I SA/Łd 19/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-02-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będąca przedsiębiorcą i właścicielką majątku, który wielokrotnie przewyższa koszty postępowania, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ wnioskodawczyni, mimo braku ponoszenia kosztów mieszkaniowych i niskiego wynagrodzenia męża, posiada znaczący majątek w postaci udziałów w spółkach oraz majątku trwałego firmy, który wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu sądowego. Nie wykazała tym samym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą jej zobowiązanie podatkowe w PIT za 2007 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 4.687 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała niskie dochody męża i brak własnych przychodów z działalności gospodarczej, zatajając jednak informacje o posiadanych udziałach w spółkach i majątku firmy. Po uzupełnieniu wniosku ujawniono znaczący majątek wnioskodawczyni.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej M. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. M. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.687 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M. G. wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie, skarżąca jest wspólnikiem w A w spółce jawnej, jednak z tego tytułu nie uzyskuje żadnych przychodów. Wnioskodawczyni wskazała także, że nie posiada żadnego majątku, w szczególności oszczędności z których mógłby pokryć koszty sądowe w sprawie. Zarządzeniem z 31 stycznia 2014 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej za lata 2011 i 2012; udokumentowanie wysokości dochodów za pracę jej męża, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącej i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej oraz jej męża (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, ostatniego rachunku zysków i strat z prowadzonej w formie sp. jawnej działalności gospodarczej oraz deklaracji VAT-7 za ostanie 4 okresy rozliczeniowe oraz wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącej. W odpowiedzi wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada kont ani lokat bankowych. Z nadesłanej kserokopii zeznania podatkowego PIT-36L za 2012 rok wynika, że strona jest właścicielem 50 % udziałów w A w spółce jawnej, jednak spółka ta odnotowała stratę w wysokości 227.932 zł z czego na wnioskodawczynię przypada kwota 113.966 zł., przypadająca na skarżącą strata za rok 2011 wyniosła zaś 59.300 zł. Z nadesłanego aneksu do umowy o pracę z dnia 31 grudnia 2013 roku wynika, że mąż strony zatrudniony jest w charakterze prokurenta w firmie B sp. z o.o. spółka komandytowa z wynagrodzeniem we wskazanej w formularzu PPF wysokości. Wnioskodawczyni nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania bowiem na zasadzie bezpłatnego użyczenia korzysta z mężem z dwóch pomieszczeń wraz z węzłem sanitarnym w budynku należącym do firmy C sp. z o.o. sp. komandytowa, w której jak wynika z danych KRS jej mąż również jest prokurentem. Z nadesłanych deklaracji VAT-& za ostanie 4 okresy rozliczeniowe wynika, że spółka jawna A co miesiąc odnotowuje przychody na poziomie 2.600 zł, W skład jej majątku trwałego wchodzą trzy ciągniki siodłowe oraz sześć naczep SCHMITZ jego wartość księgowa na 1 stycznia 2014 roku wynosi 162.634 zł. Z danych uwidocznionych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika ponadto, że mąż wnioskodawczyni jest właścicielem 2.575 udziałów o łącznej wartości 1.287.500 zł, zaś strona wspólnie z mężem kolejnych 200 udziałów o wartości łącznej 100.000 zł w A sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości S., w której także 10.956 udziałów o wartości 5.478.000 zł posiada spółka jawna "A", której udziałowcem w 50 % jest wnioskodawczyni. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ustalonych w toku postępowania, wynika, że skarżąca wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem zajmowanego mieszkania, którym dysponuje na podstawie umowy użyczenia. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest wynagrodzenie za pracę jej męża w charakterze prokurenta w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie oraz prowadzona działalność gospodarcza w formie spółki osobowej oraz spółki prawa handlowego, która to okoliczność została przez wnioskodawczynię zatajona w formularzu PPF, czyniąc niewiarygodnym jej oświadczenie o braku jakichkolwiek środków umożliwiających pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając wartość posiadanego przez wnioskodawczynię majątku trwałego jak i aktywów w postaci udziałów w spółkach jawnej i z ograniczoną odpowiedzialnością, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (4.687 zł) oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że M. G. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, zwłaszcza, że nie ponosi ona w zasadzie żadnych kosztów poza wydatkami na jedzenie i ubranie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca będąca przedsiębiorcą oraz właścicielką majątku, którego wartość wielokrotnie przewyższa koszty związane z przedmiotowym postępowaniem nie należy do tego kręgu podmiotów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło