I SA/Łd 1651/02

Dnia 31 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), , Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, p.o. WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego K. Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz J. C. kwotę 1100 (jeden tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] uznającą za nieprawidłowe dokonanie przez R. C. zgłoszenie celne samochodu ciężarowego w części dotyczącej wartości celnej. W uzasadnieniu stwierdzono, że R. C., upoważniony przez J. C., w dniu 12 kwietnia 2002 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Niemiec, samochód ciężarowy marki Renault Master. Do zgłoszenia celnego został załączony m.in. rachunek nr [...] z dnia [...], w którym wartość pojazdu określono na kwotę 5.700 EUR oraz deklarację wartości celnej. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że o zakwestionowaniu wiarygodności dołączonej do zgłoszenia celnego faktury zadecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Wartość celną samochodu organ I instancji ustalił na kwotę 41721,30 zł ( 11.626,00 EUR) na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego stosując tzw." metodę ostatniej szansy". Organy celne poniosły, iż zastosowanie metod określonych w art. 25 i 26 Kodeksu celnego jest problematyczne, bowiem znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia jest niemożliwe. Z kolei metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) znajduje zastosowanie w przypadku importu dla celów handlowych. Również metoda oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może stanowić podstawy ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych z uwagi na to, że samochody używane nie są produkowane jako takie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji do obliczeń przyjął informację wynikającą z katalogu "Eurotax" 2002 r. (informator rynkowy 4/2002). Organy celne wykorzystały katalog do przyjęcia kwoty bazowej. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia czynników mających wpływ na wartość pojazdu ( duży przebieg, zużyte łożyska, klocki, szczęki, tarcze) wyjaśnił, że rozporządzeniem z dnia 8.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów ( Dz.U. Nr 17,poz. 204 ), w którym jako odpad zakwalifikowano pojazdy wycofane z eksploatacji – niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W świetle powyższej regulacji przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" nie ma obecnie wskazania do odliczenia od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu określonego w procencie uszkodzenia, gdyż uszkodzone pojazdy nie mogą być dopuszczone do obrotu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. podał, iż katalogi ( jak stwierdził organ) zawierają orientacyjne ceny. Tym samym w konkretnym przypadku należy zmodyfikować cenę w odniesieniu do konkretnego przypadku. Organy celne nie dokonały takiej operacji i nie przeprowadziły postępowania we właściwy sposób. Nie odniosły się do opinii biegłego załączonej do odwołania, w której wskazano całość pojazdu i czynniki mające na nią wpływ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Dyrektor Izby podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytoczył podane w niej argumenty. Na rozprawie w dniu 31 maja 2004 r. pełnomocnik organu uznał skargę co do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwagi na stan techniczny i uszkodzenia. Podtrzymał stanowisko, że istniały podstawy do zastosowania metody "ostatniej szansy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd podzielił, co prawda pogląd organów celnych, że na tle ustalonego stanu faktycznego istniały przesłanki do rezygnacji z ustalenia wartości celnej wedle art. 23 Kodeksu celnego, czyli na podstawie ceny transakcyjnej. Cena sprowadzonego samochodu była bowiem znacznie niższa od podobnych towarów sprowadzanych na polski obszar celny. Jeżeli organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego, wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru (art. 23 § 7 Kodeksu celnego). W takiej sytuacji, wartość celna towaru zgłoszonego do odprawy celnej ustalana jest przez organ celny wedle zasad określonych kolejno bądź w art. 25, bądź w art. 26, bądź w art. 27, bądź też w art. 28 Kodeksu celnego, a dopiero w ostateczności, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28 Kodeksu celnego, jest ona ustalana na podstawie art. 29 Kodeksu celnego. Jak wyjaśnił jednak Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z dnia z dnia 11 maja 1999 r. (V. S.A. 520/99), sposoby wyliczenia wartości celnej określone w art. 23 - 29 Kodeksu celnego są ujęte sekwencyjnie i wymagają eliminacji poszczególnych sposobów aż do dojścia do sposobu "ostatniej szansy" określonego w art. 29 Kodeksu, który to sposób znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie, a prawidłowe posłużenie się tą metodą wymaga jednak po pierwsze, wskazania konieczności eliminacji metod poprzedzających; po drugie, zastosowania wyliczenia wedle kryteriów wskazanych w samym art. 29 Kodeksu. Uzasadnione są z tego względu wywody skarżącego w zakresie, w jakim zgłasza ona wątpliwości co do odrzucenia innych metod przewidzianych w Kodeksie, zwłaszcza ze względu na nierozważenie wiarygodności opinii technicznej załączonej do odwołania. Decyzja organów administracji celnej opiera się bowiem na argumentacji zgeneralizowanej, odnoszącej się do indywidualnego charakteru i niepowtarzalności cech samochodów używanych w ogólności. Jak zauważył NSA w powołanym już orzeczeniu, te niewątpliwie występujące trudności określenia wartości celnej w odniesieniu do tego rodzaju rzeczy importowanych nie wykluczają istnienia podobieństw i możliwości dokonywania porównań w konkretnych wypadkach (albo - być może - wyraźnego stwierdzenia, dlaczego te podobieństwa i porównania są niedopuszczalne w tym konkretnym wypadku). Organy administracji celnej nie ustosunkowały się do przedstawionej przez Skarżącego opinii rzeczoznawcy. W zaskarżonej decyzji nie przedstawiono argumentów uzasadniających niewykorzystanie tej opinii do indywidualizacji cech sprowadzonego samochodu. W szczególności nie wyjaśniono dlaczego cechy pojazdu opisane w opinii nie miały wpływu na ustalanie wartości celnej towaru. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w sprawie kosztów postępowania oparto na art. 200 powołanej wyżej ustawy.