I SA/Łd 181/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-03-24

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, która uniemożliwiałaby jej poniesienie kosztów postępowania. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia wniosku o niezbędne dokumenty i informacje uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony i tym samym nie pozwala na przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. dotyczącą zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach zostało uznane za niewystarczające, w związku z czym skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i informacje. Skarżący nie wykonał wezwania, ponawiając jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – S. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – S. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu w osobie M. S.-M.. W złożonym następnie na urzędowym formularzu (PPF) wniosku skarżący rozszerzył zakres swego żądania i wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną K.. Oboje z żoną zamieszkują u córki (posesja W. 130). Jego majątek stanowi dom (posesja W.) i udział we współwłasności nieruchomości o pow. 23/32, użytkowane przez G. P.. Skarżący oświadczył przy tym, że nie osiąga żadnego dochodu, a jego żona pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 730 zł netto. Środki, które przeznacza na utrzymanie, pochodzą od córek i sąsiadów. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 8 marca 2016 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: wskazania kwoty miesięcznego dochodu netto osiąganego przez skarżącego bądź wyjaśnienia przyczyny braku osiągania dochodu, podania kwoty środków pieniężnych miesięcznie przeznaczanych przez skarżącego i jego żonę na utrzymanie, podstawowe opłaty oraz leczenie, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz złożenia odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2014 rok, a także za 2015 rok (w przypadku jego złożenia) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym wezwaniem skarżący pismem z dnia 17 marca 2016 roku ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w osobie M. S.-M., nie wykonując przy tym wezwania do nadesłania wyżej wskazanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, określonych w drodze zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 marca 2016 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało uznać za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną K.. Oboje z żoną zamieszkują u córki (posesja W. 130). Jego majątek stanowi dom (posesja W.) i udział we współwłasności nieruchomości o pow. 23/32, użytkowane przez G. P.. Ponadto nie osiąga żadnego dochodu, a jego żona pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 730 zł netto. Środki, które przeznacza na utrzymanie pochodzą od córek i sąsiadów. Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, w tym do wskazania kwoty miesięcznego dochodu netto osiąganego przez skarżącego bądź wyjaśnienia przyczyny braku osiągania dochodu, podania kwoty środków pieniężnych miesięcznie przeznaczanych przez skarżącego i jego żonę na utrzymanie, podstawowe opłaty oraz leczenie, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz złożenia odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2014 i 2015 rok. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 marca 2016 roku uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło