I SA/Łd 169/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-24

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy oświadczenie o stanie majątkowym jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana do złożenia dodatkowych dokumentów. Brak spełnienia tego obowiązku i wniesienie wpisu od skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
M.S. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oraz wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu wskazała, że wraz z bezrobotnym mężem utrzymują się z jej emerytury w wysokości 1300 zł miesięcznie, nie posiadają majątku ani oszczędności i mieszkają w wynajmowanym mieszkaniu. Sąd wezwał ją do udokumentowania dochodów, kosztów utrzymania oraz statusu majątkowego, w tym posiadania nieruchomości, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca uiściła wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącej M.S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 stycznia 2014 roku M. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na wezwanie sądu na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca wskazała, że wspólnie z bezrobotnym mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zamieszkuje wraz z mężem w wynajętym mieszkaniu, całą emeryturę przeznacza na pokrycie kosztów utrzymania i wyżywienie. Zarządzeniem z 12 marca 2014 roku pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości dochodów wnioskodawczyni, na które wskazuje we wniosku; nadesłanie decyzji potwierdzającej posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez męża wnioskodawczyni, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącej i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania jej gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie 2 miesiące, wskazanie czy wnioskodawczyni w dalszym ciągu pozostaje właścicielka nabytego w spadku mieszkania, ewentualnie kiedy i za jaką kwotę zostało ono zbyte, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 marca br. i pozostało bez odpowiedzi. W dniu 27 marca br. wnioskodawczyni uiściła wpis od skargi w sprawie niniejszej. Z akta sprawy niniejszej wynika, że poza nabytym w spadku lokalem mieszkalnym w W. wnioskodawczyni jest właścicielka nieruchomości o powierzchni 1.390 m2 w miejscowości H. gmina P. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. wskazała, że wspólnie z bezrobotnym mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest jej emerytura w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Oświadczyła także, że nie posiada oszczędności ani żadnego majątku. W celu weryfikacji złożonych oświadczeń została zobowiązana do ich udokumentowania oraz wyjaśnienia rozbieżności w pomiędzy oświadczeniem strony o braku jakiegokolwiek majątku a wynikającą z akt sprawy informacją o nabyciu w drodze spadku nieruchomości w W.. Jednak pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wielkość posiadanych na utrzymanie dochodów, wysokość ponoszonych kosztów utrzymania i innych stałych obciążeń jego gospodarstwa domowego. Nie wyjaśniła także czy w dalszym ciągu pozostaje właścicielką nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków w żaden sposób nie udokumentowała kwoty bieżących dochodów ani wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłała także rachunków bankowych umożliwiających ustalenie wysokości tych wartości. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca posiadająca stałe dochody z tytuły emerytury oraz niewykazany w złożonym formularzu PPF majątek nieruchomy nie należy do tego kręgu podmiotów. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że w dniu 27 marca br. skarżąca uiściła kwotę 240 zł tytułem wpisów od skargi stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło