazowe 325 zł miesięcznie. 50 zł miesięcznie opłata za alarm. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. W. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z najmu garaży w wysokości około 2.500 zł miesięcznie. Skarżąca zamieszkują obecnie w budynku o powierzchni 150 m2 w pomieszczeniach po zlikwidowanej firmie, jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. A 41 o powierzchni około 1.900 m2, oraz współwłaścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 2 ha, inny majątek przekazała dzieciom, nie posiada oszczędności. Miesięczne wydatki eksploatacyjne wnioskodawczyni zamykają się kwotą około 1.450 zł , z tym, że w opłatach za wodę i prąd partycypuje najemca nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony skarżącej okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie wywiązała się w prawidłowy sposób z nałożonych zarządzeniem z [...] roku obowiązków przedstawiając we fragmentach wyciągi bankowe oraz zeznania podatkowe w sposób nie obrazujący faktycznie pozostających w dyspozycji małżonków dochodów, nie przedstawiła tez żadnego wyciągu z rachunku bankowego na który wpływa czynsz z tytułu najmu, który według jej oświadczenia stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny. Powyższe czyni niemożliwym przeprowadzenie prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem z fragmentu wyciągu z rachunku bankowego skarżącej w A Banku wynika, iż na dzień 23 marca br. znajdowały się na nim środki w wysokości 660 zł. pozwalające na uiszczenie wpisu od skargi w sprawie niniejszej wynoszącego 456 zł, który na tym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym obciążającym skarżącą. Podobnie wysokie koszty paliwa gazowego są wydatkiem sezonowym związanym z ogrzewaniem nieruchomości, których wysokość w najbliższych miesiacach ulegnie obniżeniu pozwalając skarżącej na czynienie drobnych oszczędności w celu pokrycia ewentualne dalszych kosztów postępowania, które będą już w niższej wysokości, a nadto rozłożone w czasie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło