I SA/Łd 178/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-01
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca dwie córki i utrzymująca się z wynagrodzenia za pracę i wynajmu pomieszczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że jej dochody i sytuacja majątkowa, w tym obciążenia finansowe i trudna sytuacja rodzinna związana z brakiem alimentów od byłego męża, uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że samotnie wychowuje dwie córki, utrzymuje się z wynagrodzenia i wynajmu pomieszczenia, a jej były mąż nie płaci alimentów i wyzbywa się majątku. Zobowiązania rodziny są znaczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 kwietnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2009 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2009 rok. Jednocześnie pismem z dnia 16 stycznia 2016 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką E. i 14-letnią córką J., które samotnie wychowuje i utrzymuje. Młodsza córka mieszka wraz z nią w domu jednorodzinnym, starsza córka studiuje na Akademii Sztuk Pięknych w K., w którym w związku ze studiami zamieszkuje. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że ojciec dzieci nie mieszka z rodziną na skutek separacji orzeczonej z jego winy. Od dwóch lat nie płaci także alimentów na dzieci. Egzekucję w tym zakresie prowadzi komornik sądowy. Ojciec dzieci celowo także wyzbywa się majątku za bezcen. Przed Sądem Rejonowym w R. toczy się sprawa karna o uporczywe niełożenie przez niego na osoby najbliższe (córki) oraz o przywłaszczenie na jej szkodę składników majątku wspólnego. Z kolei w sprawie o podział majątku wspólnego postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku Sąd orzekł o podziale i dopłacie na jej rzecz. Jednakże sprawa ta, w wyniku wniesienia środka zaskarżenia przez jej byłego męża, toczy się nadal, przy czym obecnie postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy karnej. Tym samym nie może w chwili obecnej skorzystać z wcześniej zgromadzonych środków.
Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że utrzymuje się z córkami wyłącznie z wynagrodzenia za pracę i wynajmu pomieszczenia w łącznej wysokości 1.455 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że majątek rodziny stanowią: nieruchomość w postaci placu w K. o pow. 1,20 ha (obecnie nieużywany) oraz składniki objęte współwłasnością z mężem i zakazem zbywania: 2 ciągniki (siodłowy i rolniczy), 2 samochody ciężarowe, wózek teleskopowy i samochód osobowy Toyota Corolla z 2007 roku. Z kolei zobowiązania rodziny opiewają na kwoty: 15.000 zł (zobowiązania wobec Skarbu Państwa, ZUS i Urzędu Miasta R.), ponad 10.000 zł (zobowiązania z tytułu opłat eksploatacyjnych pożyczek wobec rodziny oraz znajomych) oraz kwotę 80.000 zł (zadłużenie z tytułu kredytu w banku - okres spłaty 10 lat).
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl
art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnią córką E. i 14-letnią córką J., które samotnie wychowuje i utrzymuje. Młodsza córka mieszka wraz z nią w domu jednorodzinnym, starsza córka studiuje na Akademii Sztuk Pięknych w K., w którym w związku ze studiami zamieszkuje. Skarżąca wraz z córkami utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę i wynajmu pomieszczenia w łącznej wysokości 1.455 zł. Były mąż skarżącej nie mieszka z rodziną na skutek separacji orzeczonej z jego winy. Od dwóch lat nie płaci także alimentów na dzieci. Egzekucję w tym zakresie prowadzi komornik sądowy. Ojciec dzieci celowo wyzbywa się także majątku. Przed Sądem Rejonowym w R. toczy się sprawa karna o uporczywe niełożenie przez niego na osoby najbliższe (córki) oraz o przywłaszczenie na szkodę skarżącej składników majątku wspólnego. Natomiast w sprawie o podział majątku wspólnego postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku Sąd orzekł o podziale i dopłacie na rzecz skarżącej. W wyniku wniesienia środka zaskarżenia przez byłego męża skarżącej, sprawa ta toczy się nadal, przy czym obecnie postępowanie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy karnej. Majątek rodziny stanowią: nieruchomość w postaci placu w K. o pow. 1,20 ha (obecnie nieużywany) oraz składniki objęte współwłasnością z mężem i zakazem zbywania: 2 ciągniki (siodłowy i rolniczy), 2 samochody ciężarowe, wózek teleskopowy i samochód osobowy Toyota Corolla z 2007 roku. Z kolei zobowiązania rodziny opiewają na kwoty: 15.000 zł (zobowiązania wobec Skarbu Państwa, ZUS i Urzędu Miasta R.), ponad 10.000 zł (zobowiązania z tytułu opłat eksploatacyjnych pożyczek wobec rodziny oraz znajomych) oraz kwotę 80.000 zł (zadłużenie z tytułu kredytu w banku - okres spłaty 10 lat).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej i niezbędnych wydatków, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
E.J.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło