I SA/Łd 1847/02
WyrokWSA w Łodzi2004-01-16
Skład orzekający: A. Wrzesińska-Nowacka, P. Janicki, B. Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie podatnika o zamiarze opłacania podatku dochodowego na zasadach ogólnych, złożone w piśmie zatytułowanym "zawiadomienie" i zawierające błędnie powołaną podstawę prawną, jest skutecznym zrzeczeniem się opodatkowania w formie ryczałtu, jeśli jego treść jasno wyraża wolę podatnika?Ratio decidendi
Oświadczenie podatnika o zamiarze opodatkowania na zasadach ogólnych, nawet jeśli jest zatytułowane "zawiadomienie" i zawiera błędnie powołaną podstawę prawną, jest skutecznym zrzeczeniem się opodatkowania w formie ryczałtu, jeśli jego treść jasno wyraża wolę podatnika. Organ podatkowy ma obowiązek interpretować pisma podatników zgodnie z ich treścią i znaczeniem, a nie nadawanymi im tytułami lub nazwami, a także znać prawo i respektować zasadę zaufania do organów administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji przez organy podatkowe oświadczenia podatniczki H. K. dotyczącego zrzeczenia się opodatkowania w formie ryczałtu za 2001 r. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym, uznając, że podatniczka nie nabyła uprawnień do opodatkowania na zasadach ogólnych. W odwołaniu podniesiono, że złożone oświadczenie o zamiarze opłacania podatku na zasadach ogólnych stanowiło jednocześnie zrzeczenie się opodatkowania w formie ryczałtu, a stanowisko organu nie znajduje potwierdzenia w orzecznictwie NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, stwierdzając jednocześnie bezprzedmiotowość orzekania w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie NSA P. Janicki (spr.), B. Klimowicz, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. i Z. K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. 1)uchyla zaskarżoną decyzję; 2)zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3)stwierdza, że orzekanie w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku jest bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w P. określił wobec H. K. wysokość zobowiązania i zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2001 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że dochody osiągnięte przez podatniczkę w okresie od l stycznia do 26 lutego 2001 r. podlegaj ą opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym gdyż podatniczka za ten okres nie nabyła uprawnienia do opłacania podatku na zasadach ogólnych.
W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, że stwierdzenie, iż podatniczka nie zrzekła się opodatkowania w formie ryczałtu jest rażąco błędne, bowiem złożone przez nią oświadczenie, że w roku 2001 będzie opłacała podatek dochodowy na zasadach ogólnych stanowi jednocześnie zrzeczenie się opodatkowania w formie ryczałtu. Wywiedziono, że utrzymywanie przez organ, iż przesłanką skuteczności zrzeczenia się, o którym mowa jest użycie we wniosku sformułowania "zrzekam się opodatkowania w formie ryczałtu" nie znajduje potwierdzenia w orzecznictwie NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna gdyż w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa mającego zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem sporu między stronami jest interpretacja art. 9 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, póz. 930 ze zmianami) dokonana przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 9 cytowanej ustawy, aby zrzec się ryczałtowanej formy opodatkowania podatnik musi złożyć stosowne pisemne oświadczenie o zrzeczeniu w przewidzianym terminie i skierować je do właściwego urzędu skarbowego a nadto w terminie 7 dni od złożenia tego oświadczenia musi złożyć właściwemu urzędowi skarbowemu zawiadomienie o założeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów - w przypadku, gdy wybierze opodatkowanie na zasadach ogólnych.
Załączone do akt pismo podatniczki dotyczące przedmiotowego zagadnienia spełnia wszystkie powyższe przesłanki. Wskazuje, iż wolą podatniczki jest opłacanie podatku dochodowego na zasadach ogólnych oraz zawiadamia, że w przedmiotowym roku podatkowym będzie ona prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów. Być może (bo z uzasadnienia decyzji organów obu instancji to nie wynika) wątpliwości tychże organów wzbudziło nazwanie pisma "zawiadomieniem" oraz , wskazanie w nim mylnie oznaczonej podstawy prawnej.
Podnieść, zatem należy, że to nie podatnik, lecz organ administracji obowiązany jest znać prawo. Ma on również obowiązek interpretować pisma podatników zgodnie z ich treścią i znaczeniem a nie nadawanymi im tytułami lub nazwami. Cytowana ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym nie wymaga, aby pismo dotyczące zrzeczenia ryczałtu było zatytułowane jako "zrzeczenie". Dla właściwego zrozumienia i zinterpretowania woli podatnika wyrażonej w takim piśmie należy zbadać jego treść. Jeśli z treści pisma wynika w sposób jasny, jaka jest wola podatnika (w tym przypadku jest nią zrzeczenie się opodatkowania w formie ryczałtu) to organ podatkowy nie powinien tego kwestionować. Nie powinien również przydawać nadmiernego i nieuzasadnionego znaczenia błędnie powołanej podstawie prawnej, gdyż jak wskazano, to nie podatnik, lecz właśnie organ ma obowiązek znać prawo a w procesie jego stosowania respektować między innymi wskazania wynikające z zasady zaufania do organów administracji.
Gdyby zaś organ powziął rzeczywiste i uzasadnione wątpliwości co do treści pisma, nic nie stało na przeszkodzie zwrócenia się do podatnika o wyjaśnienie jego intencji i sprecyzowanie
celu złożenia i treści tego rodzaju pisma. Również wówczas zasada zaufania byłaby w pełni
respektowana.
Nie jest natomiast w takiej sytuacji uzasadnione powołanie się przez organ podatkowy na
wyrok sądowy dotyczący innego stanu faktycznego, gdyż wprowadza to u podatnika element
niepokoju i niepewności co do jednolitości stosowania prawa.
Jednocześnie podnieść też wypada, chociaż nie było to akcentowane w uzasadnieniu
zaskarżonej decyzji, iż przepisy prawa nie zabraniają podatnikowi złożenia w jednym piśmie
zarówno oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu jak i zawiadomienia o zamiarze
opodatkowania na zasadach ogólnych oraz założenia podatkowej książki przychodów i
rozchodów.
Jeśli zatem organy podatkowe, jak wynika z uzasadnień decyzji obu instancji, nie
formułowały innych zarzutów pod adresem przedmiotowego pisma skarżącej, żadne względy
prawne nie stały na przeszkodzie akceptacji wyrażonej przez nią woli zrzeczenia się
opodatkowania w formie ryczałtowej.
Zatem stanowisko organów podatkowych wyrażone w zaskarżonej decyzji, co do istnienia
nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych nie zasługuje na aprobatę.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par. l pkt l litera a, art. 152 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło