I SA/Łd 176/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-01
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca dwie córki i utrzymująca się z wynagrodzenia za pracę oraz wynajmu pomieszczenia, której były mąż nie płaci alimentów i wyzbywa się majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych?Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zasadny, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącej, obejmująca niskie dochody, samotne wychowywanie dzieci, brak alimentów od byłego męża oraz znaczne zobowiązania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając szczegółowe oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, dochodach i majątku. Skarżąca samotnie wychowuje dwie córki, jej były mąż nie płaci alimentów i wyzbywa się majątku, a dochody rodziny są niskie w stosunku do zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 kwietnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2011 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2011 rok. Jednocześnie pismem z dnia 18 stycznia 2016 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką E. i 14-letnią córką J., które samotnie wychowuje i utrzymuje. Młodsza córka mieszka wraz z nią w domu jednorodzinnym, starsza córka studiuje na Akademii Sztuk Pięknych w K., w którym w związku ze studiami zamieszkuje. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że ojciec dzieci nie mieszka z rodziną na skutek separacji orzeczonej z jego winy. Od dwóch lat nie płaci także alimentów na dzieci. Egzekucję w tym zakresie prowadzi komornik sądowy. Ojciec dzieci celowo także wyzbywa się majątku za bezcen. Przed Sądem Rejonowym w R. toczy się sprawa karna o uporczywe niełożenie przez niego na osoby najbliższe (córki) oraz o przywłaszczenie na jej szkodę składników majątku wspólnego. Z kolei w sprawie o podział majątku wspólnego postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku Sąd orzekł o podziale i dopłacie na jej rzecz. Jednakże sprawa ta, w wyniku wniesienia środka zaskarżenia przez jej byłego męża, toczy się nadal, przy czym obecnie postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy karnej. Tym samym nie może w chwili obecnej skorzystać z wcześniej zgromadzonych środków.
Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że utrzymuje się z córkami wyłącznie z wynagrodzenia za pracę i wynajmu pomieszczenia w łącznej wysokości 1.455 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że majątek rodziny stanowią: nieruchomość w postaci placu w K. o pow. 1,20 ha (obecnie nieużywany) oraz składniki objęte współwłasnością z mężem i zakazem zbywania: 2 ciągniki (siodłowy i rolniczy), 2 samochody ciężarowe, wózek teleskopowy i samochód osobowy Toyota Corolla z 2007 roku. Z kolei zobowiązania rodziny opiewają na kwoty: 15.000 zł (zobowiązania wobec Skarbu Państwa, ZUS i Urzędu Miasta R.), ponad 10.000 zł (zobowiązania z tytułu opłat eksploatacyjnych pożyczek wobec rodziny oraz znajomych) oraz kwotę 80.000 zł (zadłużenie z tytułu kredytu w banku - okres spłaty 10 lat).
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl
art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką E. i 14-letnią córką J., które samotnie wychowuje i utrzymuje. Młodsza córka mieszka wraz z nią w domu jednorodzinnym, starsza córka studiuje na Akademii Sztuk Pięknych w K., w którym w związku ze studiami zamieszkuje. Skarżąca wraz z córkami utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę i wynajmu pomieszczenia w łącznej wysokości 1.455 zł. Były mąż skarżącej nie mieszka z rodziną na skutek separacji orzeczonej z jego winy. Od dwóch lat nie płaci także alimentów na dzieci. Egzekucję w tym zakresie prowadzi komornik sądowy. Ojciec dzieci celowo wyzbywa się także majątku. Przed Sądem Rejonowym w R. toczy się sprawa karna o uporczywe niełożenie przez niego na osoby najbliższe (córki) oraz o przywłaszczenie na szkodę skarżącej składników majątku wspólnego. Natomiast w sprawie o podział majątku wspólnego postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku Sąd orzekł o podziale i dopłacie na rzecz skarżącej. W wyniku wniesienia środka zaskarżenia przez byłego męża skarżącej, sprawa ta toczy się nadal, przy czym obecnie postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy karnej. Majątek rodziny stanowią: nieruchomość w postaci placu w K. o pow. 1,20 ha (obecnie nieużywany) oraz składniki objęte współwłasnością z mężem i zakazem zbywania: 2 ciągniki (siodłowy i rolniczy), 2 samochody ciężarowe, wózek teleskopowy i samochód osobowy Toyota Corolla z 2007 roku. Z kolei zobowiązania rodziny opiewają na kwoty: 15.000 zł (zobowiązania wobec Skarbu Państwa, ZUS i Urzędu Miasta R.), ponad 10.000 zł (zobowiązania z tytułu opłat eksploatacyjnych pożyczek wobec rodziny oraz znajomych) oraz kwotę 80.000 zł (zadłużenie z tytułu kredytu w banku - okres spłaty 10 lat).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej i niezbędnych wydatków, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło