I SA/Łd 166/21
WyrokWSA w Łodzi2021-03-24
Skład orzekający: Cezary Koziński, Paweł Kowalski, Grzegorz Potiopa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości, podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, jest dopuszczalny, jeśli kwestia przedawnienia zobowiązania była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym?Ratio decidendi
Zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości jest niedopuszczalny, jeżeli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia dotyczącego jego obowiązków, a jednocześnie chroniony jest interes ogólny.Stan faktyczny
Strona skarżąca kwestionowała zasadność wystawienia tytułu wykonawczego i dokonanej na jego podstawie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności. Podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, naruszenia przepisów dotyczących doręczeń pełnomocnikowi oraz wadliwości postępowania karnoskarbowego. Organy administracji obu instancji uznały zarzut wygaśnięcia obowiązku za niedopuszczalny, powołując się na art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Łd 166/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 roku sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2020 r. nr [...], [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych oddala skargę.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W., na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2018 r. nr [...], utrzymanej następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] 2018 r. nr [...], wystawił na A. P. – dalej: "Zobowiązana", "Strona" lub "Skarżąca", w dniu [...] 2020 r. tytuł wykonawczy nr [...].
Następnie zawiadomieniem z dnia [...] 2020 r. nr [...], organ egzekucyjny dokonał w Urzędzie Skarbowym Ł.- W., zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu wierzytelności, przysługujących stronie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 kwietni 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 174/20.
Powyższe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącej w dniu 19 sierpnia 2020 r.
Pismem z 24 sierpnia 2020 r. zatytułowanym "zarzuty dłużnika oraz skarga na czynność egzekucyjną", Strona zakwestionowała zasadność wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego, a także dokonanej na jego podstawie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności objętej zawiadomieniem z [...] 2020 r. nr [...].
W uzasadnieniu ww. wystąpienia Strona wskazała, że nie uznaje zajętej wierzytelności, wynikającej z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 174/20, gdyż taka nie istniała w dniu zajęcia. W ocenie Skarżącej, jedyna wierzytelność związana z powyższym wyrokiem, dotyczyła kosztów procesowych i została wcześniej uregulowana na rachunek jej pełnomocnika. Według Zobowiązanej, w związku z ww. wyrokiem, środki nienależnie wyegzekwowane we wcześniejszym postępowaniu egzekucyjnym winny zostać Jej niezwłocznie zwrócone, co nie zostało uczynione. Zdaniem Strony organ egzekucyjny chcąc przedmiotowe środki zająć, powinien to wyraźnie wskazać w zawiadomieniu o zajęciu. Zobowiązana podniosła także, że wyegzekwowane środki nadal objęte są wspólnością majątkową małżeńską, a ich zajęcie zostało dokonane z naruszeniem art. 27c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.) – dalej: "u.p.e.a.", ponieważ tytuł wykonawczy nie został wystawiony na współmałżonków. Powyższe działanie organu egzekucyjnego, naraża zatem osoby odpowiedzialne za ten stan na odpowiedzialność karną, a Skarb Państwa na "wielosettysięczne odszkodowanie". Skarżąca wskazała okoliczność przedawnienia wyegzekwowanego zobowiązania. W jej ocenie wyrok WSA w Łodzi z 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 174/20 spowodował uchylenie wszystkich poprzednio dokonanych czynności egzekucyjnych i w związku z powyższym nie wystąpiły skutki materialne - prawne w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym za 2010 r. Strona podkreśliła przy tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. powinien badać i czuwać nad przestrzeganiem prawa, w szczególności w odniesieniu do przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym.
Skarżąca ponadto wskazała, że wszczęte ponownie postępowanie egzekucyjne oraz dokonane zajęcie, dotknięte są rażącymi wadami prawnymi, a postępowanie wykazuje cechy ignorancji nie tylko prawa ale także i orzeczeń sądów. Wobec powyższego, w jej ocenie powinno być ono niezwłocznie umorzone, a postępowanie urzędników, które wykazuje znamiona przestępstwa, powinno być ocenione przez organy ścigania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. postanowieniem z dnia [...] 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu pisma Strony z [...] 2020 r. w części stanowiącej środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości.
Na powyższe rozstrzygnięcie Strona wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Skarżąca podniosła, że stanowisko organu pierwszej instancji jest całkowicie błędne i jako takie nie może utrzymywać się w obrocie prawnym. Strona wskazała bowiem, iż jak podkreślił w zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie, przeciwko niej w okresie od 10 sierpnia 2015 r. do 21 marca 2017 r. toczyło się postępowanie karne skarbowe, co zgodnie z dyspozycją art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn zm.) - dalej "O.p.", powoduje zawieszenie rozpoczętego biegu przedawnienia zobowiązania z dniem wszczęcia postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Warunkiem koniecznym do zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest zawiadomienie podatnika. Z kolei art. 70 § 7 pkt 1 O.p. przesądza, że bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej od dnia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. O dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia organ podatkowy zawiadamia podatnika. Strona wskazała natomiast, że stanowisko organu pierwszej instancji całkowicie pomija kwestię, że w postępowaniu podatkowym ustanowiony był pełnomocnik i zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, powinno być doręczone temu pełnomocnikowi podatnika.
Na podtrzymanie swojego stanowiska, Strona przywołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18, która wyraźnie przesądziła, że dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c O.p., zawiadomienie należy doręczyć pełnomocnikowi podatnika, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym. Powyższa uchwała przecięła również istniejące wątpliwości interpretacyjne ww. przepisu przyznając, że uchybienie powyższemu obowiązkowi powinno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W związku z powyższym Strona stwierdziła, że brak zawiadomienia jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego wywołał skutek w postaci braku przerwania okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010 r. Zatem, w ocenie Zobowiązanej do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. doszło z końcem 2016 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] 2020 r. nr [...], [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2020 r. nr [...] w całości i stwierdził, że zgłoszony przez Zobowiązaną zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości jest niedopuszczalny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, że nieprawidłowe jest stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie którym zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości powinien być oddalony. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. stanowiąca, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Przepis ten nakłada zatem na wierzyciela w szczególności obowiązek ustalenia, czy zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty są lub były przedmiotem rozpatrywania/rozpatrzenia w innym postępowaniu, a w toku prowadzonego postępowania taka sytuacja miała miejsce, dlatego zasadnym było wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. jednocześnie zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Oznacza to, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym zasadnym jest uchylenie w całości postanowienia Organu pierwszej instancji i stwierdzenie, że zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości jest niedopuszczalny.
Strona zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] 2020 r., jak również wcześniejsze postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2020 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 725) – dalej: "K.p.a." i art. 18 oraz art. 34 § 2, art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu zarzutu wygaśnięcia zobowiązania za niedopuszczalny,
2. art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 89 § 1-3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez organy administracji obu instancji,
3. art. 124 § 1 i art. 72 K.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu postanowień organów obu instancji, błędnym ustosunkowaniu się przez te organy do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym,
4. art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 w zw, z art. 70c O.p. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 303 k.p.k. w zw. z art. 325a k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., gdyż, że organ dokonał nadużycia prawa - nadużył swojej kompetencji wszczynając postępowanie karnoskarbowe w celu innym aniżeli cel tego postępowania, tj. wyłącznie po to aby zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. oraz umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że rozstrzygnięcie organu jest błędne, gdyż przesłanki z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. nie dotyczą w ogóle tego stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Zobowiązana zauważyła, że rozstrzygnięcie WSA zapadło wiele lat temu i dotyczyło stanu faktycznego zupełnie innego niż w dniu dzisiejszym. Sam organ wspomniał, że już raz zostało umorzone postępowanie egzekucyjne przez WSA, a zatem chociażby ta okoliczność powoduje, iż należy ponownie ocenić kwestię przedawnienia. Strona ponadto zwróciła uwagę, że organ wszczął egzekucję ponownie na podstawie nowego tytułu wykonawczego, który powstał długo po zakończeniu pierwszego postępowania egzekucyjnego w tym czasie bieg przedawnienia ustał (wyegzekwowano całe zobowiązanie). Zdaniem Strony kwestią wymagającego ponownego merytorycznego rozważenia jest sprawa wpływu na bieg przedawniania postępowania kamo-skarbowego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ. W jej ocenie zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, z uwagi na nadużycie instytucji postępowania karno-skarbowego, które zostało wszczęte, zawieszone i umorzone bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności.
Wobec powyższego Strona stwierdziła, że skutki materialno-prawne wynikające ze wszczęcia tego postępowania winny być wyłączone jako wynikające z nadużycia prawa przez organ oraz naruszenia zasady zaufania do organów państwa. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przywołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 128/20 oraz sygn. akt I FSK 42/20.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione. Kontroli Sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2020 r. uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2020 r. w całości i stwierdzające, że zgłoszony przez Zobowiązaną zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości jest niedopuszczalny.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. właściwie zastosował uregulowanie zawarte w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.
Na podstawie art. 33 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W myśl z art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
W orzecznictwie oraz literaturze, wskazując na specyfikę postępowania egzekucyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia, podkreśla się, że zarzuty zawarte w art. 33 § 1 u.p.e.a. są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Dlatego też postępowanie polegające na rozpatrzeniu zarzutów i zajęciu stanowiska co do ich zasadności ma prowadzić do merytorycznego załatwienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie rozstrzyga ono zagadnień proceduralnych, ale jest merytorycznym rozstrzygnięciem zapadłym w ramach postępowania egzekucyjnego, pomimo że następuje w formie postanowienia, a nie decyzji, i zależy od postępowania głównego, przy którym zgłasza się zarzuty - egzekucji administracyjnej. Stanowi więc istotną dla dalszego załatwienia sprawy wypowiedź wierzyciela, którą organ egzekucyjny jest związany (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., I SA/Ol 152/13, LEX nr 1323412 oraz C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 34).
Sąd w pełni podziela stawisko wyrażone w doktrynie, zgodnie którym zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie – w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków. Równocześnie jest chroniony interes ogólny, stanowiący uzasadnienie dopuszczenia możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia" (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, ze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa i art. 18 K.p.a. oraz art. 34 § 2, art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., jest bezzasadny.
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na
uwzględnienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odniósł się do okoliczności uzasadniających zaistnienie w analizowanej sprawie przesłanek do zastosowania art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., stanowiącym, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po przeprowadzeniu analizy akt sprawy uznał, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym zasadnym jest uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji i stwierdzenie, że zarzut zgłoszony przez Zobowiązaną w oparciu o art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w całości, jest niedopuszczalny.
Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiącego, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, nie zaś na podstawie błędnie wskazanego przez Stronę art. 138 § 1 pkt 1 ww. K.p.a., stanowiącego, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym powyższy zarzut nie znajduje potwierdzenia.
Sąd podziela stawisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zgodnie z którym zgłoszony przez Stronę w oparciu o art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. zarzut wygaśnięcie obowiązku w całości jest niedopuszczalny. W przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art, 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., stanowiąca, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym administracyjnym lub sądowym. W rozpatrywanej sprawie, zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, podniesiony przez Zobowiązaną w zażaleniu, był przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym toczącym się przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Ł., a także w postępowaniu sądowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
Sądowi z urzędu jest znane, że Strona w złożonej do tutejszego Sądu skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazać należy, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 644/18 oddalił skargę i uznał, że zarzut przedawnienia zobowiązania okazał się chybiony, a organ podatkowy trafnie przyjął, że ostatecznie bieg terminu przedawnienia zobowiązania był zawieszony w okresie od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 8 czerwca 2017 r.
Sąd zauważa, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego został także podniesiony w skardze kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 644/18, w której Strona podniosła, że tutejszy Sąd nie wyjaśnił w sposób dostateczny, kiedy doszłoby do przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącej, uwzględniając wskazany w uzasadnieniu okres zawieszenia postępowania podatkowego. Również w uzupełnieniu skargi kasacyjnej Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie błędnej wykładni lub niewłaściwe zastosowanie, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podkreśla, że postępowanie kasacyjne toczy się pod sygn. akt II FSK 1119/19 i nie zostało do dnia dzisiejszego zakończone. Zatem zarzut wygaśnięcia zobowiązania w całości jest przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 54 § 1, § 5 i § 6 w związku z art. 89 § 1-3 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym nieuwzględnieniu skargi przez organy administracji obu instancji, a także zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i art. 72 K.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu postanowień organów administracji obu instancji, błędnym ustosunkowaniu się przez te organy do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.
Sąd zauważa, że w postępowaniu wszczętym złożonymi w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutami, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do tego zakresu. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Tym samym podnoszone przez Stronę kwestie złożonej skargi na czynności egzekucyjne wykraczają poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy i nie mogą być rozpoznane w ramach tego środka zaskarżenia.
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt
1 w zw. z art. 70c o.p. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 303 k.p.k. w zw. z art. 325a k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. gdyż, że organ dokonał nadużycia prawa - nadużył swojej kompetencji wszczynając postępowanie karnoskarbowe w celu innych aniżeli cel tego postępowania, tj. wyłącznie po to aby zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Sąd zauważa, że w rozpatrywanej sprawie, tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W., na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2018 r. nr [...], utrzymanej następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] 2018 r. nr[...]. Termin płatności zobowiązania określonego powyższą decyzją przypadał na dzień 2 maja 2011 r.
Zgodnie z art. 70 §1. O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Biorąc pod uwagę powyższe, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., z terminem płatności 2 maja 2011 r., przedawniłoby się z końcem 2016 r., gdyby nie wystąpiły okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. Jednakże od 10 sierpnia 2015 r. do 21 marca 2017 r. prowadzone było wobec Skarżącej postępowanie karne skarbowe.
Natomiast zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 powyższej ustawy – bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z kolei na podstawie art. 70c O.p., organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w przypadku o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym stanowi art. 70 § 1 O.p. oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze - wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego skarbowego w niniejszej sprawie, znalazło umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, co zostało również potwierdzone w orzeczeniu tutejszego Sądu z 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 644/18.
Sąd ponadto zwraca uwagę, że decyzją z [...] 2016 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił Stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Następnie, w dniu 31 maja 2016 r. wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 25 listopada 2016 r. Strona wniosła skargę do tutejszego Sądu na ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1065/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę Strony, a wyrok stał się prawomocny od 30 maja 2017 r. Tym samym w okresie od 25 listopada 2016 r. do 8 czerwca 2017 r., zaistniała kolejna przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Prawidło zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, że zastosowanie w sprawie miał art. 70 § 6 pkt 2 O.p.
Sąd wskazuje, że również w dniu 1 października 2018 r. Strona wniosła skargę do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z [...] 2018 r. nr [...]. Powyższa sprawa toczy się obecnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym zasadnie w zaskarżonym postanowieniu organ uznał, że na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p., bieg terminu przedawnienia po raz kolejny uległ zawieszeniu i od dnia 1 października 2018 r. i zawieszenie to twa nadal. Sąd również zauważa, że w dniu [...] 2018 r. w oparciu o decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] 2018 r. nr [...] zostało wystawione zarządzenie zabezpieczenia nr [...]. Powyższe zarządzenie zabezpieczenia zostało doręczone Stronie wraz z zawiadomieniem z [...] 2018 r. o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania PIT-36L oraz nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym PPE za 2016 r. i z zawiadomieniem z [...] 2018 r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku A S.A. w dniu 9 sierpnia 2018 r. W związku z powyższym prawidłowe są wnioski Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zgodnie z którymi zaistniały przesłanki wynikające z art. 70 § 6 pkt 5 oraz § 7 pkt 5 O.p., warunkujące kolejne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W dniu 17 października 2018 r. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. zostało objęte tytułem wykonawczym nr [...]. Zgodnie zaś z art. 154 § 4 u.p.e.a., zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem, że wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia. Tym samym zajęcie zabezpieczające dokonane w Banku A S.A przekształciło się z mocy prawa w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd podziela stawisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania był zawieszony w okresie od 10 sierpnia 2015 r. do 8 czerwca 2017 r. (tj. przez okres 669 dni). Uwzględniając 669 dni zawieszenia biegu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe mogłoby ulec przedawnieniu najwcześniej w dniu 31 października 2018 r., jednakże w sprawie wystąpiły kolejne okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia od 9 sierpnia 2018 r. do 17 października 2018 r. (ww. postępowanie) oraz od 1 października 2018 r., które trwają nadal (1 października 2018 - skarga do tutejszego Sądu, a następnie złożenie skargi kasacyjnej do NSA z 2 kwietnia 2019 r.).
W związku z powyższym, mając na względzie regulacje prawne oraz zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne, Sąd podzielił stawisko organ odwoławczego, zgodnie z którym zobowiązanie za 2010 r. w podatku dochodowym nie uległo przedawnieniu.
Sąd jednocześnie stwierdza, że przytoczone przez Stronę w uzasadnieniu skargi orzecznictwo sądowoadministracyjne nie mogło przesądzać o zasadności skargi, albowiem przywołane wyroki zapadły w odmiennych stanach faktycznych.
W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
aj
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło