I SA/Łd 173/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-04

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej poprzez złożenie wymaganych dokumentów i wyjaśnień, mimo wezwania sądu. Brak uzupełnienia wniosku uniemożliwia ocenę realnych możliwości płatniczych strony.
Stan faktyczny
Skarżąca K. G. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w sprawie podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podając ogólne informacje o swojej sytuacji rodzinnej i dochodach. Referendarz sądowy uznał oświadczenie za niewystarczające i wezwał do przedstawienia dodatkowych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych, wyjaśnienie braku zatrudnienia oraz odpisy zeznań podatkowych. Strona skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 kwietnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku Nr UNP: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi skarżąca pismem z dnia 3 marca 2016 roku wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie w załączonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Rodzina nie posiada majątku. Mieszkanie, w którym zamieszkują, nie jest ich własnością. Skarżąca podała przy tym, że nie pracuje i nie osiąga dochodu, a jej mąż pobiera wynagrodzenie w kwocie 1.600 netto. Wydatki rodziny zamykają się zaś kwotą 500 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 marca 2016 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącą oraz przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2014 rok i 2015 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 marca 2016 roku. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych przez referendarza sądowego dodatkowych dokumentów wskazanych w zarządzeniu z dnia 8 marca 2016 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Rodzina nie posiada majątku. Mieszkanie, w którym zamieszkują, nie jest ich własnością. A ponadto, że skarżąca nie pracuje i nie osiąga dochodu, a jej mąż pobiera wynagrodzenie w kwocie 1.600 netto, przy wydatkach rodziny wynoszących 500 zł. Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącą oraz przedstawienia odpisu zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2014 rok i 2015 rok. Niewątpliwie wymagane dokumenty i oświadczenia pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło