I SA/Łd 174/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony, która prowadzi działalność gospodarczą generującą straty, ale jednocześnie posiada znaczne przychody i zobowiązania kredytowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 200 zł został uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów został oddalony, gdyż strona ma obowiązek partycypacji w kosztach, nawet jeśli wiąże się to z pewnym uszczerbkiem dla utrzymania, a jej sytuacja materialna nie wyklucza możliwości generowania dochodów w przyszłości.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Skarżący jest osobą rozwiedzioną, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i działalność gospodarczą (stacja kontroli pojazdów), która przyniosła stratę w poprzednim roku. Posiada znaczne zobowiązania kredytowe (ok. 1.500.000 zł) i alimentacyjne (ok. 1.200 zł miesięcznie). Miesięczne przychody z działalności wahają się od 25.000 do 40.000 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada środków na jednorazowe uiszczenie wpisów od 12 wniesionych skarg, których łączna wysokość wynosi 6.000 zł.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia w podatku od towarów i usług za październik 2006 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu [...] roku A. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku uchylającą w całości decyzje Naczelnika Urzędu skarbowego w R. z dnia [...] roku określającą skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia w podatku od towarów i usług za październik 2006 roku i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł podatnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że A. K. jest osoba rozwiedzioną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w postaci stacji kontroli pojazdów z tytułu której w roku ubiegłym wnioskodawca zanotował stratę w wysokości 29.481 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie (opłata za najem, czynsz do spółdzielni, woda, światło). Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz środków trwałych ujętych w ewidencji działalności. Wskazał, iż w związku z sytuacja rodzinną, w której się znalazł zmuszony był do rozpoczęcia na nowo w nowej lokalizacji prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe wiązało się z koniecznością zaciągnięcia bardzo wysokich kredytów na zakup drogich urządzeń diagnostycznych. W chwili obecnej z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący ma do spłaty kwotę ok. 1.500.000 zł, zaś miesięczna rata kredytowa stanowi blisko 10.000 zł. Ponadto wnioskodawca obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki i byłej żony w wysokości blisko 1.200 zł miesięcznie.
Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od października 2011 roku do stycznia 2012 roku wynika, że miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 40.000 do 25.000 zł Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada środków na rachunku bankowym, umożliwiających mu jednorazowe uiszczenie w terminie 7 dni wpisów od 12 skarg wniesionych do tutejszego sądu, których łączna wysokości wynosi 6.000 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, która za rok 2011 przyniosła stratę w wysokości 29.481 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie , dodatkowo jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec byłej żony i córki w łącznej wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość, na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz zakupione na kredyt środki trwałe ujęte w ewidencji działalności. Miesięczna rata związana z zaciągniętymi na uruchomienie działalności gospodarczej kredytami wynosi ok. 10.000 zł, zaś miesięczny obrót skarżącego z prowadzonej działalności waha się w granicach od 40.000 do 25.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisło łącznie dwanaście spraw, w których łączna wysokość wpisów wynosi 6.000 zł oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, obecnie niedochodowa działalność gospodarcza, nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia dochodu w przyszłości, zwłaszcza, że rok 2010 wnioskodawca zakończył zyskiem. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez stronę. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanego kredytu, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło