I SA/Łd 174/15

Dnia 8 stycznia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 15 września 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 174/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok. Wobec treści wyroku skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc odrębnym pismem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że nie prowadzi działalności gospodarczej od stycznia 2012 roku. Wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych wnioskodawczyni określiła na kwotę 0 zł. Dodała przy tym, że w ostatnim roku obrotowym według bilansu osiągnęła zysk na kwotę 50,24 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jedynym dochodem Spółki są kwoty uzyskiwane z tytułu udziałów w spółce komandytowej B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ł.. W 2014 roku dochód ten wyniósł 50,24 zł. Kwoty z tytułu dochodów były przeznaczane dotychczas na opłaty czynszowe siedziby Spółki oraz rachunki telefoniczne. Wiosną 2014 roku środki należne od spółki komandytowej zostały zajęte przez organ prowadzący egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. oraz Wójta Gminy Z.. Spółka nie posiada już rachunków bankowych, gdyż zostały one zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie zlikwidowane. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2015 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącej do wskazania kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zajęcia wskazanych w uzasadnieniu wniosku środków należnych od spółki komandytowej oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających likwidację rachunków bankowych skarżącej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania w drodze pisma z dnia 16 grudnia 2015 roku skarżąca oświadczyła, że nie wymaga środków finansowych na prowadzenie działalności, ponieważ spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 roku. Środki należne Spółce od spółki komandytowej zostały zajęte. Spółka nie posiada rachunków bankowych, a zaświadczenie z banku o zajęciu jedynego rachunku Spółki, o które Spółka wystąpiła do banku zostanie dostarczone Sądowi w terminie późniejszym. Do pisma skarżąca załączyła zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank z dnia 4 kwietnia 2014 roku. Do dnia rozpoznawania niniejszego wniosku nie wpłynęło do Sądu zaświadczenie banku o zamknięciu rachunku bankowego skarżącej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie zaś do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym określa art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W świetle tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tej osobie, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użyty w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże". Do Referendarza sądowego kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca wystąpiła z kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 roku, wydanym na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to, z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze postanowienia z dnia 23 czerwca 2015 roku zażalenia skarżącej, stało się prawomocne. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak możliwości ponownego ubiegania się przez skarżącą o przyznanie prawa pomocy, gdyż stosownie do treści art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Strona, w tym zwłaszcza skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie może jednak zapominać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że referendarz sądowy rozpoznając aktualnie złożony (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje, że oświadczenia te są de facto powtórzeniem oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącej z dnia 3 marca 2015 roku i nie wynika z nich, aby sytuacja materialna skarżącej uległa pogorszeniu. W szczególności w złożonym aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 0 zł. Spółka nie posiada środków trwałych i rachunku bankowego. Ponadto w ostatnim roku obrotowym (2014 roku) osiągnęła zysk w kwocie 50,24 zł. Jedynym dochodem Spółki są kwoty uzyskiwane z tytułu udziałów w spółce komandytowej B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ł.. W 2014 roku dochód ten wyniósł 50,24 zł. Kwoty z tytułu dochodów były przeznaczane dotychczas na opłaty czynszowe siedziby Spółki oraz rachunki telefoniczne. Wiosną 2014 roku środki należne od spółki komandytowej zostały zajęte przez organ prowadzący egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. oraz Wójta Gminy Z.. Spółka nie posiada już rachunków bankowych, gdyż zostały one zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie zlikwidowane. Mając na uwadze powyższe, należało uznać zatem, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wraz z ponownie nadesłanym rachunkiem zysków i strat oraz bilansem za 2014 rok nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w drodze postanowienia z dnia 15 kwietnia 2015 roku. Podkreślić przy tym należy, że mimo braku stosownych środków i nieprowadzenia działalności gospodarczej od 2012 roku, skarżąca zdołała zgromadzić środki na uiszczenie wpisu od skargi (1.500 zł) oraz opłacenie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. W tym kontekście uwagę zwraca także fakt, iż do dnia rozpoznawania niniejszego wniosku skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia z banku w kwestii zamknięcia jej rachunku bankowego. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że przedstawione okoliczności dowodzą, że sytuacja majątkowa skarżącej w analizowanym okresie nie uległa pogorszeniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 15 kwietnia 2015 roku w żądanym zakresie. Oceny tej nie zmienia fakt przedstawienia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, wszakże z uwagi na datę jego wystawienia (4 kwietnia 2014 roku) funkcjonowało ono w obrocie prawnym także w dniu składania pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (6 marca 2015 roku), wydawania przez Sąd postanowienia z dnia 15 kwietnia 2015 roku, a tym bardziej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2015 roku oddalającego zażalenie skarżącej na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Z tego względu nie może ono potwierdzać istnienia nowych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 15 kwietnia 2015 roku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.