I SA/Łd 1844/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Chmielecki, Sędziowie NSA del. A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), A. Cudak, Protokolant I. Spychalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę Sygn. I SA/Łd 1844/02 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta P. wszczął w stosunku do M. D. z urzędu postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2002/2003 z gruntów położonych na terenie P., przy ul. A. Następnie postanowieniem z [...] sprostował oczywistą pomyłkę pisarską w tym akcie w ten sposób, iż w wersie piątym w miejscu zapisu "A" wpisał "A/obręb [...], poz. rej. [...] o powierzchni 448 m ²". W uzasadnieniu wskazał, iż wskutek oczywistej omyłki pisarskiej błędnie określono adres nieruchomości. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, iż M. D. jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w P., przy ul. A, obręb [...],poz. rej.[...]. Omyłkowo natomiast w postanowieniu wpisano numer adresowy [...]. W wyniku zażalenia na postanowienie w przedmiocie sprostowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości. Wskazało, iż zgodnie z art. 215 § 1 i 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137,poz. 926 z późn.zm.) organ podatkowy może z urzędu bądź na wniosek prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji czy postanowieniu. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia oczywistej omyłki należy rozumieć ją tak, jak wynika to z potocznego rozumienia tego słowa , to jest jako omyłkę widoczną bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań czy ustaleń. Nie może ona dotyczyć merytorycznej strony aktu administracyjnego. Tymczasem z postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego wynika, iż jako przedmiot opodatkowania wskazane zostały grunty położone w P. ul. A. Z postanowienia o sprostowaniu wynika zaś, iż jako przedmiot opodatkowania wskazano inne grunty położone w tym mieście przy ul. A. Pomyłka zaistniała więc co do przedmiotu opodatkowania. Była ona więc omyłką merytoryczną, a nie taką, i jakiej mowa w art. 215 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższe postanowienie M. D. zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. Stwierdziła, iż organ odwoławczy nie dokonał głębszej analizy stanu faktycznego sprawy. Podniosła, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje wtórnego opodatkowania podatkiem, który został już raz zapłacony, jednorazowo, na podstawie decyzji wskazującej opłatę. Na dowód swojego twierdzenia przedstawiła decyzję dotyczącą innego współwłaściciela nieruchomości przy ul. A w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2002 r. wraz z kopią dowodu zapłaty. Wskazała także, iż zaskarżone postanowienie jest częściowo trafne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie podniosło, iż przedmiotem jego badania i oceny mogło być postanowienie organu I instancji w przedmiocie sprostowania, ono bowiem było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego –Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie w sprawie nią wszczętej nie zostało do tego dnia zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1, art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153,poz. 1271 z późn. zm.) i art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 )sprawa ta podlegała zatem rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt. 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta polega na badaniu zgodności tych aktów z prawem ( art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oceniając pod tym kątem zaskarżony akt stwierdzić należy, iż nie narusza on obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 215 § 1 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanym przez ten organ postanowieniu. Zgodzić się należy z wyrażonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze poglądem, iż wobec braku definicji legalnej pojęcia innych oczywistych omyłek należy to pojęcie rozumieć w znaczeniu potocznym .Oczywista omyłka polegać może zatem na niewłaściwym doborze słów czy też takim błędzie pisarskim, wskutek którego zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną przez organ w sposób nie budzący wątpliwości. Ma to być zatem kosmetyczne korygowanie aktu administracyjnego, bez wnikania w jego treść merytoryczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 761/99, opubl. w LEX nr 79231). Zaskarżonym postanowieniem sprostowano postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy jest w tym przypadku związany z konkretną nieruchomością ( art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych-tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., nr 8,poz. 94 z późn.zm.) .Zmiana określenia nieruchomości jest zatem zmianą istotną, dotyczącą przedmiotu opodatkowania . Treść postanowienia nie wskazuje też na to, iż błąd w adresie popełniony został wskutek oczywistej, łatwo zauważalnej omyłki. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, iż w tym przypadku sprostowanie jest niedopuszczalne. Skarżąca , nie kwestionując co do zasady prawidłowości tego rozstrzygnięcia podnosi jednakże w skardze, iż rozpoznając jej zażalenie organ odwoławczy winien był zająć stanowisko co do zasadności powtórnego ( w jej ocenie) opodatkowania podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy podatek ten, na podstawie wcześniej wydanej decyzji ( w postępowaniu zakończonym tą decyzją stroną był C. D.) został już zapłacony . Zarzut ten jest jednak bezzasadny. Przede wszystkim podkreślić należy, iż w sprawie nie została wydana ( na dzień wydania zaskarżonego postanowienia) w stosunku do skarżącej decyzja w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości, czyli decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. Wszczęcie postępowania podatkowego nie przesądza jeszcze o jego wyniku i nie rozstrzyga o istocie sprawy ( art. 165 § 2 i 216 ordynacji podatkowej) . Właściwym do wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości w I instancji jest wójt (burmistrz, prezydent- art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Na tym etapie postępowania ( przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymiaru podatku i istnienia zobowiązania podatkowego) organ odwoławczy nie mógł się więc zajmować zasadnością ustalenia podatku , bowiem sprawa podatkowa w tym zakresie nie została jeszcze rozstrzygnięta. Zważyć należy, iż postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym ( art. 127 ordynacji podatkowej). Oznacza to, iż od decyzji organu podatkowego wydanej w sprawie po raz pierwszy służy stronie odwołanie do organu wyższej instancji. Ten zaś, w przypadku skutecznego wniesienia środka odwoławczego rozpoznaje i rozstrzyga sprawę po raz drugi. W tym przypadku przedmiotem oceny w postępowaniu wszczętym zażaleniem nie była decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe , a postanowienie o sprostowaniu . Prawidłowo zatem organ odwoławczy odniósł się w swoim rozstrzygnięciu tylko do zaskarżonego aktu, nie oceniając potrzeby i zasadności wszczynania postępowania podatkowego w stosunku do skarżącej i nie oceniając, czy ciąży na niej obowiązek podatkowy. Dokonując takiej oceny na tym etapie postępowania naruszyłby przepisy dotyczące właściwości instancyjnej ( art. 13 § 1 ordynacji podatkowej) . Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. Wynik postępowania przesądza o braku podstaw do zwrotu skarżącej kosztów postępowania ( art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).