I SA/Łd 182/09

Dnia 29 kwietnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki jawnej R. G., J. G., J. G. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów wpisu sądowego w sprawie ze skargi "A" Spółki jawnej R. G., J. G., J.G. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące : maj, lipiec, sierpień, październik i listopad 2002 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i grudzień 2002 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce jawnej R. G., J. G., J.G. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy. W dniu 19 stycznia 2009 roku "A" Spółka jawnej R.G., J.G., J.G. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące : maj, lipiec, sierpień, październik i listopad 2002 roku oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, wrzesień i grudzień 2002 roku. W skardze zawarty był wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność usługowo-handlową w zakresie motoryzacji. Ostatni rok obrotowy spółka zakończyła zyskiem w wysokości około 61.000 zł, do podziału na trzech wspólników, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą 531.459 zł. Na jej kapitał zakładowy składa się kwota 20.000 zł pochodząca z wkładów wspólników oraz nieruchomość z zabudowaniami firmy wartości 1.743.382 zł. Na rachunku bankowym w Banku A. w G. spółka posiada 68,23 zł, zaś kwota środków zgromadzonych na rachunku w B. Bank SA wynosi 2.406 zł. Podniosła, iż majątek nieruchomy spółki obciążony został w związku z zaciągniętymi kredytami obrotowymi i inwestycyjnymi i nie podlega zbyciu, także posiadany majątek ruchomy nie może podlegać zbyciu w celu pokrycia kosztów proces. Wszelkie posiadane środki finansowe spółka przeznacza na pokrycie zobowiązań wobec swoich pracowników oraz ZUS-u i nie posiada realnych możliwości ograniczenia tych zobowiązań. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2009 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu spółki, rachunku zysków i strat, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, oraz udokumentowanie wysokości zaciągniętych kredytów i wysokości spłacanych rat kredytowych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca nadesłała bilans za rok 2008 oraz rachunek zysków i strat z którego wynika, iż ubiegły rok obrotowy zakończyła zyskiem netto w wysokości 85.813 zł. jednocześnie wyjaśniając, iż kwota 36.000 zł została zablokowana w spółce z przeznaczeniem na spłatę rat kredytu. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w 2008 roku spółka miała następujące obroty w miesiącu listopadzie 48.488 zł, w grudniu 30.095 zł, w styczniu 2009 roku jej obrót wynosił 83.098 zł, zaś w lutym 2009 roku 26.373 zł. Skarżąca nadesłała także umowy kredytowy z których wynika, iż w Banku A. w G. posiada kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 340.000 zł, w B. Banku Skarżącą posiada linie kredytową z limitem w wysokości 1.000.000 zł zaś w banku C S.A. w rachunku bieżącym posiada kredyt w walucie polskiej , którego limit wynosi 120.000 zł oraz odnawialny kredyt obrotowy w wysokości 100.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Zgodnie z postanowieniami przepisów ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.)- art. 4 pkt 1 i art. 22 § 1- spółka jawna jest spółką osobową która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa i przedsiębiorcą - art. 251 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Skoro skarżąca spółka jawna była podatnikiem podatku od towarów i usług to ma zdolność sądową, a wobec tego w sprawach dotyczących tego podatku jest stroną postępowania, a złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za dopuszczalny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. O przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy spółce jawnej, będącej jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, sąd orzeka stosownie do przepisu art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem netto w wysokości 85.813 zł, Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w 2008 roku w miesiącu listopadzie jej obroty wynosiły 48.488 zł, w grudniu 30.095 zł, w styczniu 2009 roku jej obrót wynosił 83.098 zł, zaś w lutym 2009 roku 26.373 zł. Skarżąca dysponuje ponadto kilkoma kredytami w swoich rachunkach bankowych w Banku A. w G. posiada kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 340.000 zł, w B Banku posiada linię kredytową z limitem w wysokości 1.000.000 zł zaś w banku C S.A. w rachunku bieżącym posiada kredyt w walucie polskiej, którego limit wynosi 120.000 zł oraz odnawialny kredyt obrotowy w wysokości 100.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej (1.500 zł) oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Jak podnosi skarżąca w chwili obecnej na jej koncie bankowym brak jest jakichkolwiek środków finansowych, jednak z nadesłanych dokumentów wynika, iż dysponuje liniami kredytowymi pozwalającymi na sfinansowanie niezbędnych kosztów procesu. Na wezwanie sądu nie przedstawiła wyciągów z rachunków posiadanych w banku C S.A., a z nadesłanych wyciągów z dwóch rachunków bankowych skarżącej (w B Banku oraz Banku A w G.) wynika, iż na dzień wnoszenia przedmiotowej skargi dysponowała na swoim rachunku w Banku A. kwotą dwukrotnie wyższą niż wynosi wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem z jej oświadczeń wynika, iż systematycznie reguluje należności z innych tytułów, przyznanie pierwszeństwa innym zobowiązaniom prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego przez skarżącego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Nadto z przedłożonych deklaracji w podatku VAT-7 wynika, iż bez przeszkód prowadzi ona działalność gospodarczą, zaś przedmiotowe postępowanie dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 lipca 1992 roku sygn. akt I Acz 393/92, opubl. w Wokandzie 1993/2/32). Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.