I SA/Łd 169/15

Dnia 25 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 roku. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 13 stycznia 2015 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2009 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.067 zł skarżąca zwróciła się do sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokat M. P.. Uzasadniając wniosek wskazała, że od listopada do grudnia 2014 roku prowadziła znacznie okrojoną działalność gospodarczą, a od stycznia br. działalności tej nie prowadzi w ogóle z uwagi na wypowiedzenie umów leasingu na środki transportu, którymi spółka świadczyła usługi transportowe. Z uwagi na dokonane przez organy skarbowe zabezpieczenie strona nie jest w stanie wypłacać wynagrodzeń oraz regulować zobowiązań publicznoprawnych. Ze złożonego na formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach spółki oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 50.000 zł, jej kapitał zapasowy wynosi 1.048.418 zł. Zyski spółki z lat ubiegłych na koniec 2014 roku zamykały się kwotą ok. 13.214 zł. jej zysk za 2014 rok wyniósł 39.399 zł. Wartość posiadanych środków trwałych w postaci urządzeń technicznych maszyn i środków transportu zamykał się kwotą 34.475 zł. Wartość aktywów obrotowych spółki na koniec 2014 roku wynosiła 4.791.727 zł. Składają się na nie zapasy, inwestycje krótkoterminowe, należności krótkoterminowe oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, wynoszące na koniec 2014 roku 753.371 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że przychody spółki za pierwszy kwartał 2014 roku wynosiły 1.141.947 zł, za drugi kwartał 486.608 zł, za trzeci kwartał 368.482 zł, by w ostatnim kwartale 2014 roku zamknąć się kwotą 223.892 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o prawo pomocy, spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że spółka w drugiej połowie 2014 roku rzeczywiście ograniczyła zakres prowadzonej działalności gospodarczej bowiem jej przychody z 1.141.947 zł za pierwszy kwartał 2014 roku skurczyły się do kwoty 223.892 zł w czwartym kwartale 2014 roku. Rok ten jednak spółka zakończyła zyskiem na poziomie blisko 40.000 zł, podczas gdy jej zysk za rok 2013 wyniósł jedynie 13.214 zł. Wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 50.000 zł, jej kapitał zapasowy wynosi 1.048.418 zł. Wartość posiadanych środków trwałych w postaci urządzeń technicznych maszyn i środków transportu zamyka się kwotą 34.475 zł. Wartość aktywów obrotowych spółki na koniec 2014 roku wynosiła 4.791.727 zł. Składają się na nie zapasy, inwestycje krótkoterminowe, należności krótkoterminowe oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, wynoszące na koniec 2014 roku 753.371 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, oraz fakt, że ze skargi spółki równocześnie przed tutejszym sądem zawisła druga sprawa a łączna wysokość obciążających ją wpisów sądowych wynosi 4.567 zł, stosownie do treści art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w bieżącym roku, wobec powyższego jej twierdzenia w tym zakresie pozostają gołosłowne. Mimo ograniczenia zakresu działalności pod koniec 2014 roku rok ten zakończyła zyskiem w wysokości 39.399 zł trzykrotnie wyższym niż jej zysk za rok 2013. Wartość aktywów obrotowych spółki na koniec 2014 roku wynosiła 4.791.727 zł. Składają się na nie zapasy, inwestycje krótkoterminowe, należności krótkoterminowe oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, wynoszące na koniec 2014 roku 753.371 zł Z bilansu za 2014 rok wynika także, że spółka posiadała kapitał zapasowy w kwocie 1.048.418 zł, który wobec zajęcia środków spółki zgromadzonych na rachunkach bankowych może stanowić źródło jej bieżącego finansowania służąc za razem pokryciu kosztów zainicjowanego przez nią procesu. Odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Prawo pomocy nie dopuszcza instytucji podstawienia (por. J.P. Tarno Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012 wyd. 5, str. 621). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w osobie M. P.. Tymczasem w aktach sprawy niniejszej znajduje się pełnomocnictwo z dnia 9 stycznia 2015 roku udzielone przez skarżącą temu pełnomocnikowi do prowadzenia jej sprawy dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 rok we wszystkich instancjach sądowych, administracyjnych oraz w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnik ten w dniu 20 stycznia 2015 roku wystąpił do tutejszego sądu ze skargą w imieniu wnioskodawczyni. Wobec powyższego skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem pochodzącym z wyboru, a jej wniosek o ustanowienie tego samego pełnomocnika w ramach prawa pomocy uznać należy za niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a.. Referendarz sądowy w pełni podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i § 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.