I SA/Łd 167/11

Dnia 8 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A.R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. W skardze tej pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wyegzekwowanie kwoty w istocie nienależnej, a ponadto niemożliwej do uiszczenia przez skarżącą bez uszczerbku dla jej utrzymania. Jednocześnie pełnomocnik podkreśliła, że skarżąca jest emerytką i rencistką z tytułu wypadku przy pracy. Sama prowadzi gospodarstwo domowe, cierpi na liczne schorzenia (zawroty głowy powstałe w wyniku wypadku przy pracy, chorobę wieńcową, nadciśnienie). Wyegzekwowanie od niej podatku w wysokości 18.331 zł rodziłoby konieczność wyzbycia się jedynego, wartościowego, składnika majątkowego, jaki posiada, tj. spadkowego mieszkania, w którym zamieszkuje. Konieczność zbycia tego mieszkania powodowałoby nie tylko stan bezdomności po jej stronie, ale również niweczyłaby szanse na odzyskanie w przyszłości, w razie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, substancji majątkowej tej samej wartości. Uzyskane bowiem ze sprzedaży mieszkania środki musiałyby zostać choćby częściowo zużyte na zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych w czasie trwania postępowania odwoławczego (np. na najem). Pismem z dnia 3 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o przyśpieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że mimo złożenia tego wniosku organ wszczął w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne i w dniu 15 lutego 2011 r. zajął prawo majątkowe stanowiące świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego, rachunki bankowe w bankach A S.A. oraz B S.A., a także wynagrodzenie skarżącej uzyskiwane w ramach współpracy z [...] Komitetem Pomocy Społecznej. W związku z tym skarżąca znalazła się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a powyższe działania organu mogą jej wyrządzić znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Do wniosku pełnomocnik załączyła kopie dokumentów dotyczących powyższych zajęć wraz z wnioskiem o odroczenie terminu płatności podatku skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, jednakże po przekazaniu skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tego względu uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 168). Podkreślić przy tym należy, że niebezpieczeństwo, o którym mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a., oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 208). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zawarty w skardze wniesionej na wskazaną wcześniej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej wskazała, że wykonanie decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wyegzekwowanie kwoty w istocie nienależnej, a ponadto niemożliwej do uiszczenia przez skarżącą bez uszczerbku dla jej utrzymania. Jednocześnie pełnomocnik podkreśliła, że skarżąca jest emerytką i rencistką z tytułu wypadku przy pracy. Sama prowadzi gospodarstwo domowe, cierpi na liczne schorzenia (zawroty głowy powstałe w wyniku wypadku przy pracy, choroba wieńcowa, nadciśnienie). Wyegzekwowanie od niej podatku w wysokości 18.331 zł rodziłoby konieczność wyzbycia się jedynego, wartościowego składnika majątkowego, jaki posiada, tj. spadkowego mieszkania, w którym zamieszkuje. Konieczność zbycia tego mieszkania powodowałoby nie tylko stan bezdomności po jej stronie, ale również niweczyłaby szanse na odzyskanie w przyszłości, w razie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, substancji majątkowej tej samej wartości. Uzyskane bowiem ze sprzedaży mieszkania środki musiałyby zostać choćby częściowo zużyte na zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych w czasie trwania postępowania odwoławczego (np. na najem). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że sytuacja skarżącej jest na tyle wyjątkowa, iż spełnienie świadczenia pieniężnego wynikającego z decyzji powodowałoby znaczną szkodę w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. Niewątpliwie pozostająca do dyspozycji skarżącej kwota środków wynikła z zajęć praw majątkowych oraz związanych z nimi kosztów egzekucyjnych w zestawieniu z wydatkami skarżącej na utrzymanie mieszkania może skutecznie uniemożliwić jej zakup lekarstw, na które wydatkuje miesięcznie kwotę rzędu ok. 350 zł. Okoliczność ta powodować może w konsekwencji nieodwracalne skutki w zakresie zdrowia skarżącej. Ponadto zgodzić się należy z pełnomocnikiem, iż sprzedaż mieszkania, stanowiącego obecnie jedyny majątek strony, prowadzić może do stanu bezdomności skarżącej. Z całą przy tym pewnością, z uwagi na sytuację panującą obecnie na rynku nieruchomości, sprzedaż mieszkania niweczyłaby szanse na odzyskanie przez skarżącą w przyszłości, w razie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, substancji majątkowej tej samej wartości. Uzyskane ze sprzedaży mieszkania środki skarżąca niewątpliwie musiałaby przeznaczyć na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych w czasie trwania postępowania odwoławczego, zawierając, jak wskazuje pełnomocnik, np. umowę najmu innego lokalu. W tej sytuacji należało zatem uznać, że skarżąca wykazała dostatecznie, iż w niniejszej sprawie występowały przesłanki niezbędne do uwzględnienia jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, orzekł jak w sentencji. (MSi)