I SA/Łd 181/10

WyrokWSA w Łodzi2010-05-18

Skład orzekający: Anna Świderska, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna środków pieniężnych, przekazana przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek sprzedawcy samochodu na rzecz obdarowanego, spełnia przesłankę udokumentowania otrzymania darowizny na rachunek bankowy nabywcy, o której mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sformułowanie "na rachunek bankowy nabywcy" w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie oznacza, że musi to być konto prowadzone dla obdarowanego. Zwolnienie podatkowe przysługuje, gdy darowizna środków pieniężnych została zgłoszona organowi podatkowemu i udokumentowana dowodem przekazania na rachunek bankowy innego podmiotu, ale na rzecz obdarowanego. Taka interpretacja jest zgodna z celem ustawodawcy i aktualnym orzecznictwem.
Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała od ojca kwotę 39.900 zł tytułem darowizny, którą przeznaczono na zakup samochodu. Pieniądze zostały przelane przez ojca bezpośrednio na rachunek dealera samochodowego. Organy podatkowe uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, ponieważ środki nie trafiły bezpośrednio na konto skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 181/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. ustalił I. H. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 1.502 zł. w związku z otrzymaną od ojca A. K. kwotą 39.900 zł tytułem darowizny. W złożonym odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, - rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 120,121 § 1, art. 124 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca podniosła w szczególności, iż korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 4 a ust 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn gdyż kwota darowizny została przekazana jej przez ojca na rachunek bankowy dealera samochodowego, u którego zakupiła samochód. Po przeanalizowaniu argumentów zawartych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i decyzją z 28 grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn Strona zgłosiła w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowemu nabycie praw majątkowych. Podniesiono, iż nie została spełniona przesłanka określone w pkt 2 powołanego artykułu ponieważ z treści potwierdzenia wykonania przelewu wynika, iż przelewu tego dokonano z tytułu zapłaty za samochód osobowy z konta A. K. (ojca skarżącej) na konto firmy "A.". Natomiast z faktury VAT z dnia 14.03.2009 r. (powołanej na przelewie) wynika, iż nabywcą samochodu jest I. H. W ocenie organów nie można zgodzić się ze poglądem, iż przekazanie przez darczyńcę pieniędzy bezpośrednio na konto sprzedawcy samochodów wypełnia przesłankę wymienioną w pkt 2 wskazanego przepisu. Wyjaśniono nadto, iż skarżąca mogłaby skorzystać z omawianego zwolnienia podatkowego gdyby przedmiotowe środki pieniężne najpierw trafiły na jej konto bankowe lub zostały przesłane jej przekazem pocztowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] naruszenie: - przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz 894 ze zm.) - przepisów prawa materialnego tj. art. 4a ust 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. I. H. podniosła w szczególności, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że A. K. dokonał na jej rzecz darowizny środków pieniężny podczas gdy przedmiotem darowizny było zwolnienie strony z długu wobec jej wierzyciela (sprzedawcy samochodu). Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach decyzji administracyjnych. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozpoznając sprawę nie jest związany zarzutami skargi. W oparciu o tak zakreślone ramy kompetencyjne Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania, okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione w sposób dostateczny, a organy podatkowe miały wystarczające podstawy do przyjęcia, że w dniu 26 marca 2009 r. doszło do darowizny na rzecz skarżącej środków pieniężnych w kwocie 39.900 zł. Przedmiotem darowizny dokonanej przez A. K. na rzecz strony była kwota pieniężna przekazana dealerowi samochodowemu na jego rachunek. Sama strona w zeznaniu podatkowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych wskazała na otrzymanie darowizny jak również w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła, iż kwota 39.900 zł stanowiła darowiznę jaką A. K. dokonał na jej rzecz. Niezrozumiały i nieuzasadniony jest wyrażony w skardze pogląd, że przedmiotem darowizny nie były środki pieniężne, a zwolnienie z długu. Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy w ustalonym stanie faktycznym dokonana darowizna, korzysta ze zwolnienia wskazanego w znowelizowanej ustawie o podatku od spadków darowizn. W sprawie niesporne jest to, iż skarżąca spełniła warunek, o którym mowa w pkt 1 art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U z 2009 r., Nr 93. poz. 768), gdyż zgłosiła w terminie właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego fakt otrzymania darowizny. Przedmiotem sporu jest natomiast zaistnienie przesłanki z art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. Zgodnie z brzmieniem art. 4a ust 1 pkt 2 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy u.p.s.d. wynika, że jedynie w przypadku darowizny środków pieniężnych dla zachowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn wymagane jest udokumentowanie otrzymania tych środków dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Zdaniem Sądu sformułowanie użyte w art. 4a ust 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn "na rachunek bankowy nabywcy" nie oznacza, że musi to być konto, jakie bank prowadzi dla obdarowanego.. Zatem podlega zwolnieniu od podatku nabycie tytułem darowizny środków pieniężnych, jeżeli nabycie to zostało zgłoszone organowi podatkowemu we właściwym czasie i udokumentowane dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany, podmiotu, ale na rzecz obdarowanego. Stanowisko powyższe znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1952/08, wyrok WSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 693/09 ) i zdaniem tutejszego Sądu w pełni zasługuje na aprobatę. Argumentacja wyrażana przez Dyrektora Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji zgodnie, z która ulga przysługiwałaby w przypadku dokonania dwóch przelewów najpierw na rachunek skarżącej, a następnie na rachunek dealera przeczy racjonalnemu wykorzystaniu instytucji ulgi wyrażonej w omawianym przepisie. Pozbawienie ulgi podatnika, tylko ze względu to, iż zamiast dwóch przelewów dokonano jednego docelowego niweczyłoby cel ustawodawcy, który kierował się niewątpliwie społecznie doniosłym zamierzeniem jakim jest zwolnienie od opodatkowania, przy spełnieniu określonych warunków, darowizn miedzy najbliższymi. Wprowadzenie obowiązku udokumentowania otrzymania darowizny w określony sposób (dowód przekazania na rachunek bankowy, rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo kredytową lub przekazem pocztowym) miało na celu zapewnienie szczelności sytemu podatkowego oraz uzyskanie pewności prawnopodatkowej odnośnie nabytego majątku. Cel ten jest osiągnięty w przypadku udokumentowania darowizny środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek bankowy innego – niż obdarowany – podmiotu ale na jego rzecz. Trzeba również wskazać, iż wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia postępowania są bezzasadne. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w sposób wyczerpujący i nie wymagający uzupełnienia. Organy podatkowe dokonały natomiast błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Z uwagi na powyższe, uznając, że skarga okazała się zasadna, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd wykładnie art. art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy od spadków i darowizn. TF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło